Mandala 1

Sukta 25: Varuna who knows the birds' path

Rishi: आजीगर्तिः शुनःशेपः स कृत्रिमो वैश्वामित्रो देवरातः · Devata: वरुणः · Metre: गायत्री

21 verses · 25 of 191

What happens in this chapter

Varuna who knows the birds' path

Whatever vow of yours we break day by day, as people do, Varuna, do not give us to the weapon of your anger. Shunahshepa continues in gayatri. Varuna knows the track of birds in the air and of ships on the sea, the twelve months and the one born after them, the path of the wide wind. Firm in his vows he sat among the homes to rule, and from there sees all that is done and will be done. He wears a golden mantle. The close: loosen the upper bond, cut the middle, remove the lower, that we may live.

25.1

यच्चि॒द्धि ते॒ विशो॑ यथा॒ प्र दे॑व वरुण व्र॒तम् ।
मि॒नी॒मसि॒ द्यवि॑द्यवि

yacciddhi te viśo yathā pra deva varuṇa vratam |
minīmasi dyavidyavi

25.2

मा नो॑ व॒धाय॑ ह॒त्नवे॑ जिहीळा॒नस्य॑ रीरधः ।
मा हृ॑णा॒नस्य॑ म॒न्यवे॑

mā no vadhāya hatnave jihīḻānasya rīradhaḥ |
mā hṛṇānasya manyave

25.3

वि मृ॑ळी॒काय॑ ते॒ मनो॑ र॒थीरश्वं॒ न संदि॑तम् ।
गी॒र्भिर्व॑रुण सीमहि

vi mṛḻīkāya te mano rathīraśvaṃ na saṃditam |
gīrbhirvaruṇa sīmahi

25.4

परा॒ हि मे॒ विम॑न्यव॒ः पत॑न्ति॒ वस्य॑इष्टये ।
वयो॒ न व॑स॒तीरुप॑

parā hi me vimanyavaḥ patanti vasyaiṣṭaye |
vayo na vasatīrupa

25.5

क॒दा क्ष॑त्र॒श्रियं॒ नर॒मा वरु॑णं करामहे ।
मृ॒ळी॒कायो॑रु॒चक्ष॑सम्

kadā kṣatraśriyaṃ naramā varuṇaṃ karāmahe |
mṛḻīkāyorucakṣasam

25.6

तदित्स॑मा॒नमा॑शाते॒ वेन॑न्ता॒ न प्र यु॑च्छतः ।
धृ॒तव्र॑ताय दा॒शुषे॑

taditsamānamāśāte venantā na pra yucchataḥ |
dhṛtavratāya dāśuṣe

25.7

वेदा॒ यो वी॒नां प॒दम॒न्तरि॑क्षेण॒ पत॑ताम् ।
वेद॑ ना॒वः स॑मु॒द्रिय॑ः

vedā yo vīnāṃ padamantarikṣeṇa patatām |
veda nāvaḥ samudriyaḥ

25.8

वेद॑ मा॒सो धृ॒तव्र॑तो॒ द्वाद॑श प्र॒जाव॑तः ।
वेदा॒ य उ॑प॒जाय॑ते

veda māso dhṛtavrato dvādaśa prajāvataḥ |
vedā ya upajāyate

25.9

वेद॒ वात॑स्य वर्त॒निमु॒रोरृ॒ष्वस्य॑ बृह॒तः ।
वेदा॒ ये अ॒ध्यास॑ते

veda vātasya vartanimurorṛṣvasya bṛhataḥ |
vedā ye adhyāsate

25.10

नि ष॑साद धृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः प॒स्त्या॒३॒॑स्वा ।
साम्रा॑ज्याय सु॒क्रतु॑ः

ni ṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsvā |
sāmrājyāya sukratuḥ

25.11

अतो॒ विश्वा॒न्यद्भु॑ता चिकि॒त्वाँ अ॒भि प॑श्यति ।
कृ॒तानि॒ या च॒ कर्त्वा॑

ato viśvānyadbhutā cikitvām̐ abhi paśyati |
kṛtāni yā ca kartvā

25.12

स नो॑ वि॒श्वाहा॑ सु॒क्रतु॑रादि॒त्यः सु॒पथा॑ करत् ।
प्र ण॒ आयूं॑षि तारिषत्

sa no viśvāhā sukraturādityaḥ supathā karat |
pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat

25.13

बिभ्र॑द्द्रा॒पिं हि॑र॒ण्ययं॒ वरु॑णो वस्त नि॒र्णिज॑म् ।
परि॒ स्पशो॒ नि षे॑दिरे

bibhraddrāpiṃ hiraṇyayaṃ varuṇo vasta nirṇijam |
pari spaśo ni ṣedire

25.14

न यं दिप्स॑न्ति दि॒प्सवो॒ न द्रुह्वा॑णो॒ जना॑नाम् ।
न दे॒वम॒भिमा॑तयः

na yaṃ dipsanti dipsavo na druhvāṇo janānām |
na devamabhimātayaḥ

25.15

उ॒त यो मानु॑षे॒ष्वा यश॑श्च॒क्रे असा॒म्या ।
अ॒स्माक॑मु॒दरे॒ष्वा

uta yo mānuṣeṣvā yaśaścakre asāmyā |
asmākamudareṣvā

25.16

परा॑ मे यन्ति धी॒तयो॒ गावो॒ न गव्यू॑ती॒रनु॑ ।
इ॒च्छन्ती॑रुरु॒चक्ष॑सम्

parā me yanti dhītayo gāvo na gavyūtīranu |
icchantīrurucakṣasam

25.17

सं नु वो॑चावहै॒ पुन॒र्यतो॑ मे॒ मध्वाभृ॑तम् ।
होते॑व॒ क्षद॑से प्रि॒यम्

saṃ nu vocāvahai punaryato me madhvābhṛtam |
hoteva kṣadase priyam

25.18

दर्शं॒ नु वि॒श्वद॑र्शतं॒ दर्शं॒ रथ॒मधि॒ क्षमि॑ ।
ए॒ता जु॑षत मे॒ गिर॑ः

darśaṃ nu viśvadarśataṃ darśaṃ rathamadhi kṣami |
etā juṣata me giraḥ

25.19

इ॒मं मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृळय ।
त्वाम॑व॒स्युरा च॑के

imaṃ me varuṇa śrudhī havamadyā ca mṛḻaya |
tvāmavasyurā cake

25.20

त्वं विश्व॑स्य मेधिर दि॒वश्च॒ ग्मश्च॑ राजसि ।
स याम॑नि॒ प्रति॑ श्रुधि

tvaṃ viśvasya medhira divaśca gmaśca rājasi |
sa yāmani prati śrudhi

25.21

उदु॑त्त॒मं मु॑मुग्धि नो॒ वि पाशं॑ मध्य॒मं चृ॑त ।
अवा॑ध॒मानि॑ जी॒वसे॑

uduttamaṃ mumugdhi no vi pāśaṃ madhyamaṃ cṛta |
avādhamāni jīvase

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)