एवमेतन्महाबाहो भविष्यति न संशयः ।
न हि दुर्योधनो राज्यं मधुरेण प्रदास्यति
evametanmahābāho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
na hi duryodhano rājyaṃ madhureṇa pradāsyati
इति श्रीमन्महाभारते उद्योगपर्वणि सेनोद्योगपर्वणि चतुर्थोऽध्यायः ॥
26 verses · 4 of 196
Drupada agrees with Satyaki. Duryodhana will never give the kingdom through soft words; Dhritarashtra will follow his beloved son, Bhishma and Drona out of helplessness, Karna and Shakuni out of folly. Balarama's advice does not suit the case, he says, for gentleness is wasted on a wicked mind. One should be soft with a donkey and harsh with cattle, he observes wryly, and whoever speaks softly to Duryodhana has it the wrong way round. Let swift messengers go at once to raise allies: Shalya, Dhrishtaketu, Jayatsena, the Kekayas, Bhagadatta of the eastern sea, and a long roll of other kings whom he names. Meanwhile his own learned purohita should go to Dhritarashtra, carrying a message for Duryodhana, Bhishma and Drona.
द्रुपद उवाच
एवमेतन्महाबाहो भविष्यति न संशयः ।
न हि दुर्योधनो राज्यं मधुरेण प्रदास्यति
evametanmahābāho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
na hi duryodhano rājyaṃ madhureṇa pradāsyati
अनुवर्त्स्यति तं चापि धृतराष्ट्रः सुतप्रियः ।
भीष्मद्रोणौ च कार्पण्यान्मौर्ख्याद्राधेयसौबलौ
anuvartsyati taṃ cāpi dhṛtarāṣṭraḥ sutapriyaḥ |
bhīṣmadroṇau ca kārpaṇyānmaurkhyādrādheyasaubalau
बलदेवस्य वाक्यं तु मम ज्ञाने न युज्यते ।
एतद्धि पुरुषेणाग्रे कार्यं सुनयमिच्छता
baladevasya vākyaṃ tu mama jñāne na yujyate |
etaddhi puruṣeṇāgre kāryaṃ sunayamicchatā
न तु वाच्यो मृदुवचो धार्तराष्ट्रः कथंचन ।
नहि मार्दवसाध्योऽसौ पापबुद्धिर्मतो मम
na tu vācyo mṛduvaco dhārtarāṣṭraḥ kathaṃcana |
nahi mārdavasādhyo'sau pāpabuddhirmato mama
गर्दभे मार्दवं कुर्याद्गोषु तीक्ष्णं समाचरेत् ।
मृदु दुर्योधने वाक्यं यो ब्रूयात्पापचेतसि
gardabhe mārdavaṃ kuryādgoṣu tīkṣṇaṃ samācaret |
mṛdu duryodhane vākyaṃ yo brūyātpāpacetasi
मृदुं वै मन्यते पापो भाषमाणमशक्तिकम् ।
हितमर्थं न जानीयादबुद्धिर्मार्दवे सति
mṛduṃ vai manyate pāpo bhāṣamāṇamaśaktikam |
hitamarthaṃ na jānīyādabuddhirmārdave sati
एतच्चैव करिष्यामो यत्नश्च क्रियतामिह ।
प्रस्थापयाम मित्रेभ्यो बलान्युद्योजयन्तु नः
etaccaiva kariṣyāmo yatnaśca kriyatāmiha |
prasthāpayāma mitrebhyo balānyudyojayantu naḥ
शल्यस्य धृष्टकेतोश्च जयत्सेनस्य वा विभो ।
केकयानां च सर्वेषां दूता गच्छन्तु शीघ्रगाः
śalyasya dhṛṣṭaketośca jayatsenasya vā vibho |
kekayānāṃ ca sarveṣāṃ dūtā gacchantu śīghragāḥ
स च दुर्योधनो नूनं प्रेषयिष्यति सर्वशः ।
पूर्वाभिपन्नाः सन्तश्च भजन्ते पूर्वचोदनम्
sa ca duryodhano nūnaṃ preṣayiṣyati sarvaśaḥ |
pūrvābhipannāḥ santaśca bhajante pūrvacodanam
तत्वरध्वं नरेन्द्राणां पूर्वमेव प्रचोदने ।
महद्धि कार्यं वोढव्यमिति मे वर्तते मतिः
tatvaradhvaṃ narendrāṇāṃ pūrvameva pracodane |
mahaddhi kāryaṃ voḍhavyamiti me vartate matiḥ
