सूक्त 25: पक्षियों का मार्ग जानने वाले वरुण

यच्चि॒द्धि ते॒ विशो॑ यथा॒ प्र दे॑व वरुण व्र॒तम् ।
मि॒नी॒मसि॒ द्यवि॑द्यवि

yacciddhi te viśo yathā pra deva varuṇa vratam |
minīmasi dyavidyavi

मा नो॑ व॒धाय॑ ह॒त्नवे॑ जिहीळा॒नस्य॑ रीरधः ।
मा हृ॑णा॒नस्य॑ म॒न्यवे॑

mā no vadhāya hatnave jihīḻānasya rīradhaḥ |
mā hṛṇānasya manyave

वि मृ॑ळी॒काय॑ ते॒ मनो॑ र॒थीरश्वं॒ न संदि॑तम् ।
गी॒र्भिर्व॑रुण सीमहि

vi mṛḻīkāya te mano rathīraśvaṃ na saṃditam |
gīrbhirvaruṇa sīmahi

परा॒ हि मे॒ विम॑न्यव॒ः पत॑न्ति॒ वस्य॑इष्टये ।
वयो॒ न व॑स॒तीरुप॑

parā hi me vimanyavaḥ patanti vasyaiṣṭaye |
vayo na vasatīrupa

क॒दा क्ष॑त्र॒श्रियं॒ नर॒मा वरु॑णं करामहे ।
मृ॒ळी॒कायो॑रु॒चक्ष॑सम्

kadā kṣatraśriyaṃ naramā varuṇaṃ karāmahe |
mṛḻīkāyorucakṣasam

तदित्स॑मा॒नमा॑शाते॒ वेन॑न्ता॒ न प्र यु॑च्छतः ।
धृ॒तव्र॑ताय दा॒शुषे॑

taditsamānamāśāte venantā na pra yucchataḥ |
dhṛtavratāya dāśuṣe

वेदा॒ यो वी॒नां प॒दम॒न्तरि॑क्षेण॒ पत॑ताम् ।
वेद॑ ना॒वः स॑मु॒द्रिय॑ः

vedā yo vīnāṃ padamantarikṣeṇa patatām |
veda nāvaḥ samudriyaḥ

वेद॑ मा॒सो धृ॒तव्र॑तो॒ द्वाद॑श प्र॒जाव॑तः ।
वेदा॒ य उ॑प॒जाय॑ते

veda māso dhṛtavrato dvādaśa prajāvataḥ |
vedā ya upajāyate

वेद॒ वात॑स्य वर्त॒निमु॒रोरृ॒ष्वस्य॑ बृह॒तः ।
वेदा॒ ये अ॒ध्यास॑ते

veda vātasya vartanimurorṛṣvasya bṛhataḥ |
vedā ye adhyāsate

नि ष॑साद धृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः प॒स्त्या॒३॒॑स्वा ।
साम्रा॑ज्याय सु॒क्रतु॑ः

ni ṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsvā |
sāmrājyāya sukratuḥ

अतो॒ विश्वा॒न्यद्भु॑ता चिकि॒त्वाँ अ॒भि प॑श्यति ।
कृ॒तानि॒ या च॒ कर्त्वा॑

ato viśvānyadbhutā cikitvām̐ abhi paśyati |
kṛtāni yā ca kartvā

स नो॑ वि॒श्वाहा॑ सु॒क्रतु॑रादि॒त्यः सु॒पथा॑ करत् ।
प्र ण॒ आयूं॑षि तारिषत्

sa no viśvāhā sukraturādityaḥ supathā karat |
pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat

बिभ्र॑द्द्रा॒पिं हि॑र॒ण्ययं॒ वरु॑णो वस्त नि॒र्णिज॑म् ।
परि॒ स्पशो॒ नि षे॑दिरे

bibhraddrāpiṃ hiraṇyayaṃ varuṇo vasta nirṇijam |
pari spaśo ni ṣedire

न यं दिप्स॑न्ति दि॒प्सवो॒ न द्रुह्वा॑णो॒ जना॑नाम् ।
न दे॒वम॒भिमा॑तयः

na yaṃ dipsanti dipsavo na druhvāṇo janānām |
na devamabhimātayaḥ

उ॒त यो मानु॑षे॒ष्वा यश॑श्च॒क्रे असा॒म्या ।
अ॒स्माक॑मु॒दरे॒ष्वा

uta yo mānuṣeṣvā yaśaścakre asāmyā |
asmākamudareṣvā

परा॑ मे यन्ति धी॒तयो॒ गावो॒ न गव्यू॑ती॒रनु॑ ।
इ॒च्छन्ती॑रुरु॒चक्ष॑सम्

parā me yanti dhītayo gāvo na gavyūtīranu |
icchantīrurucakṣasam

सं नु वो॑चावहै॒ पुन॒र्यतो॑ मे॒ मध्वाभृ॑तम् ।
होते॑व॒ क्षद॑से प्रि॒यम्

saṃ nu vocāvahai punaryato me madhvābhṛtam |
hoteva kṣadase priyam

दर्शं॒ नु वि॒श्वद॑र्शतं॒ दर्शं॒ रथ॒मधि॒ क्षमि॑ ।
ए॒ता जु॑षत मे॒ गिर॑ः

darśaṃ nu viśvadarśataṃ darśaṃ rathamadhi kṣami |
etā juṣata me giraḥ

इ॒मं मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृळय ।
त्वाम॑व॒स्युरा च॑के

imaṃ me varuṇa śrudhī havamadyā ca mṛḻaya |
tvāmavasyurā cake

त्वं विश्व॑स्य मेधिर दि॒वश्च॒ ग्मश्च॑ राजसि ।
स याम॑नि॒ प्रति॑ श्रुधि

tvaṃ viśvasya medhira divaśca gmaśca rājasi |
sa yāmani prati śrudhi

उदु॑त्त॒मं मु॑मुग्धि नो॒ वि पाशं॑ मध्य॒मं चृ॑त ।
अवा॑ध॒मानि॑ जी॒वसे॑

uduttamaṃ mumugdhi no vi pāśaṃ madhyamaṃ cṛta |
avādhamāni jīvase