सर्ग 8: सुतीक्ष्ण से विदा

रामस्तु सहसौमित्रिः सुतीक्ष्णेनाभिपूजितः ।
परिणाम्य निशां तत्र प्रभाते प्रत्यबुध्यत

rāmastu sahasaumitriḥ sutīkṣṇenābhipūjitaḥ |
pariṇāmya niśāṃ tatra prabhāte pratyabudhyata

उत्थाय च यथाकालं राघवः सह सीतया ।
उपस्पृश्य सुशीतेन तोयेनोत्पलगन्धिना

utthāya ca yathākālaṃ rāghavaḥ saha sītayā |
upaspṛśya suśītena toyenotpalagandhinā

अथ तेऽग्निं सुरांश्चैव वैदेही रामलक्ष्मणौ ।
काल्यं विधिवदभ्यर्च्य तपस्विशरणे वने

atha te'gniṃ surāṃścaiva vaidehī rāmalakṣmaṇau |
kālyaṃ vidhivadabhyarcya tapasviśaraṇe vane

उदयन्तं दिनकरं दृष्ट्वा विगतकल्मषाः ।
सुतीक्ष्णमभिगम्येदं श्लक्ष्णं वचनमब्रुवन्

udayantaṃ dinakaraṃ dṛṣṭvā vigatakalmaṣāḥ |
sutīkṣṇamabhigamyedaṃ ślakṣṇaṃ vacanamabruvan

सुखोषिताः स्म भगवंस्त्वया पूज्येन पूजिताः ।
आपृच्छामः प्रयास्यामो मुनयस्त्वरयन्ति नः

sukhoṣitāḥ sma bhagavaṃstvayā pūjyena pūjitāḥ |
āpṛcchāmaḥ prayāsyāmo munayastvarayanti naḥ

त्वरामहे वयं द्रष्टुं कृत्स्नमाश्रममण्डलम् ।
ऋषीणां पुण्यशीलानां दण्डकारण्यवासिनाम्

tvarāmahe vayaṃ draṣṭuṃ kṛtsnamāśramamaṇḍalam |
ṛṣīṇāṃ puṇyaśīlānāṃ daṇḍakāraṇyavāsinām

अभ्यनुज्ञातुमिच्छामः सहैभिर्मुनिपुंगवैः ।
धर्मनित्यैस्तपोदान्तैर्विशिखैरिव पावकैः

abhyanujñātumicchāmaḥ sahaibhirmunipuṃgavaiḥ |
dharmanityaistapodāntairviśikhairiva pāvakaiḥ

अविषह्यातपो यावत् सूर्यो नातिविराजते ।
अमार्गेणागतां लक्ष्मीं प्राप्येवान्वयवर्जितः

aviṣahyātapo yāvat sūryo nātivirājate |
amārgeṇāgatāṃ lakṣmīṃ prāpyevānvayavarjitaḥ

तावदिच्छामहे गन्तुमित्युक्त्वा चरणौ मुनेः ।
ववन्दे सहसौमित्रिः सीतया सह राघवः

tāvadicchāmahe gantumityuktvā caraṇau muneḥ |
vavande sahasaumitriḥ sītayā saha rāghavaḥ

तौ संस्पृशन्तौ चरणावुत्थाप्य मुनिपुंगवः ।
गाढमाश्लिष्य सस्नेहमिदं वचनमब्रवीत्

tau saṃspṛśantau caraṇāvutthāpya munipuṃgavaḥ |
gāḍhamāśliṣya sasnehamidaṃ vacanamabravīt

अरिष्टं गच्छ पन्थानं राम सौमित्रिणा सह ।
सीतया चानया सार्धं छाययेवानुवृत्तया

ariṣṭaṃ gaccha panthānaṃ rāma saumitriṇā saha |
sītayā cānayā sārdhaṃ chāyayevānuvṛttayā

पश्याश्रमपदं रम्यं दण्डकारण्यवासिनाम् ।
एषां तपस्विनां वीर तपसा भावितात्मनाम्

paśyāśramapadaṃ ramyaṃ daṇḍakāraṇyavāsinām |
eṣāṃ tapasvināṃ vīra tapasā bhāvitātmanām

सुप्राज्यफलमूलानि पुष्पितानि वनानि च ।
प्रशस्तमृगयूथानि शान्तपक्षिगणानि च

suprājyaphalamūlāni puṣpitāni vanāni ca |
praśastamṛgayūthāni śāntapakṣigaṇāni ca

फुल्लपङ्कजखण्डानि प्रसन्नसलिलानि च ।
कारण्डवविकीर्णानि तटाकानि सरांसि च

phullapaṅkajakhaṇḍāni prasannasalilāni ca |
kāraṇḍavavikīrṇāni taṭākāni sarāṃsi ca

द्रक्ष्यसे दृष्टिरम्याणि गिरिप्रस्रवणानि च ।
रमणीयान्यरण्यानि मयूराभिरुतानि च

drakṣyase dṛṣṭiramyāṇi giriprasravaṇāni ca |
ramaṇīyānyaraṇyāni mayūrābhirutāni ca

गम्यतां वत्स सौमित्रे भवानपि च गच्छतु ।
आगन्तव्यं च ते दृष्ट्वा पुनरेवाश्रमं प्रति

gamyatāṃ vatsa saumitre bhavānapi ca gacchatu |
āgantavyaṃ ca te dṛṣṭvā punarevāśramaṃ prati

एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा काकुत्स्थः सहलक्ष्मणः ।
प्रदक्षिणं मुनिं कृत्वा प्रस्थातुमुपचक्रमे

evamuktastathetyuktvā kākutsthaḥ sahalakṣmaṇaḥ |
pradakṣiṇaṃ muniṃ kṛtvā prasthātumupacakrame

ततः शुभतरे तूणी धनुषी चायतेक्षणा ।
ददौ सीता तयोर्भ्रात्रोः खड्गौ च विमलौ ततः

tataḥ śubhatare tūṇī dhanuṣī cāyatekṣaṇā |
dadau sītā tayorbhrātroḥ khaḍgau ca vimalau tataḥ

आबध्य च शुभे तूणी चापे चादाय सस्वने ।
निष्क्रान्तावाश्रमाद् गन्तुमुभौ तौ रामलक्ष्मणौ

ābadhya ca śubhe tūṇī cāpe cādāya sasvane |
niṣkrāntāvāśramād gantumubhau tau rāmalakṣmaṇau

शीघ्रं तौ रूपसम्पन्नावनुज्ञातौ महर्षिणा ।
प्रस्थितौ धृतचापासी सीतया सह राघवौ

śīghraṃ tau rūpasampannāvanujñātau maharṣiṇā |
prasthitau dhṛtacāpāsī sītayā saha rāghavau