अध्याय 98: इन्द्र द्वारा अम्बरीष को युद्धयज्ञ का वर्णन

के लोका युध्यमानानां शूराणामनिवर्तिनाम् ।
भवन्ति निधनं प्राप्य तन्मे ब्रूहि पितामह

ke lokā yudhyamānānāṃ śūrāṇāmanivartinām |
bhavanti nidhanaṃ prāpya tanme brūhi pitāmaha

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अम्बरीपस्य संवादमिन्द्रस्य च युधिष्ठिर

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
ambarīpasya saṃvādamindrasya ca yudhiṣṭhira

अम्बरीषो हि नाभागः स्वर्गं गत्वा सुदुर्लभम् ।
ददर्श सुर--कस्थं शक्रेण सचिवैः सह

ambarīṣo hi nābhāgaḥ svargaṃ gatvā sudurlabham |
dadarśa sura--kasthaṃ śakreṇa sacivaiḥ saha

सर्वतेजोमयं दिव्यं विमानवरमास्थितम् ।
उ---गच्छन्तं स्थानं सेनापतिं शुभम्

sarvatejomayaṃ divyaṃ vimānavaramāsthitam |
u---gacchantaṃ sthānaṃ senāpatiṃ śubham

स दष्ट्वापरि गच्छन्तं सेनापतिमुदारधीः ।
शूरस्थानमनुप्राप्तं सुदेवं नाम नामतः ।
ऋद्धिं दृष्ट्वा सुदेवस्य विस्मितः प्राह वासवम्

sa daṣṭvāpari gacchantaṃ senāpatimudāradhīḥ |
śūrasthānamanuprāptaṃ sudevaṃ nāma nāmataḥ |
ṛddhiṃ dṛṣṭvā sudevasya vismitaḥ prāha vāsavam

सागरान्तां महीं कृत्स्नामनुशास्य यथाविधि ।
चातुर्वर्ण्ये यथाशास्त्रं प्रवृत्तो धर्मकाम्यया

sāgarāntāṃ mahīṃ kṛtsnāmanuśāsya yathāvidhi |
cāturvarṇye yathāśāstraṃ pravṛtto dharmakāmyayā

ब्रह्मचर्येण घोरेण गुर्वाचारेण सेवया ।
वेदानधीत्य धर्मेण राजशास्त्रं च केवलम्

brahmacaryeṇa ghoreṇa gurvācāreṇa sevayā |
vedānadhītya dharmeṇa rājaśāstraṃ ca kevalam

अतिथीनन्नपानेन पितॄंश्च स्वधया तथा ।
ऋषीन्स्वाध्यायदीक्षाभिर्देवान्यज्ञैरनुत्तमैः

atithīnannapānena pitṝṃśca svadhayā tathā |
ṛṣīnsvādhyāyadīkṣābhirdevānyajñairanuttamaiḥ

क्षत्रध—स्थितो भूत्वा यथाशास्त्रं यथाविधि ।
उदीक्षमाणः पृतनां जयामि युधि वासव

kṣatradha—sthito bhūtvā yathāśāstraṃ yathāvidhi |
udīkṣamāṇaḥ pṛtanāṃ jayāmi yudhi vāsava

दे--ज सुदेवोऽयं मम सेनापतिः पुरा ।
आसाद्योधः प्रशान्तात्मा सोऽयं कस्मादतीव माम् ।
विमानं सूर्यसङ्काशमास्थितो मोदते दिवि

de--ja sudevo'yaṃ mama senāpatiḥ purā |
āsādyodhaḥ praśāntātmā so'yaṃ kasmādatīva mām |
vimānaṃ sūryasaṅkāśamāsthito modate divi

अनेन ऋतुभिर्मुख्यैर्नेष्टं नापि द्विजातयः ।
तर्पिता विधिवच्छक्र सोऽयं कस्मादतीत्य माम्

anena ṛtubhirmukhyairneṣṭaṃ nāpi dvijātayaḥ |
tarpitā vidhivacchakra so'yaṃ kasmādatītya mām

ऐश्वर्यमीदृशं प्राप्तः सर्वदेवैः सुदुर्लभम् ।
(इन्द्र उवाच)
यदनेन कृतं कर्म प्रत्यक्षं ते महीपते ।
पुरा पालयतः सम्यक्पृथिवीं धर्मतो नृप

aiśvaryamīdṛśaṃ prāptaḥ sarvadevaiḥ sudurlabham |
(indra uvāca)
yadanena kṛtaṃ karma pratyakṣaṃ te mahīpate |
purā pālayataḥ samyakpṛthivīṃ dharmato nṛpa

