प्रथम मण्डल

सूक्त 47: अश्विनीकुमार, मधुर सोम पियो

ऋषि: प्रस्कण्वः काण्वः · देवता: अश्विनौ · छन्द: प्रगाथः -- विषमा बृहत्यः, समाः सतोबृहत्यः

10 श्लोक · 47 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

अश्विनीकुमार, मधुर सोम पियो

प्रस्कण्व काण्व प्रगाथ छन्द में अश्विनीकुमारों को सबसे मधुर सोम अर्पित करते हैं, जो पिछले दिन निचोड़कर रखा गया है। वे उन्हें तीन आसनों और तीन पहियों वाले सुन्दर रथ में आने को कहते हैं, जो सूर्य की त्वचा जैसा चमकता है, और तीन स्थानों पर बिछे कुश पर बैठने को। कण्ववंशी उनके लिए स्तुति रच रहे हैं, वे सुनें। जैसे उन्होंने कण्व की रक्षा की, वैसे हमारी करें। उन्होंने सुदास को अन्न पहुँचाया था; अब समुद्र से या द्युलोक से धन लाएँ। दूर हों या तुर्वश के पास, सूर्य की किरणों के साथ आएँ।

47.1

अ॒यं वां॒ मधु॑मत्तमः सु॒तः सोम॑ ऋतावृधा ।
तम॑श्विना पिबतं ति॒रोअ॑ह्न्यं ध॒त्तं रत्ना॑नि दा॒शुषे॑

ayaṃ vāṃ madhumattamaḥ sutaḥ soma ṛtāvṛdhā |
tamaśvinā pibataṃ tiroahnyaṃ dhattaṃ ratnāni dāśuṣe

47.2

त्रि॒व॒न्धु॒रेण॑ त्रि॒वृता॑ सु॒पेश॑सा॒ रथे॒ना या॑तमश्विना ।
कण्वा॑सो वां॒ ब्रह्म॑ कृण्वन्त्यध्व॒रे तेषां॒ सु शृ॑णुतं॒ हव॑म्

trivandhureṇa trivṛtā supeśasā rathenā yātamaśvinā |
kaṇvāso vāṃ brahma kṛṇvantyadhvare teṣāṃ su śṛṇutaṃ havam

47.3

अश्वि॑ना॒ मधु॑मत्तमं पा॒तं सोम॑मृतावृधा ।
अथा॒द्य द॑स्रा॒ वसु॒ बिभ्र॑ता॒ रथे॑ दा॒श्वांस॒मुप॑ गच्छतम्

aśvinā madhumattamaṃ pātaṃ somamṛtāvṛdhā |
athādya dasrā vasu bibhratā rathe dāśvāṃsamupa gacchatam

47.4

त्रि॒ष॒ध॒स्थे ब॒र्हिषि॑ विश्ववेदसा॒ मध्वा॑ य॒ज्ञं मि॑मिक्षतम् ।
कण्वा॑सो वां सु॒तसो॑मा अ॒भिद्य॑वो यु॒वां ह॑वन्ते अश्विना

triṣadhasthe barhiṣi viśvavedasā madhvā yajñaṃ mimikṣatam |
kaṇvāso vāṃ sutasomā abhidyavo yuvāṃ havante aśvinā

47.5

याभि॒ः कण्व॑म॒भिष्टि॑भि॒ः प्राव॑तं यु॒वम॑श्विना ।
ताभि॒ः ष्व१॒॑स्माँ अ॑वतं शुभस्पती पा॒तं सोम॑मृतावृधा

yābhiḥ kaṇvamabhiṣṭibhiḥ prāvataṃ yuvamaśvinā |
tābhiḥ ṣvasmām̐ avataṃ śubhaspatī pātaṃ somamṛtāvṛdhā

47.6

सु॒दासे॑ दस्रा॒ वसु॒ बिभ्र॑ता॒ रथे॒ पृक्षो॑ वहतमश्विना ।
र॒यिं स॑मु॒द्रादु॒त वा॑ दि॒वस्पर्य॒स्मे ध॑त्तं पुरु॒स्पृह॑म्

sudāse dasrā vasu bibhratā rathe pṛkṣo vahatamaśvinā |
rayiṃ samudrāduta vā divasparyasme dhattaṃ puruspṛham

47.7

यन्ना॑सत्या परा॒वति॒ यद्वा॒ स्थो अधि॑ तु॒र्वशे॑ ।
अतो॒ रथे॑न सु॒वृता॑ न॒ आ ग॑तं सा॒कं सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॑ः

yannāsatyā parāvati yadvā stho adhi turvaśe |
ato rathena suvṛtā na ā gataṃ sākaṃ sūryasya raśmibhiḥ

47.8

अ॒र्वाञ्चा॑ वां॒ सप्त॑योऽध्वर॒श्रियो॒ वह॑न्तु॒ सव॒नेदुप॑ ।
इषं॑ पृ॒ञ्चन्ता॑ सु॒कृते॑ सु॒दान॑व॒ आ ब॒र्हिः सी॑दतं नरा

arvāñcā vāṃ saptayo'dhvaraśriyo vahantu savanedupa |
iṣaṃ pṛñcantā sukṛte sudānava ā barhiḥ sīdataṃ narā

47.9

तेन॑ नास॒त्या ग॑तं॒ रथे॑न॒ सूर्य॑त्वचा ।
येन॒ शश्व॑दू॒हथु॑र्दा॒शुषे॒ वसु॒ मध्व॒ः सोम॑स्य पी॒तये॑

tena nāsatyā gataṃ rathena sūryatvacā |
yena śaśvadūhathurdāśuṣe vasu madhvaḥ somasya pītaye

47.10

उ॒क्थेभि॑र॒र्वागव॑से पुरू॒वसू॑ अ॒र्कैश्च॒ नि ह्व॑यामहे ।
शश्व॒त्कण्वा॑नां॒ सद॑सि प्रि॒ये हि कं॒ सोमं॑ प॒पथु॑रश्विना

ukthebhirarvāgavase purūvasū arkaiśca ni hvayāmahe |
śaśvatkaṇvānāṃ sadasi priye hi kaṃ somaṃ papathuraśvinā

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)