अध्याय 5: श्रीकृष्ण द्वारका लौटते हैं, राजा एकत्र होने लगते हैं

द्रुपदेनैवमुक्ते तु वाक्ये वाक्यविदां वरः ।
वसुदेवसुतस्तत्र पृष्णिसिंहोऽब्रवीदिदम्

drupadenaivamukte tu vākye vākyavidāṃ varaḥ |
vasudevasutastatra pṛṣṇisiṃho'bravīdidam

उपपन्नमिदं वाक्यं सोमकानां धुरंधरे ।
अर्थसिद्धिकरं राज्ञः पाण्डवस्यामितौजसः

upapannamidaṃ vākyaṃ somakānāṃ dhuraṃdhare |
arthasiddhikaraṃ rājñaḥ pāṇḍavasyāmitaujasaḥ

एतच्च पूर्वं कार्यं नः सुनीतिमभिकाङ्क्षताम् ।
अन्यथा ह्याचरन्कर्म पुरुषः स्यात्सुबालिशः

etacca pūrvaṃ kāryaṃ naḥ sunītimabhikāṅkṣatām |
anyathā hyācarankarma puruṣaḥ syātsubāliśaḥ

किं तु संबन्धकं तुल्यमस्माकं कुरुपाण्डुषु ।
यथेष्टं वर्तमानेषु पाण्डवेषु च तेषु च

kiṃ tu saṃbandhakaṃ tulyamasmākaṃ kurupāṇḍuṣu |
yatheṣṭaṃ vartamāneṣu pāṇḍaveṣu ca teṣu ca

ते विवाहार्थमानीता वयं सर्वे तथा भवान् ।
कृते विवाहे मुदिता गमिष्यामो गृहान्प्रति

te vivāhārthamānītā vayaṃ sarve tathā bhavān |
kṛte vivāhe muditā gamiṣyāmo gṛhānprati

भवान्वृद्धतमो राज्ञां वयसा च श्रुतेन च ।
शिष्यवत्ते वयं सर्वे भवामेह न संशयः

bhavānvṛddhatamo rājñāṃ vayasā ca śrutena ca |
śiṣyavatte vayaṃ sarve bhavāmeha na saṃśayaḥ

भवन्तं धृतराष्ट्रश्च सततं बहु मन्यते ।
आचार्ययोः सखा चासि द्रोणस्य च कृपस्व च

bhavantaṃ dhṛtarāṣṭraśca satataṃ bahu manyate |
ācāryayoḥ sakhā cāsi droṇasya ca kṛpasva ca

स भवान्प्रेषयत्वद्य पाण्डवार्थकरं वचः ।
सर्वेषां निश्चितं तन्नः प्रेषयिष्यति यद्भवान्

sa bhavānpreṣayatvadya pāṇḍavārthakaraṃ vacaḥ |
sarveṣāṃ niścitaṃ tannaḥ preṣayiṣyati yadbhavān

यदि तावच्छमं कुर्यन्न्यायेन कुरुपुङ्गवः ।
न भवेत्कुरुपाण्डूनां सौभ्रात्रेण महान्क्षयः

yadi tāvacchamaṃ kuryannyāyena kurupuṅgavaḥ |
na bhavetkurupāṇḍūnāṃ saubhrātreṇa mahānkṣayaḥ

अथ दर्पान्वितो मोहान्न कुर्याद्धृतराष्ट्रजः ।
अन्येषां प्रेषयित्वा च पश्चादस्मान्सभाह्वये

atha darpānvito mohānna kuryāddhṛtarāṣṭrajaḥ |
anyeṣāṃ preṣayitvā ca paścādasmānsabhāhvaye

ततो दुर्योधनो मन्दः सहामात्यः सबान्धवः ।
निष्ठामापत्स्यते मूढः क्रुद्धे गाण्डीवधन्वनि

tato duryodhano mandaḥ sahāmātyaḥ sabāndhavaḥ |
niṣṭhāmāpatsyate mūḍhaḥ kruddhe gāṇḍīvadhanvani

ततः सत्कृत्य वार्ष्णेयं विराटः पृथिवीपतिः ।
गृहान्प्रस्थापयामास सगणं सहबान्धवम्

tataḥ satkṛtya vārṣṇeyaṃ virāṭaḥ pṛthivīpatiḥ |
gṛhānprasthāpayāmāsa sagaṇaṃ sahabāndhavam

द्वारकं तु गते कृष्णे युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
चक्रुः साङ्घ्रामिकं सर्वं विराटश्च महीपतिः

dvārakaṃ tu gate kṛṣṇe yudhiṣṭhirapurogamāḥ |
cakruḥ sāṅghrāmikaṃ sarvaṃ virāṭaśca mahīpatiḥ

ततः संप्रेषयामास विराटः सह बान्धवैः ।
सर्वेषां भूमिपालानां द्रुपदश्च महीपतिः

tataḥ saṃpreṣayāmāsa virāṭaḥ saha bāndhavaiḥ |
sarveṣāṃ bhūmipālānāṃ drupadaśca mahīpatiḥ

वचनात्कुरुसिंहानां मत्स्यपाञ्चालयोश्च ते ।
समाजग्मुर्महीपालाः संप्रहृष्टा महाबलाः

vacanātkurusiṃhānāṃ matsyapāñcālayośca te |
samājagmurmahīpālāḥ saṃprahṛṣṭā mahābalāḥ

तच्छ्रुत्वा पाण्डुपुत्राणां समागच्छन्महद्बलम् ।
धृतराष्ट्रसुताश्चापि समानिन्युर्महीपतीन्

tacchrutvā pāṇḍuputrāṇāṃ samāgacchanmahadbalam |
dhṛtarāṣṭrasutāścāpi samāninyurmahīpatīn

समाकुला मही राजन्कुरुपाण्डवकारणात् ।
तदा समभवत्कृत्स्ना संप्रयाणे महीक्षिताम्

samākulā mahī rājankurupāṇḍavakāraṇāt |
tadā samabhavatkṛtsnā saṃprayāṇe mahīkṣitām

संकुला च तदा भूमिश्चतुरङ्गवलान्विता ।
बलानि तेषां वीराणामागच्छन्ति ततस्ततः

saṃkulā ca tadā bhūmiścaturaṅgavalānvitā |
balāni teṣāṃ vīrāṇāmāgacchanti tatastataḥ

चालयन्तीव गां देवीं सपर्वतवनामिमाम् ।
ततः प्रज्ञावयोवृद्धं पाञ्चाल्यः स्वपुरोहितम् ।
कुरुभ्यः प्रेषयामास युधिष्ठिरमते स्थितः

cālayantīva gāṃ devīṃ saparvatavanāmimām |
tataḥ prajñāvayovṛddhaṃ pāñcālyaḥ svapurohitam |
kurubhyaḥ preṣayāmāsa yudhiṣṭhiramate sthitaḥ