शत्रवो निर्जिताः सर्वे ये तवाहितकारिणः ।
संयमो वियमश्चैव सुयमश्च नहाबलः

śatravo nirjitāḥ sarve ye tavāhitakāriṇaḥ |
saṃyamo viyamaścaiva suyamaśca nahābalaḥ

राक्षसा दुर्जया लोके त्रयस्ते युद्धदुर्मदाः ।
पुत्रास्ते शतशृङ्गस्य राक्षसस्य महीपतेः

rākṣasā durjayā loke trayaste yuddhadurmadāḥ |
putrāste śataśṛṅgasya rākṣasasya mahīpateḥ

तथा तस्मिञ्शुभे काले तव यज्ञं वितन्वतः ।
अश्वमेधं महायागं देवानां हितकाम्यया

tathā tasmiñśubhe kāle tava yajñaṃ vitanvataḥ |
aśvamedhaṃ mahāyāgaṃ devānāṃ hitakāmyayā

तस्य ते खलु विघ्नार्थमागता राक्षसास्त्रयः ।
कोटीशतपरीवारां राक्षसानां महाचमूम् ।
परिगृह्य ततः सर्वाः प्रजा वन्दीकृतास्तव

tasya te khalu vighnārthamāgatā rākṣasāstrayaḥ |
koṭīśataparīvārāṃ rākṣasānāṃ mahācamūm |
parigṛhya tataḥ sarvāḥ prajā vandīkṛtāstava

विह्वलाश्च प्रजाः सर्वाः सर्वे च तव सैनिकाः ।
निराकृतस्तु यच्चासीत्सुदेवः सैन्यनायकः

vihvalāśca prajāḥ sarvāḥ sarve ca tava sainikāḥ |
nirākṛtastu yaccāsītsudevaḥ sainyanāyakaḥ

तत्रामात्यवचः श्रुत्वा निरस्तः सर्वकर्मसु ।
श्रुत्वा तेषां वचो भूयः सोपधं वसुधाधिपः

tatrāmātyavacaḥ śrutvā nirastaḥ sarvakarmasu |
śrutvā teṣāṃ vaco bhūyaḥ sopadhaṃ vasudhādhipaḥ

सर्वसैन्यसमायुक्तः सुदेवः प्रेरितस्त्वया ।
साक्षसानां वधार्थाय दुर्जयानां नराधिप

sarvasainyasamāyuktaḥ sudevaḥ preritastvayā |
sākṣasānāṃ vadhārthāya durjayānāṃ narādhipa

नाजित्वा राक्षसीं सेनां पुनरागमनं तव ।
बन्दीमोक्षमकृत्वा च न चागमनमिष्यते

nājitvā rākṣasīṃ senāṃ punarāgamanaṃ tava |
bandīmokṣamakṛtvā ca na cāgamanamiṣyate

सुदेवस्तद्वचः श्रुत्वा प्रस्थानमकरोन्नृप ।
संप्राप्तश्च स तं देशं यत्र बन्दीकृताः प्रजाः

sudevastadvacaḥ śrutvā prasthānamakaronnṛpa |
saṃprāptaśca sa taṃ deśaṃ yatra bandīkṛtāḥ prajāḥ

पश्यति स्म महाघोरां राक्षसानां महाचमूम् ।
दृष्ट्वा सुचिन्तयामास सुदेवो वाहिनीपतिः

paśyati sma mahāghorāṃ rākṣasānāṃ mahācamūm |
dṛṣṭvā sucintayāmāsa sudevo vāhinīpatiḥ

नेयं शक्या चमूर्जेतुमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ।
नाम्बरीषः कलामेकामेषां क्षपयितुं क्षमः ।
दिव्यास्त्रबलभूयिष्ठः किमहं पुनरीदृशः

neyaṃ śakyā camūrjetumapi sendraiḥ surāsuraiḥ |
nāmbarīṣaḥ kalāmekāmeṣāṃ kṣapayituṃ kṣamaḥ |
divyāstrabalabhūyiṣṭhaḥ kimahaṃ punarīdṛśaḥ

ततः सेनां पुनः सर्वां प्रेषयामास पार्थिव ।
यत्र त्वं सचिवैः सर्वैर्मन्त्रिभिः सोपधैर्नृप

tataḥ senāṃ punaḥ sarvāṃ preṣayāmāsa pārthiva |
yatra tvaṃ sacivaiḥ sarvairmantribhiḥ sopadhairnṛpa

