अध्याय 18: इन्द्र का पुनः राज्य, शल्य की सान्त्वना

ततः शक्रः स्तूयमानो गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
ऐरावतं समारुह्य द्विपेन्द्रं लक्षणैर्युतम्

tataḥ śakraḥ stūyamāno gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ |
airāvataṃ samāruhya dvipendraṃ lakṣaṇairyutam

पावकः सुमहातेजा महर्षिश्च बृहस्पतिः ।
यमश्च वरुणश्चैव कुबेरश्च धनेश्वरः

pāvakaḥ sumahātejā maharṣiśca bṛhaspatiḥ |
yamaśca varuṇaścaiva kuberaśca dhaneśvaraḥ

सर्वैर्देवैः परिवृतः शक्रो वृत्रनिषूदनः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च यातस्त्रिभुवनं प्रभुः

sarvairdevaiḥ parivṛtaḥ śakro vṛtraniṣūdanaḥ |
gandharvairapsarobhiśca yātastribhuvanaṃ prabhuḥ

स समेत्य महेन्द्राण्या देवराजः शतक्रतुः ।
मुदा परमया युक्तः पालयामास देवराट्

sa sametya mahendrāṇyā devarājaḥ śatakratuḥ |
mudā paramayā yuktaḥ pālayāmāsa devarāṭ

ततः स भगवांस्तत्र अङ्गिराः समदृश्यत ।
अथर्ववेदमन्त्रैश्च देवेन्द्रं समपूजयत्

tataḥ sa bhagavāṃstatra aṅgirāḥ samadṛśyata |
atharvavedamantraiśca devendraṃ samapūjayat

ततस्तु भगवानिन्द्रः संहृष्टः समपद्यत ।
वरं च प्रददौ तस्मै अथर्वाङ्गिरसे तदा

tatastu bhagavānindraḥ saṃhṛṣṭaḥ samapadyata |
varaṃ ca pradadau tasmai atharvāṅgirase tadā

अथर्वाङ्गिरसं नाम वेदेऽस्मिन्वै भविष्यति ।
उदाहरणमेतद्धि यज्ञभागं च लप्स्यसे ।

atharvāṅgirasaṃ nāma vede'sminvai bhaviṣyati |
udāharaṇametaddhi yajñabhāgaṃ ca lapsyase |

एवं संपूज्य भगवानथर्वाङ्गिरसं तदा ।
व्यसर्जयन्महाराज देवराजः शतक्रतुः

evaṃ saṃpūjya bhagavānatharvāṅgirasaṃ tadā |
vyasarjayanmahārāja devarājaḥ śatakratuḥ

संपूज्य सर्वांस्त्रिदशानृषींश्चापि तपोधनान् ।
इन्द्रः प्रमुदितो राजन्धर्मेणापालयत्प्रजाः

saṃpūjya sarvāṃstridaśānṛṣīṃścāpi tapodhanān |
indraḥ pramudito rājandharmeṇāpālayatprajāḥ

एवं दुःखमनुप्राप्तमिन्द्रेण सह भार्यया ।
अज्ञातवासश्च कृतः शत्रूणां वधकाङ्क्षया

evaṃ duḥkhamanuprāptamindreṇa saha bhāryayā |
ajñātavāsaśca kṛtaḥ śatrūṇāṃ vadhakāṅkṣayā

नात्र मन्युस्त्वया कार्यो यत्क्लिष्टोऽसि महावने ।
द्रौपद्या सह राजेन्द्र भ्रातृभिश्च महात्मभिः

nātra manyustvayā kāryo yatkliṣṭo'si mahāvane |
draupadyā saha rājendra bhrātṛbhiśca mahātmabhiḥ

एवं त्वमपि राजेन्द्र राज्यं प्राप्स्यसि भारत ।
वृत्रं हत्वा यथा प्राप्तः शक्रः कौरवनन्दन

evaṃ tvamapi rājendra rājyaṃ prāpsyasi bhārata |
vṛtraṃ hatvā yathā prāptaḥ śakraḥ kauravanandana

दुराचारश्च नहुषो ब्रह्वद्विट् पापचेतनः ।
अगस्त्यशापाभिहतो विनष्टः शाश्वतीः समाः

durācāraśca nahuṣo brahvadviṭ pāpacetanaḥ |
agastyaśāpābhihato vinaṣṭaḥ śāśvatīḥ samāḥ

