सर्ग 9: विभीषण का सीता लौटाने का आग्रह

ततो निकुम्भो रभसः सूर्यशत्रुर्महाबलः ।
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च महापार्श्वमहोदरौ

tato nikumbho rabhasaḥ sūryaśatrurmahābalaḥ |
suptaghno yajñakopaśca mahāpārśvamahodarau

अग्निकेतुश्च दुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः ।
इन्द्रजिच्च महातेजा बलवान् रावणात्मजः

agniketuśca durdharṣo raśmiketuśca rākṣasaḥ |
indrajicca mahātejā balavān rāvaṇātmajaḥ

प्रहस्तोऽथ विरूपाक्षो वज्रदंष्ट्रो महाबलः ।
धूम्राक्षश्चातिकायश्च दुर्मुखश्चैव राक्षसः

prahasto'tha virūpākṣo vajradaṃṣṭro mahābalaḥ |
dhūmrākṣaścātikāyaśca durmukhaścaiva rākṣasaḥ

परिघान् पट्टिशान् शूलान् प्रासान् शक्तिपरश्वधान् ।
चापानि च सुबाणानि खड्गांश्च विपुलाम्बुभान्

parighān paṭṭiśān śūlān prāsān śaktiparaśvadhān |
cāpāni ca subāṇāni khaḍgāṃśca vipulāmbubhān

प्रगृह्य परमक्रुद्धाः समुत्पत्य च राक्षसाः ।
अब्रुवन् रावणं सर्वे प्रदीप्ता इव तेजसा

pragṛhya paramakruddhāḥ samutpatya ca rākṣasāḥ |
abruvan rāvaṇaṃ sarve pradīptā iva tejasā

अद्य रामं वधिष्यामः सुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ।
कृपणं च हनूमन्तं लङ्का येन प्रधर्षिता

adya rāmaṃ vadhiṣyāmaḥ sugrīvaṃ ca salakṣmaṇam |
kṛpaṇaṃ ca hanūmantaṃ laṅkā yena pradharṣitā

तान् गृहीतायुधान् सर्वान् वारयित्वा विभीषणः ।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं पुनः प्रत्युपवेश्य तान्

tān gṛhītāyudhān sarvān vārayitvā vibhīṣaṇaḥ |
abravīt prāñjalirvākyaṃ punaḥ pratyupaveśya tān

अप्युपायैस्त्रिभिस्तात योऽर्थः प्राप्तुं न शक्यते ।
तस्य विक्रमकालांस्तान् युक्तानाहुर्मनीषिणः

apyupāyaistribhistāta yo'rthaḥ prāptuṃ na śakyate |
tasya vikramakālāṃstān yuktānāhurmanīṣiṇaḥ

प्रमत्तेष्वभियुक्तेषु दैवेन प्रहतेषु च ।
विक्रमास्तात सिद्ध्यन्ति परीक्ष्य विधिना कृताः

pramatteṣvabhiyukteṣu daivena prahateṣu ca |
vikramāstāta siddhyanti parīkṣya vidhinā kṛtāḥ

अप्रमत्तं कथं तं तु विजिगीषुं बले स्थितम् ।
जितरोषं दुराधर्षं तं धर्षयितुमिच्छथ

apramattaṃ kathaṃ taṃ tu vijigīṣuṃ bale sthitam |
jitaroṣaṃ durādharṣaṃ taṃ dharṣayitumicchatha

समुद्रं लङ्घयित्वा तु घोरं नदनदीपतिम् ।
गतिं हनूमतो लोके को विद्यात् तर्कयेत वा

samudraṃ laṅghayitvā tu ghoraṃ nadanadīpatim |
gatiṃ hanūmato loke ko vidyāt tarkayeta vā

बलान्यपरिमेयानि वीर्याणि च निशाचराः ।
परेषां सहसावज्ञा न कर्तव्या कथंचन

balānyaparimeyāni vīryāṇi ca niśācarāḥ |
pareṣāṃ sahasāvajñā na kartavyā kathaṃcana