शल्यस्य प्रेष्यतां शीघ्रं ये च तस्यानुगा नृपाः ।
भगदत्ताय राज्ञे च पूर्वसागरवासिने
śalyasya preṣyatāṃ śīghraṃ ye ca tasyānugā nṛpāḥ |
bhagadattāya rājñe ca pūrvasāgaravāsine
अमितौजसे तथोग्राय हार्दिक्यायान्धकाय च ।
दीर्घप्रज्ञाय शूराय रोचमानाय वा विभो
amitaujase tathogrāya hārdikyāyāndhakāya ca |
dīrghaprajñāya śūrāya rocamānāya vā vibho
आनीयतां बृहन्तश्च सेनाबिन्दुश्च पार्थिवः ।
सेनजित्प्रतिबिन्ध्यश्च चित्रवर्मा सुवास्तुकः
ānīyatāṃ bṛhantaśca senābinduśca pārthivaḥ |
senajitpratibindhyaśca citravarmā suvāstukaḥ
बाह्लीको मुञ्जकेशश्च चैद्याधिपतिरेव च ।
सुपार्श्वश्च सुबाहुश्च पौरवश्च महारथः
bāhlīko muñjakeśaśca caidyādhipatireva ca |
supārśvaśca subāhuśca pauravaśca mahārathaḥ
शकानां पह्लवानां कर्णवेष्टश्च पार्थिवः ॥
सुरारिश्च नदीजश्च कर्णवेष्टश्च पार्थिवः
śakānāṃ pahlavānāṃ karṇaveṣṭaśca pārthivaḥ ||
surāriśca nadījaśca karṇaveṣṭaśca pārthivaḥ
नीलश्च वीरधर्मा च भूमिपालश्च वीर्यवान् ।
दुर्जयो दन्तवक्रश्च रुक्मी च जनमेजयः
nīlaśca vīradharmā ca bhūmipālaśca vīryavān |
durjayo dantavakraśca rukmī ca janamejayaḥ
आषाढो वायुवेगश्च पूर्वपाली च पार्थिवः ।
भूरितेजा देवकश्च एकलव्यः सहात्मजैः
āṣāḍho vāyuvegaśca pūrvapālī ca pārthivaḥ |
bhūritejā devakaśca ekalavyaḥ sahātmajaiḥ
कारूषकाश्च राजानः क्षेमधूर्तिश्च वीर्यवान् ।
काम्भोजा ऋषिका ये च पश्चिमानूपकाश्च ये
kārūṣakāśca rājānaḥ kṣemadhūrtiśca vīryavān |
kāmbhojā ṛṣikā ye ca paścimānūpakāśca ye
जयत्सेनश्च काश्यश्च तथा पञ्चनदा नृपाः ॥
जानकिश्च दुर्धर्षः पार्वतीयाश्च ये नृपाः
jayatsenaśca kāśyaśca tathā pañcanadā nṛpāḥ ||
jānakiśca durdharṣaḥ pārvatīyāśca ye nṛpāḥ
जानकिश्च सुशर्मा च मणिमान्योतिमत्सकः ।
पांशुराष्ट्राधिपश्चैव धृष्टकेतुश्च वीर्यवान्
jānakiśca suśarmā ca maṇimānyotimatsakaḥ |
pāṃśurāṣṭrādhipaścaiva dhṛṣṭaketuśca vīryavān
तुण्डश्च दण्डधारश्च बृहत्सेनश्च वीर्यवान् ।
अपराजितो निषादश्च श्रेणिमान्वसुमानपि
tuṇḍaśca daṇḍadhāraśca bṛhatsenaśca vīryavān |
aparājito niṣādaśca śreṇimānvasumānapi
बृहद्बलो महौजाश्च बाहुः परपुरंजयः ।
समुद्रसेनो राजा च सह पुत्रेण वीर्यवान्
bṛhadbalo mahaujāśca bāhuḥ parapuraṃjayaḥ |
samudraseno rājā ca saha putreṇa vīryavān
उद्भवः क्षेमकश्चैव वाटधानश्च पार्थिवः ।
श्रुतायुश्च दृढायुश्च साल्वपुत्रश्च वीर्यवान्
udbhavaḥ kṣemakaścaiva vāṭadhānaśca pārthivaḥ |
śrutāyuśca dṛḍhāyuśca sālvaputraśca vīryavān
कुमारश्च कलिङ्गानामीश्वरो युद्धदुर्मदः ।
एतेषां प्रेष्यतां शीघ्रमेतद्धि मम रोचते
kumāraśca kaliṅgānāmīśvaro yuddhadurmadaḥ |
eteṣāṃ preṣyatāṃ śīghrametaddhi mama rocate
अयं च ब्राह्मणो विद्वान्मम राजन्पुरोहितः ।
प्रेष्यतां धृतराष्ट्राय वाक्यमस्मै प्रदीयताम्
ayaṃ ca brāhmaṇo vidvānmama rājanpurohitaḥ |
preṣyatāṃ dhṛtarāṣṭrāya vākyamasmai pradīyatām
यथा दुर्योधनो वाच्यो यथा सान्तनवो नृपः ।
धृतराष्ट्रो यथा वाच्यो द्रोणश्च रथिनां वरः
yathā duryodhano vācyo yathā sāntanavo nṛpaḥ |
dhṛtarāṣṭro yathā vācyo droṇaśca rathināṃ varaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)