ततो रुद्रं महादेवं प्रपन्नो जगतः पतिम् ।
श्मशाननिलयं देवं तुष्टाव वृषभध्वजम्

tato rudraṃ mahādevaṃ prapanno jagataḥ patim |
śmaśānanilayaṃ devaṃ tuṣṭāva vṛṣabhadhvajam

स्तुत्वा शस्त्रं समादाय स्वशिरश्छेत्तुमुद्यतः

stutvā śastraṃ samādāya svaśiraśchettumudyataḥ

कारुण्याद्देवदेवेन गृहीतस्तस्य दक्षिणः ।
स पाणिः सह शस्त्रेण दृष्ट्वा चेदमुवाच ह

kāruṇyāddevadevena gṛhītastasya dakṣiṇaḥ |
sa pāṇiḥ saha śastreṇa dṛṣṭvā cedamuvāca ha

किमिदं साहसं पुत्र कुर्तकामो वदस्व मे ।
स उवाच महादेवं शिरसा त्ववनीं गतः

kimidaṃ sāhasaṃ putra kurtakāmo vadasva me |
sa uvāca mahādevaṃ śirasā tvavanīṃ gataḥ

भगवन्वाहिनीमेनां राक्षसानां सुरेश्वर ।
अशक्तोऽहं रणे जेतुं तस्मात्त्यक्ष्यामि जीवितम् ।
गतिर्भव महादेव ममार्तस्य जगत्पते

bhagavanvāhinīmenāṃ rākṣasānāṃ sureśvara |
aśakto'haṃ raṇe jetuṃ tasmāttyakṣyāmi jīvitam |
gatirbhava mahādeva mamārtasya jagatpate

नागन्तव्यमजित्वा च मामाह जगतीपतिः ।
अम्बरीषो महादेव क्षारितः सचिवैः सह

nāgantavyamajitvā ca māmāha jagatīpatiḥ |
ambarīṣo mahādeva kṣāritaḥ sacivaiḥ saha

तमुवाच महादेवः सुदेवं पतितं क्षितौ ।
अधोमुखं महात्मानं सत्वानां हितकाम्यया

tamuvāca mahādevaḥ sudevaṃ patitaṃ kṣitau |
adhomukhaṃ mahātmānaṃ satvānāṃ hitakāmyayā

धनुर्वेदं समाहूय सगणं सहविग्रहम् ।
रथनागाश्वकलिलं दिव्यास्त्रसमलंकृतम्

dhanurvedaṃ samāhūya sagaṇaṃ sahavigraham |
rathanāgāśvakalilaṃ divyāstrasamalaṃkṛtam

रथं च सुमहाभागं येन तन्त्रिपुरं हतम् ।
धनुः पिनाकं खङ्गं च रौद्रमस्त्रं च शंकरः ।
निजघानासुरान्सर्वान्येन देवस्त्रियम्बकः

rathaṃ ca sumahābhāgaṃ yena tantripuraṃ hatam |
dhanuḥ pinākaṃ khaṅgaṃ ca raudramastraṃ ca śaṃkaraḥ |
nijaghānāsurānsarvānyena devastriyambakaḥ

उवाच च महादेवः सुदेवं वाहिनीपतिम् ।
रथादस्मात्सुदेव त्वं दुर्जयः स सुरासुरैः

uvāca ca mahādevaḥ sudevaṃ vāhinīpatim |
rathādasmātsudeva tvaṃ durjayaḥ sa surāsuraiḥ

मायया मोहितो भूमौ न पदं कर्तुमर्हसि ।
रथस्थस्त्रिदशान्सर्वाञ्जेष्यसि त्वं सदानवान्

māyayā mohito bhūmau na padaṃ kartumarhasi |
rathasthastridaśānsarvāñjeṣyasi tvaṃ sadānavān

राक्षसाश्च पिशाचाश्च न शक्ता द्रष्टुमीदृशम् ।
रथं सूर्यसहस्राभं किमु योद्धुं त्वया सह

rākṣasāśca piśācāśca na śaktā draṣṭumīdṛśam |
rathaṃ sūryasahasrābhaṃ kimu yoddhuṃ tvayā saha

स जित्वा राक्षसान्सर्वान्कृत्वा बन्दीविमोक्षणम् ।
घातयित्वा च तान्सर्वान्बाहुयुद्धे त्वयं हतः ।
वियमं प्राप्य भूपाल वियमश्च निपातितः

sa jitvā rākṣasānsarvānkṛtvā bandīvimokṣaṇam |
ghātayitvā ca tānsarvānbāhuyuddhe tvayaṃ hataḥ |
viyamaṃ prāpya bhūpāla viyamaśca nipātitaḥ

