प्रथम मण्डल

सूक्त 187: अन्न का स्तवन, पितु सूक्त

ऋषि: अगस्त्यो मैत्रावरुणिः · देवता: अन्नं · छन्द: १ अनुष्टुब्गर्भा उष्णिक्, ३, ५-७, ११ अनुष्टुप्, ११ बृहती वा, २,४, ८-१० गायत्री

11 श्लोक · 187 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

अन्न का स्तवन, पितु सूक्त

अगस्त्य मैत्रावरुणि गायत्री, अनुष्टुप् और उष्णिक् छन्द में स्वयं अन्न, पितु, को देवता मानकर गाते हैं। मैं महान बल को धारण करने वाले अन्न की स्तुति करता हूँ, जिसके बल से त्रित ने वृत्र के अंग-अंग अलग किए। हे स्वादिष्ट अन्न, हे मधुर अन्न, हम तुम्हें चुनते हैं; हमारे रक्षक बनो, कल्याणकारी रक्षाओं के साथ आओ, द्वेषरहित सखा बनकर। महान देवों का मन तुममें स्थित है; तुम्हारी सहायता से इन्द्र ने अहि को मारा। जल, ओषधि, दूध या जौ मिला सोम, या करम्भ, जो भी लें, टेक कहती है: हे वातापि, हममें पुष्ट हो। अनेक घरों में भोजन से पहले इस सूक्त के मन्त्र पढ़े जाते हैं।

187.1

पि॒तुं नु स्तो॑षं म॒हो ध॒र्माणं॒ तवि॑षीम् ।
यस्य॑ त्रि॒तो व्योज॑सा वृ॒त्रं विप॑र्वम॒र्दय॑त्

pituṃ nu stoṣaṃ maho dharmāṇaṃ taviṣīm |
yasya trito vyojasā vṛtraṃ viparvamardayat

187.2

स्वादो॑ पितो॒ मधो॑ पितो व॒यं त्वा॑ ववृमहे ।
अ॒स्माक॑मवि॒ता भ॑व

svādo pito madho pito vayaṃ tvā vavṛmahe |
asmākamavitā bhava

187.3

उप॑ नः पित॒वा च॑र शि॒वः शि॒वाभि॑रू॒तिभि॑ः ।
म॒यो॒भुर॑द्विषे॒ण्यः सखा॑ सु॒शेवो॒ अद्व॑याः

upa naḥ pitavā cara śivaḥ śivābhirūtibhiḥ |
mayobhuradviṣeṇyaḥ sakhā suśevo advayāḥ

187.4

तव॒ त्ये पि॑तो॒ रसा॒ रजां॒स्यनु॒ विष्ठि॑ताः ।
दि॒वि वाता॑ इव श्रि॒ताः

tava tye pito rasā rajāṃsyanu viṣṭhitāḥ |
divi vātā iva śritāḥ

187.5

तव॒ त्ये पि॑तो॒ दद॑त॒स्तव॑ स्वादिष्ठ॒ ते पि॑तो ।
प्र स्वा॒द्मानो॒ रसा॑नां तुवि॒ग्रीवा॑ इवेरते

tava tye pito dadatastava svādiṣṭha te pito |
pra svādmāno rasānāṃ tuvigrīvā iverate

187.6

त्वे पि॑तो म॒हानां॑ दे॒वानां॒ मनो॑ हि॒तम् ।
अका॑रि॒ चारु॑ के॒तुना॒ तवाहि॒मव॑सावधीत्

tve pito mahānāṃ devānāṃ mano hitam |
akāri cāru ketunā tavāhimavasāvadhīt

187.7

यद॒दो पि॑तो॒ अज॑गन्वि॒वस्व॒ पर्व॑तानाम् ।
अत्रा॑ चिन्नो मधो पि॒तोऽरं॑ भ॒क्षाय॑ गम्याः

yadado pito ajaganvivasva parvatānām |
atrā cinno madho pito'raṃ bhakṣāya gamyāḥ

187.8

यद॒पामोष॑धीनां परिं॒शमा॑रि॒शाम॑हे ।
वाता॑पे॒ पीव॒ इद्भ॑व

yadapāmoṣadhīnāṃ pariṃśamāriśāmahe |
vātāpe pīva idbhava

187.9

यत्ते॑ सोम॒ गवा॑शिरो॒ यवा॑शिरो॒ भजा॑महे ।
वाता॑पे॒ पीव॒ इद्भ॑व

yatte soma gavāśiro yavāśiro bhajāmahe |
vātāpe pīva idbhava

187.10

क॒र॒म्भ ओ॑षधे भव॒ पीवो॑ वृ॒क्क उ॑दार॒थिः ।
वाता॑पे॒ पीव॒ इद्भ॑व

karambha oṣadhe bhava pīvo vṛkka udārathiḥ |
vātāpe pīva idbhava

187.11

तं त्वा॑ व॒यं पि॑तो॒ वचो॑भि॒र्गावो॒ न ह॒व्या सु॑षूदिम ।
दे॒वेभ्य॑स्त्वा सध॒माद॑म॒स्मभ्यं॑ त्वा सध॒माद॑म्

taṃ tvā vayaṃ pito vacobhirgāvo na havyā suṣūdima |
devebhyastvā sadhamādamasmabhyaṃ tvā sadhamādam

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)