अध्याय 118: माया और इन्द्रियाँ दीपक कैसे बुझाती हैं

सोहमस्मि इति वृत्ति अखंडा । दीप सिखा सोइ परम प्रचंडा ॥
आतम अनुभव सुख सुप्रकासा । तब भव मूल भेद भ्रम नासा ॥

sohamasmi iti vṛtti akhaṃḍā | dīpa sikhā soi parama pracaṃḍā ||
ātama anubhava sukha suprakāsā | taba bhava mūla bheda bhrama nāsā ||

प्रबल अबिद्या कर परिवारा । मोह आदि तम मिटइ अपारा ॥
तब सोइ बुद्धि पाइ उँजिआरा । उर गृहँ बैठि ग्रंथि निरुआरा ॥

prabala abidyā kara parivārā | moha ādi tama miṭai apārā ||
taba soi buddhi pāi um̐jiārā | ura gṛham̐ baiṭhi graṃthi niruārā ||

छोरन ग्रन्थि पान जौँ सोई । तो यह जीव कृतारथ होई ॥
छोरत ग्रन्थि जानि खगराया । बिघ्न अनेक करइ तब माया ॥

chorana granthi pāna jaum̐ soī | to yaha jīva kṛtāratha hoī ||
chorata granthi jāni khagarāyā | bighna aneka karai taba māyā ||

रिद्धि सिद्धि प्रेरइ बहु भाई । बुद्धहि लोभ दिखावहिं आई ॥
कल बल छल करि जाहिँ समीपा । अञ्चल बात बुझावहिँ दीपा ॥

riddhi siddhi prerai bahu bhāī | buddhahi lobha dikhāvahiṃ āī ||
kala bala chala kari jāhim̐ samīpā | añcala bāta bujhāvahim̐ dīpā ||

होइ बुद्धि जौँ परम सयानी । तिन्ह तन चितव न अनहित जानी ॥
जौँ तेहि बिघ्न बुद्धि नहिँ बाधी । तो बहोरि सुर करहिँ उपाधी ॥

hoi buddhi jaum̐ parama sayānī | tinha tana citava na anahita jānī ||
jaum̐ tehi bighna buddhi nahim̐ bādhī | to bahori sura karahim̐ upādhī ||

इंद्रीं द्वार झरोखा नाना । तहँ तहँ सुर बैठे करि थाना ॥
आवत देखहिँ विषय बयारी । ते हठि देहिँ कपाट उघारी ॥

iṃdrīṃ dvāra jharokhā nānā | taham̐ taham̐ sura baiṭhe kari thānā ||
āvata dekhahim̐ viṣaya bayārī | te haṭhi dehim̐ kapāṭa ughārī ||

जब सो प्रभंजन उर गृहँ जाई । तबहिं दीप बिज्ञान बुझाई ॥
ग्रन्थि न छूटि मिटा सो प्रकासा । बुद्धि बिकल भइ बिषय बतासा ॥

jaba so prabhaṃjana ura gṛham̐ jāī | tabahiṃ dīpa bijñāna bujhāī ||
granthi na chūṭi miṭā so prakāsā | buddhi bikala bhai biṣaya batāsā ||

इन्द्रिन्ह सुरन्ह न ज्ञान सोहाई । बिषय भोग पर प्रीति सदाई ॥
विषय-समीर बुद्धि कृत भोरी । तेहि बिधि दीप को बार बहोरी ॥

indrinha suranha na jñāna sohāī | biṣaya bhoga para prīti sadāī ||
viṣaya-samīra buddhi kṛta bhorī | tehi bidhi dīpa ko bāra bahorī ||