अध्याय 30: सीता के लिए श्रीराम का विलाप और खोज

रघुपति अनुजहि आवत देखी । बाहिज चिन्ता कीन्ह बिसेखी ॥
जनकसुता परिहरिहु अकेली । आयहु तात बचन मम पेली ॥

raghupati anujahi āvata dekhī | bāhija cintā kīnha bisekhī ||
janakasutā pariharihu akelī | āyahu tāta bacana mama pelī ||

निसिचर-निकर फिरहिँ बन माहीं । मम मन सीता आश्रम नाहीं ॥
गहि पद-कमल अनुज कर जोरी । कहेउ नाथ कछु मोहि न खोरी ॥

nisicara-nikara phirahim̐ bana māhīṃ | mama mana sītā āśrama nāhīṃ ||
gahi pada-kamala anuja kara jorī | kaheu nātha kachu mohi na khorī ||

अनुज समेत गये प्रभु तहवाँ । गोदावरि-तट आश्रम जहवाँ ॥
आश्रम देखि जानकी हीना । भए बिकल जस प्राकृत दीना ॥

anuja sameta gaye prabhu tahavām̐ | godāvari-taṭa āśrama jahavām̐ ||
āśrama dekhi jānakī hīnā | bhae bikala jasa prākṛta dīnā ||

हा गुन खानि जानकी सीता । रूप-सील ब्रत नेम पुनीता ॥
लछिमन समुझाये बहु भाँती । पूछत चले लता तरु पाँती ॥

hā guna khāni jānakī sītā | rūpa-sīla brata nema punītā ||
lachimana samujhāye bahu bhām̐tī | pūchata cale latā taru pām̐tī ||

हे खग मृग हे मधुकर श्रेनी । तुम्ह देखी सीला मृगनैनी ॥
खंजन सुक कपोत मग मीना । मधुप निकर कोकिला प्रबीना ॥

he khaga mṛga he madhukara śrenī | tumha dekhī sīlā mṛganainī ||
khaṃjana suka kapota maga mīnā | madhupa nikara kokilā prabīnā ||

कुन्द कली दाडिम दामिनी । कमल सरद ससि अहिभामिनी ॥
बरुन पास मनोज धनु हंसा । गज केहरि निज सुनत प्रसंसा ॥

kunda kalī dāḍima dāminī | kamala sarada sasi ahibhāminī ||
baruna pāsa manoja dhanu haṃsā | gaja kehari nija sunata prasaṃsā ||

श्रीफल कनक कदलि हरषाहीं । नेकु न सङ्क सकुच मन माहीं ॥
सुनु जानकी तोहि बिनु आजू । हरषे सकल पाई जनु राजू ॥

śrīphala kanaka kadali haraṣāhīṃ | neku na saṅka sakuca mana māhīṃ ||
sunu jānakī tohi binu ājū | haraṣe sakala pāī janu rājū ||

किमि सहि जात अनख तोहि पाहीं । प्रिया बेगि प्रगटसि कस नाहीं ॥
एहि बिधि खोजत बिलपत स्वामी । मनहुँ महा बिरही अति कामी ॥

kimi sahi jāta anakha tohi pāhīṃ | priyā begi pragaṭasi kasa nāhīṃ ||
ehi bidhi khojata bilapata svāmī | manahum̐ mahā birahī ati kāmī ||

पूरनकाम-राम सुख रासी । मनुज चरित कर अज अबिनासी ॥
आगे परा गीधपति देखा । सुमिरत राम-चरन जिन्ह रेखा ॥

pūranakāma-rāma sukha rāsī | manuja carita kara aja abināsī ||
āge parā gīdhapati dekhā | sumirata rāma-carana jinha rekhā ||