सूक्त 48: द्युलोक की पुत्री उषा, धन लेकर चमको

स॒ह वा॒मेन॑ न उषो॒ व्यु॑च्छा दुहितर्दिवः ।
स॒ह द्यु॒म्नेन॑ बृह॒ता वि॑भावरि रा॒या दे॑वि॒ दास्व॑ती

saha vāmena na uṣo vyucchā duhitardivaḥ |
saha dyumnena bṛhatā vibhāvari rāyā devi dāsvatī

अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्विश्वसु॒विदो॒ भूरि॑ च्यवन्त॒ वस्त॑वे ।
उदी॑रय॒ प्रति॑ मा सू॒नृता॑ उष॒श्चोद॒ राधो॑ म॒घोना॑म्

aśvāvatīrgomatīrviśvasuvido bhūri cyavanta vastave |
udīraya prati mā sūnṛtā uṣaścoda rādho maghonām

उ॒वासो॒षा उ॒च्छाच्च॒ नु दे॒वी जी॒रा रथा॑नाम् ।
ये अ॑स्या आ॒चर॑णेषु दध्रि॒रे स॑मु॒द्रे न श्र॑व॒स्यव॑ः

uvāsoṣā ucchācca nu devī jīrā rathānām |
ye asyā ācaraṇeṣu dadhrire samudre na śravasyavaḥ

उषो॒ ये ते॒ प्र यामे॑षु यु॒ञ्जते॒ मनो॑ दा॒नाय॑ सू॒रय॑ः ।
अत्राह॒ तत्कण्व॑ एषां॒ कण्व॑तमो॒ नाम॑ गृणाति नृ॒णाम्

uṣo ye te pra yāmeṣu yuñjate mano dānāya sūrayaḥ |
atrāha tatkaṇva eṣāṃ kaṇvatamo nāma gṛṇāti nṛṇām

आ घा॒ योषे॑व सू॒नर्यु॒षा या॑ति प्रभुञ्ज॒ती ।
ज॒रय॑न्ती॒ वृज॑नं प॒द्वदी॑यत॒ उत्पा॑तयति प॒क्षिण॑ः

ā ghā yoṣeva sūnaryuṣā yāti prabhuñjatī |
jarayantī vṛjanaṃ padvadīyata utpātayati pakṣiṇaḥ

वि या सृ॒जति॒ सम॑नं॒ व्य१॒॑र्थिन॑ः प॒दं न वे॒त्योद॑ती ।
वयो॒ नकि॑ष्टे पप्ति॒वांस॑ आसते॒ व्यु॑ष्टौ वाजिनीवति

vi yā sṛjati samanaṃ vyarthinaḥ padaṃ na vetyodatī |
vayo nakiṣṭe paptivāṃsa āsate vyuṣṭau vājinīvati

ए॒षायु॑क्त परा॒वत॒ः सूर्य॑स्यो॒दय॑ना॒दधि॑ ।
श॒तं रथे॑भिः सु॒भगो॒षा इ॒यं वि या॑त्य॒भि मानु॑षान्

eṣāyukta parāvataḥ sūryasyodayanādadhi |
śataṃ rathebhiḥ subhagoṣā iyaṃ vi yātyabhi mānuṣān

विश्व॑मस्या नानाम॒ चक्ष॑से॒ जग॒ज्ज्योति॑ष्कृणोति सू॒नरी॑ ।
अप॒ द्वेषो॑ म॒घोनी॑ दुहि॒ता दि॒व उ॒षा उ॑च्छ॒दप॒ स्रिध॑ः

viśvamasyā nānāma cakṣase jagajjyotiṣkṛṇoti sūnarī |
apa dveṣo maghonī duhitā diva uṣā ucchadapa sridhaḥ

उष॒ आ भा॑हि भा॒नुना॑ च॒न्द्रेण॑ दुहितर्दिवः ।
आ॒वह॑न्ती॒ भूर्य॒स्मभ्यं॒ सौभ॑गं व्यु॒च्छन्ती॒ दिवि॑ष्टिषु

uṣa ā bhāhi bhānunā candreṇa duhitardivaḥ |
āvahantī bhūryasmabhyaṃ saubhagaṃ vyucchantī diviṣṭiṣu

विश्व॑स्य॒ हि प्राण॑नं॒ जीव॑नं॒ त्वे वि यदु॒च्छसि॑ सूनरि ।
सा नो॒ रथे॑न बृह॒ता वि॑भावरि श्रु॒धि चि॑त्रामघे॒ हव॑म्

viśvasya hi prāṇanaṃ jīvanaṃ tve vi yaducchasi sūnari |
sā no rathena bṛhatā vibhāvari śrudhi citrāmaghe havam

उषो॒ वाजं॒ हि वंस्व॒ यश्चि॒त्रो मानु॑षे॒ जने॑ ।
तेना व॑ह सु॒कृतो॑ अध्व॒राँ उप॒ ये त्वा॑ गृ॒णन्ति॒ वह्न॑यः

uṣo vājaṃ hi vaṃsva yaścitro mānuṣe jane |
tenā vaha sukṛto adhvarām̐ upa ye tvā gṛṇanti vahnayaḥ

विश्वा॑न्दे॒वाँ आ व॑ह॒ सोम॑पीतये॒ऽन्तरि॑क्षादुष॒स्त्वम् ।
सास्मासु॑ धा॒ गोम॒दश्वा॑वदु॒क्थ्य१॒॑मुषो॒ वाजं॑ सु॒वीर्य॑म्

viśvāndevām̐ ā vaha somapītaye'ntarikṣāduṣastvam |
sāsmāsu dhā gomadaśvāvadukthyamuṣo vājaṃ suvīryam

यस्या॒ रुश॑न्तो अ॒र्चय॒ः प्रति॑ भ॒द्रा अदृ॑क्षत ।
सा नो॑ र॒यिं वि॒श्ववा॑रं सु॒पेश॑समु॒षा द॑दातु॒ सुग्म्य॑म्

yasyā ruśanto arcayaḥ prati bhadrā adṛkṣata |
sā no rayiṃ viśvavāraṃ supeśasamuṣā dadātu sugmyam

ये चि॒द्धि त्वामृष॑य॒ः पूर्व॑ ऊ॒तये॑ जुहू॒रेऽव॑से महि ।
सा न॒ः स्तोमाँ॑ अ॒भि गृ॑णीहि॒ राध॒सोष॑ः शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॑

ye ciddhi tvāmṛṣayaḥ pūrva ūtaye juhūre'vase mahi |
sā naḥ stomām̐ abhi gṛṇīhi rādhasoṣaḥ śukreṇa śociṣā

उषो॒ यद॒द्य भा॒नुना॒ वि द्वारा॑वृ॒णवो॑ दि॒वः ।
प्र नो॑ यच्छतादवृ॒कं पृ॒थु च्छ॒र्दिः प्र दे॑वि॒ गोम॑ती॒रिष॑ः

uṣo yadadya bhānunā vi dvārāvṛṇavo divaḥ |
pra no yacchatādavṛkaṃ pṛthu cchardiḥ pra devi gomatīriṣaḥ

सं नो॑ रा॒या बृ॑ह॒ता वि॒श्वपे॑शसा मिमि॒क्ष्वा समिळा॑भि॒रा ।
सं द्यु॒म्नेन॑ विश्व॒तुरो॑षो महि॒ सं वाजै॑र्वाजिनीवति

saṃ no rāyā bṛhatā viśvapeśasā mimikṣvā samiḻābhirā |
saṃ dyumnena viśvaturoṣo mahi saṃ vājairvājinīvati