अध्याय 4: द्रुपद मित्र राजाओं को बुलाने की सलाह देते हैं

एवमेतन्महाबाहो भविष्यति न संशयः ।
न हि दुर्योधनो राज्यं मधुरेण प्रदास्यति

evametanmahābāho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
na hi duryodhano rājyaṃ madhureṇa pradāsyati

अनुवर्त्स्यति तं चापि धृतराष्ट्रः सुतप्रियः ।
भीष्मद्रोणौ च कार्पण्यान्मौर्ख्याद्राधेयसौबलौ

anuvartsyati taṃ cāpi dhṛtarāṣṭraḥ sutapriyaḥ |
bhīṣmadroṇau ca kārpaṇyānmaurkhyādrādheyasaubalau

बलदेवस्य वाक्यं तु मम ज्ञाने न युज्यते ।
एतद्धि पुरुषेणाग्रे कार्यं सुनयमिच्छता

baladevasya vākyaṃ tu mama jñāne na yujyate |
etaddhi puruṣeṇāgre kāryaṃ sunayamicchatā

न तु वाच्यो मृदुवचो धार्तराष्ट्रः कथंचन ।
नहि मार्दवसाध्योऽसौ पापबुद्धिर्मतो मम

na tu vācyo mṛduvaco dhārtarāṣṭraḥ kathaṃcana |
nahi mārdavasādhyo'sau pāpabuddhirmato mama

गर्दभे मार्दवं कुर्याद्गोषु तीक्ष्णं समाचरेत् ।
मृदु दुर्योधने वाक्यं यो ब्रूयात्पापचेतसि

gardabhe mārdavaṃ kuryādgoṣu tīkṣṇaṃ samācaret |
mṛdu duryodhane vākyaṃ yo brūyātpāpacetasi

मृदुं वै मन्यते पापो भाषमाणमशक्तिकम् ।
हितमर्थं न जानीयादबुद्धिर्मार्दवे सति

mṛduṃ vai manyate pāpo bhāṣamāṇamaśaktikam |
hitamarthaṃ na jānīyādabuddhirmārdave sati

एतच्चैव करिष्यामो यत्नश्च क्रियतामिह ।
प्रस्थापयाम मित्रेभ्यो बलान्युद्योजयन्तु नः

etaccaiva kariṣyāmo yatnaśca kriyatāmiha |
prasthāpayāma mitrebhyo balānyudyojayantu naḥ

शल्यस्य धृष्टकेतोश्च जयत्सेनस्य वा विभो ।
केकयानां च सर्वेषां दूता गच्छन्तु शीघ्रगाः

śalyasya dhṛṣṭaketośca jayatsenasya vā vibho |
kekayānāṃ ca sarveṣāṃ dūtā gacchantu śīghragāḥ

स च दुर्योधनो नूनं प्रेषयिष्यति सर्वशः ।
पूर्वाभिपन्नाः सन्तश्च भजन्ते पूर्वचोदनम्

sa ca duryodhano nūnaṃ preṣayiṣyati sarvaśaḥ |
pūrvābhipannāḥ santaśca bhajante pūrvacodanam

तत्वरध्वं नरेन्द्राणां पूर्वमेव प्रचोदने ।
महद्धि कार्यं वोढव्यमिति मे वर्तते मतिः

tatvaradhvaṃ narendrāṇāṃ pūrvameva pracodane |
mahaddhi kāryaṃ voḍhavyamiti me vartate matiḥ

शल्यस्य प्रेष्यतां शीघ्रं ये च तस्यानुगा नृपाः ।
भगदत्ताय राज्ञे च पूर्वसागरवासिने

śalyasya preṣyatāṃ śīghraṃ ye ca tasyānugā nṛpāḥ |
bhagadattāya rājñe ca pūrvasāgaravāsine

अमितौजसे तथोग्राय हार्दिक्यायान्धकाय च ।
दीर्घप्रज्ञाय शूराय रोचमानाय वा विभो

amitaujase tathogrāya hārdikyāyāndhakāya ca |
dīrghaprajñāya śūrāya rocamānāya vā vibho

आनीयतां बृहन्तश्च सेनाबिन्दुश्च पार्थिवः ।
सेनजित्प्रतिबिन्ध्यश्च चित्रवर्मा सुवास्तुकः

ānīyatāṃ bṛhantaśca senābinduśca pārthivaḥ |
senajitpratibindhyaśca citravarmā suvāstukaḥ