तस्य विक्रमतस्तात सुदेवस्य बभूव ह ।
संग्रामयज्ञः सुमहान्यश्चान्यो युध्यते नरः

tasya vikramatastāta sudevasya babhūva ha |
saṃgrāmayajñaḥ sumahānyaścānyo yudhyate naraḥ

सन्नद्धो दीक्षितः सर्वो योधः प्राप्य चमूमुखम् ।
युद्धयज्ञाधिकारस्थो भवतीति विनिश्चयः

sannaddho dīkṣitaḥ sarvo yodhaḥ prāpya camūmukham |
yuddhayajñādhikārastho bhavatīti viniścayaḥ

कानि यज्ञे हवींष्यस्मिन्किमाज्यं का च दक्षिणा ।
ऋत्विजश्चात्र क्रे प्रोक्तास्तन्मे ब्रूहि शतक्रतो

kāni yajñe havīṃṣyasminkimājyaṃ kā ca dakṣiṇā |
ṛtvijaścātra kre proktāstanme brūhi śatakrato

ऋत्विजः कुञ्जरास्तत्र वाजिनोऽध्वर्यवस्तथा ।
हवींषि परमांसानि रुधिरं त्वाज्यमुच्यते

ṛtvijaḥ kuñjarāstatra vājino'dhvaryavastathā |
havīṃṣi paramāṃsāni rudhiraṃ tvājyamucyate

शृगालगृध्रकाकोलाः सदस्यास्तत्र पन्त्रिणः ।
आज्यशेषं पिबन्त्येते हविः प्राश्नन्ति चाध्वरे

śṛgālagṛdhrakākolāḥ sadasyāstatra pantriṇaḥ |
ājyaśeṣaṃ pibantyete haviḥ prāśnanti cādhvare

प्रासतोमरसंघाताः खङ्गशक्तिपरश्वथाः ।
ज्वलन्तो निशिताः पीताः स्रुचस्तस्याथ सत्रिणः

prāsatomarasaṃghātāḥ khaṅgaśaktiparaśvathāḥ |
jvalanto niśitāḥ pītāḥ srucastasyātha satriṇaḥ

चापवेगायतस्तीक्ष्णः परकायावभेदनः ।
ऋजुः सुनिशितः पीतः सायकश्च स्रुवो महान्

cāpavegāyatastīkṣṇaḥ parakāyāvabhedanaḥ |
ṛjuḥ suniśitaḥ pītaḥ sāyakaśca sruvo mahān

द्वीपिचर्मावनद्धश्च नागदन्तकृतत्सरुः ।
हस्तिहस्तहरः खङ्गः स्फयो भवेत्तस्य संयुगे

dvīpicarmāvanaddhaśca nāgadantakṛtatsaruḥ |
hastihastaharaḥ khaṅgaḥ sphayo bhavettasya saṃyuge

ज्वलितैर्निशितैः प्रासशक्त्यृष्टिसपरश्वथैः ।
शैक्यायसमयैस्तीक्ष्णैरभिघातो भवेद्वसु

jvalitairniśitaiḥ prāsaśaktyṛṣṭisaparaśvathaiḥ |
śaikyāyasamayaistīkṣṇairabhighāto bhavedvasu

[सङ्ख्यासमयविस्तीर्णमभिजातोद्भवं बहु ।]
आवेधाद्यच्च रुधिरं संग्रामे स्रवते भुवि ।
साऽस्य पूर्णाहुतिर्होत्रैः समृद्धा सर्वकामधुक्

[saṅkhyāsamayavistīrṇamabhijātodbhavaṃ bahu |]
āvedhādyacca rudhiraṃ saṃgrāme sravate bhuvi |
sā'sya pūrṇāhutirhotraiḥ samṛddhā sarvakāmadhuk

छिन्धि भिन्धीति यः शब्दः श्रूयते वाहिनीमुखे ।
सामानि सामगास्तस्य गायन्ति यमसादने

chindhi bhindhīti yaḥ śabdaḥ śrūyate vāhinīmukhe |
sāmāni sāmagāstasya gāyanti yamasādane

