सर्ग 7: सुतीक्ष्ण मुनि के आश्रम में

रामस्तु सहितो भ्रात्रा सीतया च परंतपः ।
सुतीक्ष्णस्याश्रमपदं जगाम सह तैर्द्विजैः

rāmastu sahito bhrātrā sītayā ca paraṃtapaḥ |
sutīkṣṇasyāśramapadaṃ jagāma saha tairdvijaiḥ

स गत्वा दूरमध्वानं नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः ।
ददर्श विमलं शैलं महामेरुमिवोन्नतम्

sa gatvā dūramadhvānaṃ nadīstīrtvā bahūdakāḥ |
dadarśa vimalaṃ śailaṃ mahāmerumivonnatam

ततस्तदिक्ष्वाकुवरौ सततं विविधैर्द्रुमैः ।
काननं तौ विविशतुः सीतया सह राघवौ

tatastadikṣvākuvarau satataṃ vividhairdrumaiḥ |
kānanaṃ tau viviśatuḥ sītayā saha rāghavau

प्रविष्टस्तु वनं घोरं बहुपुष्पफलद्रुमम् ।
ददर्शाश्रममेकान्ते चीरमालापरिष्कृतम्

praviṣṭastu vanaṃ ghoraṃ bahupuṣpaphaladrumam |
dadarśāśramamekānte cīramālāpariṣkṛtam

तत्र तापसमासीनं मलपङ्कजधारिणम् ।
रामः सुतीक्ष्णं विधिवत् तपोधनमभाषत

tatra tāpasamāsīnaṃ malapaṅkajadhāriṇam |
rāmaḥ sutīkṣṇaṃ vidhivat tapodhanamabhāṣata

रामोऽहमस्मि भगवन् भवन्तं द्रष्टुमागतः ।
तन्माभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्यविक्रम

rāmo'hamasmi bhagavan bhavantaṃ draṣṭumāgataḥ |
tanmābhivada dharmajña maharṣe satyavikrama

स निरीक्ष्य ततो धीरो रामं धर्मभृतां वरम् ।
समाश्लिष्य च बाहुभ्यामिदं वचनमब्रवीत्

sa nirīkṣya tato dhīro rāmaṃ dharmabhṛtāṃ varam |
samāśliṣya ca bāhubhyāmidaṃ vacanamabravīt

स्वागतं ते रघुश्रेष्ठ राम सत्यभृतां वर ।
आश्रमोऽयं त्वयाऽऽक्रान्तः सनाथ इव साम्प्रतम्

svāgataṃ te raghuśreṣṭha rāma satyabhṛtāṃ vara |
āśramo'yaṃ tvayā''krāntaḥ sanātha iva sāmpratam

प्रतीक्षमाणस्त्वामेव नारोहेऽहं महायशः ।
देवलोकमितो वीर देहं त्यक्त्वा महीतले

pratīkṣamāṇastvāmeva nārohe'haṃ mahāyaśaḥ |
devalokamito vīra dehaṃ tyaktvā mahītale

चित्रकूटमुपादाय राज्यभ्रष्टोऽसि मे श्रुतः ।
इहोपयातः काकुत्स्थ देवराजः शतक्रतुः

citrakūṭamupādāya rājyabhraṣṭo'si me śrutaḥ |
ihopayātaḥ kākutstha devarājaḥ śatakratuḥ

उपागम्य च मे देवो महादेवः सुरेश्वरः ।
सर्वाल्ँ लोकाञ्जितानाह मम पुण्येन कर्मणा

upāgamya ca me devo mahādevaḥ sureśvaraḥ |
sarvālm̐ lokāñjitānāha mama puṇyena karmaṇā

तेषु देवर्षिजुष्टेषु जितेषु तपसा मया ।
मत्प्रसादात् सभार्यस्त्वं विहरस्व सलक्ष्मणः

teṣu devarṣijuṣṭeṣu jiteṣu tapasā mayā |
matprasādāt sabhāryastvaṃ viharasva salakṣmaṇaḥ