बाह्लीको मुञ्जकेशश्च चैद्याधिपतिरेव च ।
सुपार्श्वश्च सुबाहुश्च पौरवश्च महारथः

bāhlīko muñjakeśaśca caidyādhipatireva ca |
supārśvaśca subāhuśca pauravaśca mahārathaḥ

शकानां पह्लवानां कर्णवेष्टश्च पार्थिवः ॥
सुरारिश्च नदीजश्च कर्णवेष्टश्च पार्थिवः

śakānāṃ pahlavānāṃ karṇaveṣṭaśca pārthivaḥ ||
surāriśca nadījaśca karṇaveṣṭaśca pārthivaḥ

नीलश्च वीरधर्मा च भूमिपालश्च वीर्यवान् ।
दुर्जयो दन्तवक्रश्च रुक्मी च जनमेजयः

nīlaśca vīradharmā ca bhūmipālaśca vīryavān |
durjayo dantavakraśca rukmī ca janamejayaḥ

आषाढो वायुवेगश्च पूर्वपाली च पार्थिवः ।
भूरितेजा देवकश्च एकलव्यः सहात्मजैः

āṣāḍho vāyuvegaśca pūrvapālī ca pārthivaḥ |
bhūritejā devakaśca ekalavyaḥ sahātmajaiḥ

कारूषकाश्च राजानः क्षेमधूर्तिश्च वीर्यवान् ।
काम्भोजा ऋषिका ये च पश्चिमानूपकाश्च ये

kārūṣakāśca rājānaḥ kṣemadhūrtiśca vīryavān |
kāmbhojā ṛṣikā ye ca paścimānūpakāśca ye

जयत्सेनश्च काश्यश्च तथा पञ्चनदा नृपाः ॥
जानकिश्च दुर्धर्षः पार्वतीयाश्च ये नृपाः

jayatsenaśca kāśyaśca tathā pañcanadā nṛpāḥ ||
jānakiśca durdharṣaḥ pārvatīyāśca ye nṛpāḥ

जानकिश्च सुशर्मा च मणिमान्योतिमत्सकः ।
पांशुराष्ट्राधिपश्चैव धृष्टकेतुश्च वीर्यवान्

jānakiśca suśarmā ca maṇimānyotimatsakaḥ |
pāṃśurāṣṭrādhipaścaiva dhṛṣṭaketuśca vīryavān

तुण्डश्च दण्डधारश्च बृहत्सेनश्च वीर्यवान् ।
अपराजितो निषादश्च श्रेणिमान्वसुमानपि

tuṇḍaśca daṇḍadhāraśca bṛhatsenaśca vīryavān |
aparājito niṣādaśca śreṇimānvasumānapi

बृहद्बलो महौजाश्च बाहुः परपुरंजयः ।
समुद्रसेनो राजा च सह पुत्रेण वीर्यवान्

bṛhadbalo mahaujāśca bāhuḥ parapuraṃjayaḥ |
samudraseno rājā ca saha putreṇa vīryavān

उद्भवः क्षेमकश्चैव वाटधानश्च पार्थिवः ।
श्रुतायुश्च दृढायुश्च साल्वपुत्रश्च वीर्यवान्

udbhavaḥ kṣemakaścaiva vāṭadhānaśca pārthivaḥ |
śrutāyuśca dṛḍhāyuśca sālvaputraśca vīryavān

कुमारश्च कलिङ्गानामीश्वरो युद्धदुर्मदः ।
एतेषां प्रेष्यतां शीघ्रमेतद्धि मम रोचते

kumāraśca kaliṅgānāmīśvaro yuddhadurmadaḥ |
eteṣāṃ preṣyatāṃ śīghrametaddhi mama rocate

अयं च ब्राह्मणो विद्वान्मम राजन्पुरोहितः ।
प्रेष्यतां धृतराष्ट्राय वाक्यमस्मै प्रदीयताम्

ayaṃ ca brāhmaṇo vidvānmama rājanpurohitaḥ |
preṣyatāṃ dhṛtarāṣṭrāya vākyamasmai pradīyatām

यथा दुर्योधनो वाच्यो यथा सान्तनवो नृपः ।
धृतराष्ट्रो यथा वाच्यो द्रोणश्च रथिनां वरः

yathā duryodhano vācyo yathā sāntanavo nṛpaḥ |
dhṛtarāṣṭro yathā vācyo droṇaśca rathināṃ varaḥ