सर्ग 8: प्रहस्त और सेनापतियों की प्रतिज्ञाएँ

ततो नीलाम्बुदप्रख्यः प्रहस्तो नाम राक्षसः ।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं शूरः सेनापतिस्तदा

tato nīlāmbudaprakhyaḥ prahasto nāma rākṣasaḥ |
abravīt prāñjalirvākyaṃ śūraḥ senāpatistadā

देवदानवगन्धर्वाः पिशाचपतगोरगाः ।
सर्वे धर्षयितुं शक्याः किं पुनर्मानवौ रणे

devadānavagandharvāḥ piśācapatagoragāḥ |
sarve dharṣayituṃ śakyāḥ kiṃ punarmānavau raṇe

सर्वे प्रमत्ता विश्वस्ता वञ्चिताः स्म हनूमता ।
नहि मे जीवतो गच्छेज्जीवन् स वनगोचरः

sarve pramattā viśvastā vañcitāḥ sma hanūmatā |
nahi me jīvato gacchejjīvan sa vanagocaraḥ

सर्वां सागरपर्यन्तां सशैलवनकाननाम् ।
करोम्यवानरां भूमिमाज्ञापयतु मां भवान्

sarvāṃ sāgaraparyantāṃ saśailavanakānanām |
karomyavānarāṃ bhūmimājñāpayatu māṃ bhavān

रक्षां चैव विधास्यामि वानराद् रजनीचर ।
नागमिष्यति ते दुःखं किंचिदात्मापराधजम्

rakṣāṃ caiva vidhāsyāmi vānarād rajanīcara |
nāgamiṣyati te duḥkhaṃ kiṃcidātmāparādhajam

अब्रवीत् तु सुसंक्रुद्धो दुर्मुखो नाम राक्षसः ।
इदं न क्षमणीयं हि सर्वेषां नः प्रधर्षणम्

abravīt tu susaṃkruddho durmukho nāma rākṣasaḥ |
idaṃ na kṣamaṇīyaṃ hi sarveṣāṃ naḥ pradharṣaṇam

अयं परिभवो भूयः पुरस्यान्तःपुरस्य च ।
श्रीमतो राक्षसेन्द्रस्य वानरेण प्रधर्षणम्

ayaṃ paribhavo bhūyaḥ purasyāntaḥpurasya ca |
śrīmato rākṣasendrasya vānareṇa pradharṣaṇam

अस्मिन् मुहूर्ते गत्वैको निवर्तिष्यामि वानरान् ।
प्रविष्टान् सागरं भीममम्बरं वा रसातलम्

asmin muhūrte gatvaiko nivartiṣyāmi vānarān |
praviṣṭān sāgaraṃ bhīmamambaraṃ vā rasātalam

ततोऽब्रवीत् सुसंक्रुद्धो वज्रदंष्ट्रो महाबलः ।
प्रगृह्य परिघं घोरं मांसशोणितरूषितम्

tato'bravīt susaṃkruddho vajradaṃṣṭro mahābalaḥ |
pragṛhya parighaṃ ghoraṃ māṃsaśoṇitarūṣitam

किं नो हनूमता कार्यं कृपणेन तपस्विना ।
रामे तिष्ठति दुर्धर्षे सुग्रीवेऽपि सलक्ष्मणे

kiṃ no hanūmatā kāryaṃ kṛpaṇena tapasvinā |
rāme tiṣṭhati durdharṣe sugrīve'pi salakṣmaṇe

अद्य रामं ससुग्रीवं परिघेण सलक्ष्मणम् ।
आगमिष्यामि हत्वैको विक्षोभ्य हरिवाहिनीम्

adya rāmaṃ sasugrīvaṃ parigheṇa salakṣmaṇam |
āgamiṣyāmi hatvaiko vikṣobhya harivāhinīm

इदं ममापरं वाक्यं शृणु राजन् यदिच्छसि ।
उपायकुशलो ह्येव जयेच्छत्रूनतन्द्रितः

idaṃ mamāparaṃ vākyaṃ śṛṇu rājan yadicchasi |
upāyakuśalo hyeva jayecchatrūnatandritaḥ