तमुग्रतपसं दीप्तं महर्षिं सत्यवादिनम् ।
प्रत्युवाचात्मवान् रामो ब्रह्माणमिव वासवः

tamugratapasaṃ dīptaṃ maharṣiṃ satyavādinam |
pratyuvācātmavān rāmo brahmāṇamiva vāsavaḥ

अहमेवाहरिष्यामि स्वयं लोकान् महामुने ।
आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने

ahamevāhariṣyāmi svayaṃ lokān mahāmune |
āvāsaṃ tvahamicchāmi pradiṣṭamiha kānane

भवान् सर्वत्र कुशलः सर्वभूतहिते रतः ।
आख्यातं शरभङ्गेन गौतमेन महात्मना

bhavān sarvatra kuśalaḥ sarvabhūtahite rataḥ |
ākhyātaṃ śarabhaṅgena gautamena mahātmanā

एवमुक्तस्तु रामेण महर्षिर्लोकविश्रुतः ।
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं हर्षेण महता युतः

evamuktastu rāmeṇa maharṣirlokaviśrutaḥ |
abravīnmadhuraṃ vākyaṃ harṣeṇa mahatā yutaḥ

अयमेवाश्रमो राम गुणवान् रम्यतामिति ।
ऋषिसंघानुचरितः सदा मूलफलैर्युतः

ayamevāśramo rāma guṇavān ramyatāmiti |
ṛṣisaṃghānucaritaḥ sadā mūlaphalairyutaḥ

इममाश्रममागम्य मृगसंघा महीयसः ।
अहत्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वाकुतोभयाः

imamāśramamāgamya mṛgasaṃghā mahīyasaḥ |
ahatvā pratigacchanti lobhayitvākutobhayāḥ

नान्यो दोषो भवेदत्र मृगेभ्योऽन्यत्र विद्धि वै ।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य महर्षेर्लक्ष्मणाग्रजः

nānyo doṣo bhavedatra mṛgebhyo'nyatra viddhi vai |
tacchrutvā vacanaṃ tasya maharṣerlakṣmaṇāgrajaḥ

उवाच वचनं धीरो विगृह्य सशरं धनुः ।
तानहं सुमहाभाग मृगसंघान् समागतान्

uvāca vacanaṃ dhīro vigṛhya saśaraṃ dhanuḥ |
tānahaṃ sumahābhāga mṛgasaṃghān samāgatān

हन्यां निशितधारेण शरेणानतपर्वणा ।
भवांस्तत्राभिषज्येत किं स्यात् कृच्छ्रतरं ततः

hanyāṃ niśitadhāreṇa śareṇānataparvaṇā |
bhavāṃstatrābhiṣajyeta kiṃ syāt kṛcchrataraṃ tataḥ

एतस्मिन्नाश्रमे वासं चिरं तु न समर्थये ।
तमेवमुक्त्वोपरमं रामः संध्यामुपागमत्

etasminnāśrame vāsaṃ ciraṃ tu na samarthaye |
tamevamuktvoparamaṃ rāmaḥ saṃdhyāmupāgamat

अन्वास्य पश्चिमां संध्यां तत्र वासमकल्पयत् ।
सुतीक्ष्णस्याश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मणेन च

anvāsya paścimāṃ saṃdhyāṃ tatra vāsamakalpayat |
sutīkṣṇasyāśrame ramye sītayā lakṣmaṇena ca

ततः शुभं तापसयोग्यमन्नं
स्वयं सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम् ।
ताभ्यां सुसत्कृत्य ददौ महात्मा
संध्यानिवृत्तौ रजनीं समीक्ष्य

tataḥ śubhaṃ tāpasayogyamannaṃ
svayaṃ sutīkṣṇaḥ puruṣarṣabhābhyām |
tābhyāṃ susatkṛtya dadau mahātmā
saṃdhyānivṛttau rajanīṃ samīkṣya