सर्ग 36: रावण का मारीच से स्वर्णमृग बनने का आग्रह

मारीच श्रूयतां तात वचनं मम भाषतः ।
आर्तोऽस्मि मम चार्तस्य भवान् हि परमा गतिः

mārīca śrūyatāṃ tāta vacanaṃ mama bhāṣataḥ |
ārto'smi mama cārtasya bhavān hi paramā gatiḥ

जानीषे त्वं जनस्थानं भ्राता यत्र खरो मम ।
दूषणश्च महाबाहुः स्वसा शूर्पणखा च मे

jānīṣe tvaṃ janasthānaṃ bhrātā yatra kharo mama |
dūṣaṇaśca mahābāhuḥ svasā śūrpaṇakhā ca me

त्रिशिराश्च महाबाहू राक्षसः पिशिताशनः ।
अन्ये च बहवः शूरा लब्धलक्षा निशाचराः

triśirāśca mahābāhū rākṣasaḥ piśitāśanaḥ |
anye ca bahavaḥ śūrā labdhalakṣā niśācarāḥ

वसन्ति मन्नियोगेन अधिवासं च राक्षसाः ।
बाधमाना महारण्ये मुनीन् ये धर्मचारिणः

vasanti manniyogena adhivāsaṃ ca rākṣasāḥ |
bādhamānā mahāraṇye munīn ye dharmacāriṇaḥ

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम् ।
शूराणां लब्धलक्षाणां खरचित्तानुवर्तिनाम्

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |
śūrāṇāṃ labdhalakṣāṇāṃ kharacittānuvartinām

ते त्विदानीं जनस्थाने वसमाना महाबलाः ।
सङ्गताः परमायत्ता रामेण सह संयुगे

te tvidānīṃ janasthāne vasamānā mahābalāḥ |
saṅgatāḥ paramāyattā rāmeṇa saha saṃyuge

नानाशस्त्रप्रहरणाः खरप्रमुखराक्षसाः ।
तेन संजातरोषेण रामेण रणमूर्धनि

nānāśastrapraharaṇāḥ kharapramukharākṣasāḥ |
tena saṃjātaroṣeṇa rāmeṇa raṇamūrdhani

अनुक्त्वा परुषं किंचिच्छरैर्व्यापारितं धनुः ।
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसामुग्रतेजसाम्

anuktvā paruṣaṃ kiṃciccharairvyāpāritaṃ dhanuḥ |
caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāmugratejasām

निहतानि शरैर्दीप्तैर्मानुषेण पदातिना ।
खरश्च निहतः संख्ये दूषणश्च निपातितः

nihatāni śarairdīptairmānuṣeṇa padātinā |
kharaśca nihataḥ saṃkhye dūṣaṇaśca nipātitaḥ

हत्वा त्रिशिरसं चापि निर्भया दण्डकाः कृताः ।
पित्रा निरस्तः क्रुद्धेन सभार्यः क्षीणजीवितः

hatvā triśirasaṃ cāpi nirbhayā daṇḍakāḥ kṛtāḥ |
pitrā nirastaḥ kruddhena sabhāryaḥ kṣīṇajīvitaḥ

स हन्ता तस्य सैन्यस्य रामः क्षत्रियपांसनः ।
अशीलः कर्कशस्तीक्ष्णो मूर्खो लुब्धोऽजितेन्द्रियः

sa hantā tasya sainyasya rāmaḥ kṣatriyapāṃsanaḥ |
aśīlaḥ karkaśastīkṣṇo mūrkho lubdho'jitendriyaḥ

त्यक्तधर्मा त्वधर्मात्मा भूतानामहिते रतः ।
येन वैरं विनारण्ये सत्त्वमास्थाय केवलम्

tyaktadharmā tvadharmātmā bhūtānāmahite rataḥ |
yena vairaṃ vināraṇye sattvamāsthāya kevalam

कर्णनासापहारेण भगिनी मे विरूपिता ।
अस्य भार्यां जनस्थानात् सीतां सुरसुतोपमाम्

karṇanāsāpahāreṇa bhaginī me virūpitā |
asya bhāryāṃ janasthānāt sītāṃ surasutopamām

आनयिष्यामि विक्रम्य सहायस्तत्र मे भव ।
त्वया ह्यहं सहायेन पार्श्वस्थेन महाबल

ānayiṣyāmi vikramya sahāyastatra me bhava |
tvayā hyahaṃ sahāyena pārśvasthena mahābala

भ्रातृभिश्च सुरान् सर्वान् नाहमत्राभिचिन्तये ।
तत्सहायो भव त्वं मे समर्थो ह्यसि राक्षस

bhrātṛbhiśca surān sarvān nāhamatrābhicintaye |
tatsahāyo bhava tvaṃ me samartho hyasi rākṣasa

वीर्ये युद्धे च दर्पे च न ह्यस्ति सदृशस्तव ।
उपायतो महान् शूरो महामायाविशारदः

vīrye yuddhe ca darpe ca na hyasti sadṛśastava |
upāyato mahān śūro mahāmāyāviśāradaḥ

एतदर्थमहं प्राप्तस्त्वत्समीपं निशाचर ।
शृणु तत् कर्म साहाय्ये यत् कार्यं वचनान्मम

etadarthamahaṃ prāptastvatsamīpaṃ niśācara |
śṛṇu tat karma sāhāyye yat kāryaṃ vacanānmama

सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः ।
आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर

sauvarṇastvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ |
āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara

त्वां तु निःसंशयं सीता दृष्ट्वा तु मृगरूपिणम् ।
गृह्यतामिति भर्तारं लक्ष्मणं चाभिधास्यति

tvāṃ tu niḥsaṃśayaṃ sītā dṛṣṭvā tu mṛgarūpiṇam |
gṛhyatāmiti bhartāraṃ lakṣmaṇaṃ cābhidhāsyati

ततस्तयोरपाये तु शून्ये सीतां यथासुखम् ।
निराबाधो हरिष्यामि राहुश्चन्द्रप्रभामिव

tatastayorapāye tu śūnye sītāṃ yathāsukham |
nirābādho hariṣyāmi rāhuścandraprabhāmiva

ततः पश्चात् सुखं रामे भार्याहरणकर्शिते ।
विश्रब्धं प्रहरिष्यामि कृतार्थेनान्तरात्मना

tataḥ paścāt sukhaṃ rāme bhāryāharaṇakarśite |
viśrabdhaṃ prahariṣyāmi kṛtārthenāntarātmanā

तस्य रामकथां श्रुत्वा मारीचस्य महात्मनः ।
शुष्कं समभवद् वक्त्रं परित्रस्तो बभूव च

tasya rāmakathāṃ śrutvā mārīcasya mahātmanaḥ |
śuṣkaṃ samabhavad vaktraṃ paritrasto babhūva ca

ओष्ठौ परिलिहन् शुष्कौ नेत्रैरनिमिषैरिव ।
मृतभूत इवार्तस्तु रावणं समुदैक्षत

oṣṭhau parilihan śuṣkau netrairanimiṣairiva |
mṛtabhūta ivārtastu rāvaṇaṃ samudaikṣata

स रावणं त्रस्तविषण्णचेता
महावने रामपराक्रमज्ञः ।
कृताञ्जलिस्तत्त्वमुवाच वाक्यं
हितं च तस्मै हितमात्मनश्च

sa rāvaṇaṃ trastaviṣaṇṇacetā
mahāvane rāmaparākramajñaḥ |
kṛtāñjalistattvamuvāca vākyaṃ
hitaṃ ca tasmai hitamātmanaśca