कामरूपधराः शूराः सुभीमा भीमदर्शनाः ।
राक्षसा वा सहस्राणि राक्षसाधिप निश्चिताः

kāmarūpadharāḥ śūrāḥ subhīmā bhīmadarśanāḥ |
rākṣasā vā sahasrāṇi rākṣasādhipa niścitāḥ

काकुत्स्थमुपसंगम्य बिभ्रतो मानुषं वपुः ।
सर्वे ह्यसम्भ्रमा भूत्वा ब्रुवन्तु रघुसत्तमम्

kākutsthamupasaṃgamya bibhrato mānuṣaṃ vapuḥ |
sarve hyasambhramā bhūtvā bruvantu raghusattamam

प्रेषिता भरतेनैव भ्रात्रा तव यवीयसा ।
स हि सेनां समुत्थाप्य क्षिप्रमेवोपयास्यति

preṣitā bharatenaiva bhrātrā tava yavīyasā |
sa hi senāṃ samutthāpya kṣipramevopayāsyati

ततो वयमितस्तूर्णं शूलशक्तिगदाधराः ।
चापबाणासिहस्ताश्च त्वरितास्तत्र यामहे

tato vayamitastūrṇaṃ śūlaśaktigadādharāḥ |
cāpabāṇāsihastāśca tvaritāstatra yāmahe

आकाशे गणशः स्थित्वा हत्वा तां हरिवाहिनीम् ।
अश्मशस्त्रमहावृष्ट्या प्रापयाम यमक्षयम्

ākāśe gaṇaśaḥ sthitvā hatvā tāṃ harivāhinīm |
aśmaśastramahāvṛṣṭyā prāpayāma yamakṣayam

एवं चेदुपसर्पेतामनयं रामलक्ष्मणौ ।
अवश्यमपनीतेन जहतामेव जीवितम्

evaṃ cedupasarpetāmanayaṃ rāmalakṣmaṇau |
avaśyamapanītena jahatāmeva jīvitam

कौम्भकर्णिस्ततो वीरो निकुम्भो नाम वीर्यवान् ।
अब्रवीत् परमक्रुद्धो रावणं लोकरावणम्

kaumbhakarṇistato vīro nikumbho nāma vīryavān |
abravīt paramakruddho rāvaṇaṃ lokarāvaṇam

सर्वे भवन्तस्तिष्ठन्तु महाराजेन संगताः ।
अहमेको हनिष्यामि राघवं सहलक्ष्मणम्

sarve bhavantastiṣṭhantu mahārājena saṃgatāḥ |
ahameko haniṣyāmi rāghavaṃ sahalakṣmaṇam

सुग्रीवं सहनूमन्तं सर्वांश्चैवात्र वानरान् ।
ततो वज्रहनुर्नाम राक्षसः पर्वतोपमः

sugrīvaṃ sahanūmantaṃ sarvāṃścaivātra vānarān |
tato vajrahanurnāma rākṣasaḥ parvatopamaḥ

क्रुद्धः परिलिहन् सृक्कां जिह्वया वाक्यमब्रवीत् ।
स्वैरं कुर्वन्तु कार्याणि भवन्तो विगतज्वराः

kruddhaḥ parilihan sṛkkāṃ jihvayā vākyamabravīt |
svairaṃ kurvantu kāryāṇi bhavanto vigatajvarāḥ

एकोऽहं भक्षयिष्यामि तां सर्वां हरिवाहिनीम् ।
स्वस्थाः क्रीडन्तु निश्चिन्ताः पिबन्तु मधु वारुणीम्

eko'haṃ bhakṣayiṣyāmi tāṃ sarvāṃ harivāhinīm |
svasthāḥ krīḍantu niścintāḥ pibantu madhu vāruṇīm

अहमेको वधिष्यामि सुग्रीवं सहलक्ष्मणम् ।
साङ्गदं च हनूमन्तं सर्वांश्चैवात्र वानरान्

ahameko vadhiṣyāmi sugrīvaṃ sahalakṣmaṇam |
sāṅgadaṃ ca hanūmantaṃ sarvāṃścaivātra vānarān