एवं तव दुरात्मानः शत्रवः शत्रुसूदन ।
क्षिप्रं नाशं गमिष्यन्ति कर्णदुर्योधनादयः

evaṃ tava durātmānaḥ śatravaḥ śatrusūdana |
kṣipraṃ nāśaṃ gamiṣyanti karṇaduryodhanādayaḥ

ततः सागरपर्यन्तां भोक्ष्यसे मेदिनीमिमाम् ।
भ्रातृभिः सहितो वीर द्रौपद्या च सहानया

tataḥ sāgaraparyantāṃ bhokṣyase medinīmimām |
bhrātṛbhiḥ sahito vīra draupadyā ca sahānayā

उपाख्यानमिदं शक्रविजयं वेदसंमितम् ।
राज्ञा व्यूढेष्वनीकेषु श्रोतव्यं जयमिच्छता ।

upākhyānamidaṃ śakravijayaṃ vedasaṃmitam |
rājñā vyūḍheṣvanīkeṣu śrotavyaṃ jayamicchatā |

तस्मात्संश्रावयामि त्वां विजयं जयतां वर ।
संस्तूयमाना वर्धन्ते महात्मानो युधिष्ठिर

tasmātsaṃśrāvayāmi tvāṃ vijayaṃ jayatāṃ vara |
saṃstūyamānā vardhante mahātmāno yudhiṣṭhira

क्षत्रियाणामभावोयं युधिष्ठिर महात्मनाम् ।
दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥
सङ्ग्रामे संक्षयो घोरो भविष्यत्यचिरादिव

kṣatriyāṇāmabhāvoyaṃ yudhiṣṭhira mahātmanām |
duryodhanāparādhena bhīmārjunabalena ca ||
saṅgrāme saṃkṣayo ghoro bhaviṣyatyacirādiva

आख्यानमिन्द्रविजयं य इदं नियतः पठेत् ।
धूतपाप्मा जितस्वर्गः परत्रेह च मोदते

ākhyānamindravijayaṃ ya idaṃ niyataḥ paṭhet |
dhūtapāpmā jitasvargaḥ paratreha ca modate

न चारिजं भयं तस्य नापुत्रो वा भवेन्नरः ।
नापदं प्राप्नुयात्कांचिद्दीर्घमायुश्च विन्दति ।
सर्वत्र दयमाप्नोति न कदाचित्पराजयम्

na cārijaṃ bhayaṃ tasya nāputro vā bhavennaraḥ |
nāpadaṃ prāpnuyātkāṃciddīrghamāyuśca vindati |
sarvatra dayamāpnoti na kadācitparājayam

एवमाश्वासितो राजा शल्येन भरतर्षभ ।
पूजयामास विधिवच्छल्यं धर्मभृतां वरः

evamāśvāsito rājā śalyena bharatarṣabha |
pūjayāmāsa vidhivacchalyaṃ dharmabhṛtāṃ varaḥ

श्रुत्वा तु शल्यवचनं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रत्युवाच महाबाहुर्मद्रराजमिदं वचः

śrutvā tu śalyavacanaṃ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |
pratyuvāca mahābāhurmadrarājamidaṃ vacaḥ

भवान्कर्णस्य सारथ्यं करिष्यति न संशयः ।
तत्र तेजोवधः कार्यः कर्णस्यार्जुनसंस्तवैः

bhavānkarṇasya sārathyaṃ kariṣyati na saṃśayaḥ |
tatra tejovadhaḥ kāryaḥ karṇasyārjunasaṃstavaiḥ

एवमेतत्करिष्यामि यथा मां संप्रभाषसे ।
यच्चान्यदपि शक्ष्यामि तत्करिष्याम्यहं तव

evametatkariṣyāmi yathā māṃ saṃprabhāṣase |
yaccānyadapi śakṣyāmi tatkariṣyāmyahaṃ tava

ततस्त्वामन्त्र्य कौन्तेयाञ्छल्यो मद्राधिपस्तदा ।
जगाम सबलः श्रीमान्दुर्योधनमरिन्दम

tatastvāmantrya kaunteyāñchalyo madrādhipastadā |
jagāma sabalaḥ śrīmānduryodhanamarindama