किं च राक्षसराजस्य रामेणापकृतं पुरा ।
आजहार जनस्थानाद् यस्य भार्यां यशस्विनः

kiṃ ca rākṣasarājasya rāmeṇāpakṛtaṃ purā |
ājahāra janasthānād yasya bhāryāṃ yaśasvinaḥ

खरो यद्यतिवृत्तस्तु स रामेण हतो रणे ।
अवश्यं प्राणिनां प्राणा रक्षितव्या यथाबलम्

kharo yadyativṛttastu sa rāmeṇa hato raṇe |
avaśyaṃ prāṇināṃ prāṇā rakṣitavyā yathābalam

एतन्निमित्तं वैदेही भयं नः सुमहद् भवेत् ।
आहृता सा परित्याज्या कलहार्थे कृते नु किम्

etannimittaṃ vaidehī bhayaṃ naḥ sumahad bhavet |
āhṛtā sā parityājyā kalahārthe kṛte nu kim

न तु क्षमं वीर्यवता तेन धर्मानुवर्तिना ।
वैरं निरर्थकं कर्तुं दीयतामस्य मैथिली

na tu kṣamaṃ vīryavatā tena dharmānuvartinā |
vairaṃ nirarthakaṃ kartuṃ dīyatāmasya maithilī

यावन्न सगजां साश्वां बहुरत्नसमाकुलाम् ।
पुरीं दारयते बाणैर्दीयतामस्य मैथिली

yāvanna sagajāṃ sāśvāṃ bahuratnasamākulām |
purīṃ dārayate bāṇairdīyatāmasya maithilī

यावत् सुघोरा महती दुर्धर्षा हरिवाहिनी ।
नावस्कन्दति नो लङ्कां तावत् सीता प्रदीयताम्

yāvat sughorā mahatī durdharṣā harivāhinī |
nāvaskandati no laṅkāṃ tāvat sītā pradīyatām

विनश्येद्धि पुरी लङ्का शूराः सर्वे च राक्षसाः ।
रामस्य दयिता पत्नी न स्वयं यदि दीयते

vinaśyeddhi purī laṅkā śūrāḥ sarve ca rākṣasāḥ |
rāmasya dayitā patnī na svayaṃ yadi dīyate

प्रसादये त्वां बन्धुत्वात् कुरुष्व वचनं मम ।
हितं तथ्यं त्वहं ब्रूमि दीयतामस्य मैथिली

prasādaye tvāṃ bandhutvāt kuruṣva vacanaṃ mama |
hitaṃ tathyaṃ tvahaṃ brūmi dīyatāmasya maithilī

पुरा शरत्सूर्यमरीचिसंनिभान्
नवाग्रपुङ्खान् सुदृढान् नृपात्मजः ।
सृजत्यमोघान् विशिखान् वधाय ते
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली

purā śaratsūryamarīcisaṃnibhān
navāgrapuṅkhān sudṛḍhān nṛpātmajaḥ |
sṛjatyamoghān viśikhān vadhāya te
pradīyatāṃ dāśarathāya maithilī

त्यजाशु कोपं सुखधर्मनाशनं
भजस्व धर्मं रतिकीर्तिवर्धनम् ।
प्रसीद जीवेम सपुत्रबान्धवाः
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली

tyajāśu kopaṃ sukhadharmanāśanaṃ
bhajasva dharmaṃ ratikīrtivardhanam |
prasīda jīvema saputrabāndhavāḥ
pradīyatāṃ dāśarathāya maithilī

विभीषणवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः ।
विसर्जयित्वा तान् सर्वान् प्रविवेश स्वकं गृहम्

vibhīṣaṇavacaḥ śrutvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ |
visarjayitvā tān sarvān praviveśa svakaṃ gṛham