अध्याय 101: गरुड़ के पुत्रों का लोक

अयं लोकः सुपर्णानां पक्षिणां पन्नगाशिनाम् ।
विक्रमे गमने भारे नैषामस्ति परिश्रमः

ayaṃ lokaḥ suparṇānāṃ pakṣiṇāṃ pannagāśinām |
vikrame gamane bhāre naiṣāmasti pariśramaḥ

वैनतेयसुतैः सूत पङ्भिस्ततमिदं कुलम् ।
सुमुखेन सुनाम्ना च सुनेत्रेण सुवर्चसा

vainateyasutaiḥ sūta paṅbhistatamidaṃ kulam |
sumukhena sunāmnā ca sunetreṇa suvarcasā

सुरुचा पक्षिराजेन सुबलेन च मातले ।
वर्धितानि प्रसृत्या वै विनाताकुलकर्तृभिः

surucā pakṣirājena subalena ca mātale |
vardhitāni prasṛtyā vai vinātākulakartṛbhiḥ

पक्षिराजाभिजात्यानां सहस्राणि शतानि च ।
कश्यपस्य ततो वंशे जातैर्भूतिविवर्धनैः

pakṣirājābhijātyānāṃ sahasrāṇi śatāni ca |
kaśyapasya tato vaṃśe jātairbhūtivivardhanaiḥ

सर्वे ह्येते श्रिया युक्ताः सर्वे श्रीवत्सलक्षणाः ।
सर्वे श्रियमभीप्सन्तो धारयन्ति बलान्युत

sarve hyete śriyā yuktāḥ sarve śrīvatsalakṣaṇāḥ |
sarve śriyamabhīpsanto dhārayanti balānyuta

कर्मणा क्षत्रियाश्चैते निर्घृणा भोगिभोजिनः ।
ज्ञातिसङ्क्षयकर्तृत्वाद्ब्राह्मण्यं न लभन्ति वैः

karmaṇā kṣatriyāścaite nirghṛṇā bhogibhojinaḥ |
jñātisaṅkṣayakartṛtvādbrāhmaṇyaṃ na labhanti vaiḥ

नामानि चैषां वक्ष्यामि यथाप्राधान्यतः श्रृणु ।
मातले श्लाघ्यमेतद्धि कुलं विष्णुपरिग्रहम्

nāmāni caiṣāṃ vakṣyāmi yathāprādhānyataḥ śrṛṇu |
mātale ślāghyametaddhi kulaṃ viṣṇuparigraham

दैवतं विष्णुरेतेषां विष्णुरेव परायणम् ।
हृदि चैषां सदा विष्णुर्विष्णुरेव सदा गतिः

daivataṃ viṣṇureteṣāṃ viṣṇureva parāyaṇam |
hṛdi caiṣāṃ sadā viṣṇurviṣṇureva sadā gatiḥ

सुवर्णचूडो नागाशी दारुणश्चण्डतुण्डकः ।
अनिलश्चानलश्चैव विशालाक्षोऽथ कुण्डली

suvarṇacūḍo nāgāśī dāruṇaścaṇḍatuṇḍakaḥ |
anilaścānalaścaiva viśālākṣo'tha kuṇḍalī

पङ्कजिद्वज्रविष्कम्भो वैनतेयोऽथ वामनः ।
वातवेगो दिशाचक्षुर्निमेषोऽनिमिषस्तथा

paṅkajidvajraviṣkambho vainateyo'tha vāmanaḥ |
vātavego diśācakṣurnimeṣo'nimiṣastathā

त्रिरावः सप्तरावश्च वाल्मीकिर्दीपकस्तथा ।
दैत्यद्वीपः सरिद्द्वीपः सारसः पद्मकेतनः

trirāvaḥ saptarāvaśca vālmīkirdīpakastathā |
daityadvīpaḥ sariddvīpaḥ sārasaḥ padmaketanaḥ

सुमुखश्चित्रकेतुश्च चित्रबर्हस्तथाऽनघः ।
मेषहृत्कुमुदो दक्षः सर्पान्तः सोमभोजनः

sumukhaścitraketuśca citrabarhastathā'naghaḥ |
meṣahṛtkumudo dakṣaḥ sarpāntaḥ somabhojanaḥ

गुरुभारः कपोतश्च सूर्यनेत्रश्चिरान्तकः ।
विष्णुधर्मा कुमारश्च परिबर्हो हरिस्तथा

gurubhāraḥ kapotaśca sūryanetraścirāntakaḥ |
viṣṇudharmā kumāraśca paribarho haristathā

सुस्वरो मधुपर्कश्च हेमवर्णस्तथैव च ।
मालयो मातरिश्वा च निशाकरदिवाकरौ

susvaro madhuparkaśca hemavarṇastathaiva ca |
mālayo mātariśvā ca niśākaradivākarau

एते प्रदेशमात्रेण मयोक्ता गरुडात्मजाः ।
प्राधान्यतस्ते यशसा कीर्तिताः प्राणिनश्चये

ete pradeśamātreṇa mayoktā garuḍātmajāḥ |
prādhānyataste yaśasā kīrtitāḥ prāṇinaścaye

यद्यत्र न रुचिः काचिदेहि गच्छाव मातले ।
तं नयिष्यामि देशं त्वां वरं यत्रोपलप्स्यसे

yadyatra na ruciḥ kācidehi gacchāva mātale |
taṃ nayiṣyāmi deśaṃ tvāṃ varaṃ yatropalapsyase