सूक्त 36: कण्व के प्राचीन दूत अग्नि

प्र वो॑ य॒ह्वं पु॑रू॒णां वि॒शां दे॑वय॒तीना॑म् ।
अ॒ग्निं सू॒क्तेभि॒र्वचो॑भिरीमहे॒ यं सी॒मिद॒न्य ईळ॑ते

pra vo yahvaṃ purūṇāṃ viśāṃ devayatīnām |
agniṃ sūktebhirvacobhirīmahe yaṃ sīmidanya īḻate

जना॑सो अ॒ग्निं द॑धिरे सहो॒वृधं॑ ह॒विष्म॑न्तो विधेम ते ।
स त्वं नो॑ अ॒द्य सु॒मना॑ इ॒हावि॒ता भवा॒ वाजे॑षु सन्त्य

janāso agniṃ dadhire sahovṛdhaṃ haviṣmanto vidhema te |
sa tvaṃ no adya sumanā ihāvitā bhavā vājeṣu santya

प्र त्वा॑ दू॒तं वृ॑णीमहे॒ होता॑रं वि॒श्ववे॑दसम् ।
म॒हस्ते॑ स॒तो वि च॑रन्त्य॒र्चयो॑ दि॒वि स्पृ॑शन्ति भा॒नव॑ः

pra tvā dūtaṃ vṛṇīmahe hotāraṃ viśvavedasam |
mahaste sato vi carantyarcayo divi spṛśanti bhānavaḥ

दे॒वास॑स्त्वा॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा सं दू॒तं प्र॒त्नमि॑न्धते ।
विश्वं॒ सो अ॑ग्ने जयति॒ त्वया॒ धनं॒ यस्ते॑ द॒दाश॒ मर्त्य॑ः

devāsastvā varuṇo mitro aryamā saṃ dūtaṃ pratnamindhate |
viśvaṃ so agne jayati tvayā dhanaṃ yaste dadāśa martyaḥ

म॒न्द्रो होता॑ गृ॒हप॑ति॒रग्ने॑ दू॒तो वि॒शाम॑सि ।
त्वे विश्वा॒ संग॑तानि व्र॒ता ध्रु॒वा यानि॑ दे॒वा अकृ॑ण्वत

mandro hotā gṛhapatiragne dūto viśāmasi |
tve viśvā saṃgatāni vratā dhruvā yāni devā akṛṇvata

त्वे इद॑ग्ने सु॒भगे॑ यविष्ठ्य॒ विश्व॒मा हू॑यते ह॒विः ।
स त्वं नो॑ अ॒द्य सु॒मना॑ उ॒ताप॒रं यक्षि॑ दे॒वान्सु॒वीर्या॑

tve idagne subhage yaviṣṭhya viśvamā hūyate haviḥ |
sa tvaṃ no adya sumanā utāparaṃ yakṣi devānsuvīryā

तं घे॑मि॒त्था न॑म॒स्विन॒ उप॑ स्व॒राज॑मासते ।
होत्रा॑भिर॒ग्निं मनु॑ष॒ः समि॑न्धते तिति॒र्वांसो॒ अति॒ स्रिध॑ः

taṃ ghemitthā namasvina upa svarājamāsate |
hotrābhiragniṃ manuṣaḥ samindhate titirvāṃso ati sridhaḥ

घ्नन्तो॑ वृ॒त्रम॑तर॒न्रोद॑सी अ॒प उ॒रु क्षया॑य चक्रिरे ।
भुव॒त्कण्वे॒ वृषा॑ द्यु॒म्न्याहु॑त॒ः क्रन्द॒दश्वो॒ गवि॑ष्टिषु

ghnanto vṛtramataranrodasī apa uru kṣayāya cakrire |
bhuvatkaṇve vṛṣā dyumnyāhutaḥ krandadaśvo gaviṣṭiṣu

सं सी॑दस्व म॒हाँ अ॑सि॒ शोच॑स्व देव॒वीत॑मः ।
वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒षं मि॑येध्य सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तम्

saṃ sīdasva mahām̐ asi śocasva devavītamaḥ |
vi dhūmamagne aruṣaṃ miyedhya sṛja praśasta darśatam

यं त्वा॑ दे॒वासो॒ मन॑वे द॒धुरि॒ह यजि॑ष्ठं हव्यवाहन ।
यं कण्वो॒ मेध्या॑तिथिर्धन॒स्पृतं॒ यं वृषा॒ यमु॑पस्तु॒तः

yaṃ tvā devāso manave dadhuriha yajiṣṭhaṃ havyavāhana |
yaṃ kaṇvo medhyātithirdhanaspṛtaṃ yaṃ vṛṣā yamupastutaḥ

