सर्ग 63: सम्पाति के पंखों का फिर उगना

एतैरन्यैश्च बहुभिर्वाक्यैर्वाक्यविशारदः ।
मां प्रशस्याभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टः स स्वमालयम्

etairanyaiśca bahubhirvākyairvākyaviśāradaḥ |
māṃ praśasyābhyanujñāpya praviṣṭaḥ sa svamālayam

कन्दरात् तु विसर्पित्वा पर्वतस्य शनैः शनैः ।
अहं विन्ध्यं समारुह्य भवतः प्रतिपालये

kandarāt tu visarpitvā parvatasya śanaiḥ śanaiḥ |
ahaṃ vindhyaṃ samāruhya bhavataḥ pratipālaye

अद्य त्वेतस्य कालस्य वर्षं साग्रशतं गतम् ।
देशकालप्रतीक्षोऽस्मि हृदि कृत्वा मुनेर्वचः

adya tvetasya kālasya varṣaṃ sāgraśataṃ gatam |
deśakālapratīkṣo'smi hṛdi kṛtvā munervacaḥ

महाप्रस्थानमासाद्य स्वर्गते तु निशाकरे ।
मां निर्दहति संतापो वितर्कैर्बहुभिर्वृतम्

mahāprasthānamāsādya svargate tu niśākare |
māṃ nirdahati saṃtāpo vitarkairbahubhirvṛtam

उदितां मरणे बुद्धिं मुनिवाक्यैर्निवर्तये ।
बुद्धिर्या तेन मे दत्ता प्राणानां रक्षणे मम

uditāṃ maraṇe buddhiṃ munivākyairnivartaye |
buddhiryā tena me dattā prāṇānāṃ rakṣaṇe mama

सा मेऽपनयते दुःखं दीप्तेवाग्निशिखा तमः ।
बुध्यता च मया वीर्यं रावणस्य दुरात्मनः

sā me'panayate duḥkhaṃ dīptevāgniśikhā tamaḥ |
budhyatā ca mayā vīryaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ

पुत्रः संतर्जितो वाग्भिर्न त्राता मैथिली कथम् ।
तस्या विलपितं श्रुत्वा तौ च सीतावियोजितौ

putraḥ saṃtarjito vāgbhirna trātā maithilī katham |
tasyā vilapitaṃ śrutvā tau ca sītāviyojitau

न मे दशरथस्नेहात् पुत्रेणोत्पादितं प्रियम् ।
तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य संहतैर्वानरैः सह

na me daśarathasnehāt putreṇotpāditaṃ priyam |
tasya tvevaṃ bruvāṇasya saṃhatairvānaraiḥ saha

उत्पेततुस्तदा पक्षौ समक्षं वनचारिणाम् ।
स दृष्ट्वा स्वां तनुं पक्षैरुद्गतैररुणच्छदैः

utpetatustadā pakṣau samakṣaṃ vanacāriṇām |
sa dṛṣṭvā svāṃ tanuṃ pakṣairudgatairaruṇacchadaiḥ

प्रहर्षमतुलं लेभे वानरांश्चेदमब्रवीत् ।
निशाकरस्य राजर्षेः प्रसादादमितौजसः

praharṣamatulaṃ lebhe vānarāṃścedamabravīt |
niśākarasya rājarṣeḥ prasādādamitaujasaḥ

आदित्यरश्मिनिर्दग्धौ पक्षौ पुनरुपस्थितौ ।
यौवने वर्तमानस्य ममासीद् यः पराक्रमः

ādityaraśminirdagdhau pakṣau punarupasthitau |
yauvane vartamānasya mamāsīd yaḥ parākramaḥ

तमेवाद्यावगच्छामि बलं पौरुषमेव च ।
सर्वथा क्रियतां यत्नः सीतामधिगमिष्यथ

tamevādyāvagacchāmi balaṃ pauruṣameva ca |
sarvathā kriyatāṃ yatnaḥ sītāmadhigamiṣyatha

पक्षलाभो ममायं वः सिद्धिप्रत्ययकारकः ।
इत्युक्त्वा तान् हरीन् सर्वान् सम्पातिः पतगोत्तमः

pakṣalābho mamāyaṃ vaḥ siddhipratyayakārakaḥ |
ityuktvā tān harīn sarvān sampātiḥ patagottamaḥ

उत्पपात गिरेः शृङ्गाज्जिज्ञासुः खगमो गतिम् ।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा प्रतिसंहृष्टमानसाः ।
बभूवुर्हरिशार्दूला विक्रमाभ्युदयोन्मुखाः

utpapāta gireḥ śṛṅgājjijñāsuḥ khagamo gatim |
tasya tad vacanaṃ śrutvā pratisaṃhṛṣṭamānasāḥ |
babhūvurhariśārdūlā vikramābhyudayonmukhāḥ

अथ पवनसमानविक्रमाः
प्लवगवराः प्रतिलब्धपौरुषाः ।
अभिजिदभिमुखां दिशं ययु-
र्जनकसुतापरिमार्गणोन्मुखाः

atha pavanasamānavikramāḥ
plavagavarāḥ pratilabdhapauruṣāḥ |
abhijidabhimukhāṃ diśaṃ yayu-
rjanakasutāparimārgaṇonmukhāḥ