यम॒ग्निं मेध्या॑तिथि॒ः कण्व॑ ई॒ध ऋ॒तादधि॑ ।
तस्य॒ प्रेषो॑ दीदियु॒स्तमि॒मा ऋच॒स्तम॒ग्निं व॑र्धयामसि

yamagniṃ medhyātithiḥ kaṇva īdha ṛtādadhi |
tasya preṣo dīdiyustamimā ṛcastamagniṃ vardhayāmasi

रा॒यस्पू॑र्धि स्वधा॒वोऽस्ति॒ हि तेऽग्ने॑ दे॒वेष्वाप्य॑म् ।
त्वं वाज॑स्य॒ श्रुत्य॑स्य राजसि॒ स नो॑ मृळ म॒हाँ अ॑सि

rāyaspūrdhi svadhāvo'sti hi te'gne deveṣvāpyam |
tvaṃ vājasya śrutyasya rājasi sa no mṛḻa mahām̐ asi

ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑ ऊ॒तये॒ तिष्ठा॑ दे॒वो न स॑वि॒ता ।
ऊ॒र्ध्वो वाज॑स्य॒ सनि॑ता॒ यद॒ञ्जिभि॑र्वा॒घद्भि॑र्वि॒ह्वया॑महे

ūrdhva ū ṣu ṇa ūtaye tiṣṭhā devo na savitā |
ūrdhvo vājasya sanitā yadañjibhirvāghadbhirvihvayāmahe

ऊ॒र्ध्वो न॑ः पा॒ह्यंह॑सो॒ नि के॒तुना॒ विश्वं॒ सम॒त्रिणं॑ दह ।
कृ॒धी न॑ ऊ॒र्ध्वाञ्च॒रथा॑य जी॒वसे॑ वि॒दा दे॒वेषु॑ नो॒ दुव॑ः

ūrdhvo naḥ pāhyaṃhaso ni ketunā viśvaṃ samatriṇaṃ daha |
kṛdhī na ūrdhvāñcarathāya jīvase vidā deveṣu no duvaḥ

पा॒हि नो॑ अग्ने र॒क्षस॑ः पा॒हि धू॒र्तेररा॑व्णः ।
पा॒हि रीष॑त उ॒त वा॒ जिघां॑सतो॒ बृह॑द्भानो॒ यवि॑ष्ठ्य

pāhi no agne rakṣasaḥ pāhi dhūrterarāvṇaḥ |
pāhi rīṣata uta vā jighāṃsato bṛhadbhāno yaviṣṭhya

घ॒नेव॒ विष्व॒ग्वि ज॒ह्यरा॑व्ण॒स्तपु॑र्जम्भ॒ यो अ॑स्म॒ध्रुक् ।
यो मर्त्य॒ः शिशी॑ते॒ अत्य॒क्तुभि॒र्मा न॒ः स रि॒पुरी॑शत

ghaneva viṣvagvi jahyarāvṇastapurjambha yo asmadhruk |
yo martyaḥ śiśīte atyaktubhirmā naḥ sa ripurīśata

अ॒ग्निर्व॑व्ने सु॒वीर्य॑म॒ग्निः कण्वा॑य॒ सौभ॑गम् ।
अ॒ग्निः प्राव॑न्मि॒त्रोत मेध्या॑तिथिम॒ग्निः सा॒ता उ॑पस्तु॒तम्

agnirvavne suvīryamagniḥ kaṇvāya saubhagam |
agniḥ prāvanmitrota medhyātithimagniḥ sātā upastutam

अ॒ग्निना॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॑ परा॒वत॑ उ॒ग्रादे॑वं हवामहे ।
अ॒ग्निर्न॑य॒न्नव॑वास्त्वं बृ॒हद्र॑थं तु॒र्वीतिं॒ दस्य॑वे॒ सह॑ः

agninā turvaśaṃ yaduṃ parāvata ugrādevaṃ havāmahe |
agnirnayannavavāstvaṃ bṛhadrathaṃ turvītiṃ dasyave sahaḥ

नि त्वाम॑ग्ने॒ मनु॑र्दधे॒ ज्योति॒र्जना॑य॒ शश्व॑ते ।
दी॒देथ॒ कण्व॑ ऋ॒तजा॑त उक्षि॒तो यं न॑म॒स्यन्ति॑ कृ॒ष्टय॑ः

ni tvāmagne manurdadhe jyotirjanāya śaśvate |
dīdetha kaṇva ṛtajāta ukṣito yaṃ namasyanti kṛṣṭayaḥ

त्वे॒षासो॑ अ॒ग्नेरम॑वन्तो अ॒र्चयो॑ भी॒मासो॒ न प्रती॑तये ।
र॒क्ष॒स्विन॒ः सद॒मिद्या॑तु॒माव॑तो॒ विश्वं॒ सम॒त्रिणं॑ दह

tveṣāso agneramavanto arcayo bhīmāso na pratītaye |
rakṣasvinaḥ sadamidyātumāvato viśvaṃ samatriṇaṃ daha