हविर्धानं तु तस्याहुः परेषां वाहिनीमुखम्

havirdhānaṃ tu tasyāhuḥ pareṣāṃ vāhinīmukham

कुञ्जराणां हयानां च वर्मिणां च समुच्चय ।
अग्निः श्येनचितो नाम यज्ञे तस्य विधीयते

kuñjarāṇāṃ hayānāṃ ca varmiṇāṃ ca samuccaya |
agniḥ śyenacito nāma yajñe tasya vidhīyate

उत्तिष्ठते कबन्धोऽत्र सहस्रे पतिते तु यः ।
स यूपस्तस्य शूरस्य खादिरोऽष्टाश्रिरुच्यते

uttiṣṭhate kabandho'tra sahasre patite tu yaḥ |
sa yūpastasya śūrasya khādiro'ṣṭāśrirucyate

इडोपहूताः क्रोशन्ति कुञ्जरास्त्वङ्कुशेरिताः ।
ज्याघुष्टतलतालेन वषट्‌कारेण पार्थिव

iḍopahūtāḥ krośanti kuñjarāstvaṅkuśeritāḥ |
jyāghuṣṭatalatālena vaṣaṭ‌kāreṇa pārthiva

उद्गाता तत्र संग्रामे त्रिसामा दुन्दुभिर्नृप ।
ब्रह्मस्वे ह्रियमाणे तु त्यक्त्वा युद्धे प्रियां तनुम् ।
आत्मानं यूपमुच्छ्रित्य स यज्ञोऽनन्तदक्षिणः

udgātā tatra saṃgrāme trisāmā dundubhirnṛpa |
brahmasve hriyamāṇe tu tyaktvā yuddhe priyāṃ tanum |
ātmānaṃ yūpamucchritya sa yajño'nantadakṣiṇaḥ

भर्तुरर्थे च यः शूरो निष्क्रामेद्वाहिनीमुखात् ।
न भयाद्विनिवर्तेत तस्य लोका यथा मम

bharturarthe ca yaḥ śūro niṣkrāmedvāhinīmukhāt |
na bhayādvinivarteta tasya lokā yathā mama

द्वीपिचर्मावृतैः खङ्गैर्बाहुभिः परिघोपमैः ।
यस्य वेदिरुपस्तीर्णा तस्य लोका यथा मम

dvīpicarmāvṛtaiḥ khaṅgairbāhubhiḥ parighopamaiḥ |
yasya vedirupastīrṇā tasya lokā yathā mama

यस्तु नापेक्षते कंचित्सहायं विषमे स्थितः ।
विगाह्य वाहिनीमध्यं तस्य लोका यथा मम

yastu nāpekṣate kaṃcitsahāyaṃ viṣame sthitaḥ |
vigāhya vāhinīmadhyaṃ tasya lokā yathā mama

यस्य शोणितसंघट्टा भेरीमण्डूककच्छपा ।
वीरास्थिशर्करा दुर्गा मांसशोणितकर्दमा

yasya śoṇitasaṃghaṭṭā bherīmaṇḍūkakacchapā |
vīrāsthiśarkarā durgā māṃsaśoṇitakardamā

असिचर्मप्लवा घोरा केशशैवलशाद्वला ।
अश्वनागरथैश्चैव संछिन्नैः कृतसंक्रमा

asicarmaplavā ghorā keśaśaivalaśādvalā |
aśvanāgarathaiścaiva saṃchinnaiḥ kṛtasaṃkramā

पताकाध्वजवानीरा हतवाहनवारणा ।
शोणितोदकसंपूर्णा दुस्तरा पारगैर्नरैः

patākādhvajavānīrā hatavāhanavāraṇā |
śoṇitodakasaṃpūrṇā dustarā pāragairnaraiḥ

रहतनागमहानक्रा परलोकवहाऽशिवा ।
ऋष्टिखङ्गमहामीना गृध्रकङ्कबलप्लवा

rahatanāgamahānakrā paralokavahā'śivā |
ṛṣṭikhaṅgamahāmīnā gṛdhrakaṅkabalaplavā

पुरुषादानुचरिता भीरूणां कश्मलावहा ।
नदी योधस्य संग्रामे तदस्यावभृथं नृप

puruṣādānucaritā bhīrūṇāṃ kaśmalāvahā |
nadī yodhasya saṃgrāme tadasyāvabhṛthaṃ nṛpa

वेदिर्यस्य त्वमित्राणां शिरोभिर्व्यवकीर्यते ।
अश्वस्कन्धैर्गजस्कन्धैस्तस्य लोका यथा मम

vediryasya tvamitrāṇāṃ śirobhirvyavakīryate |
aśvaskandhairgajaskandhaistasya lokā yathā mama

पत्नी शालाकृता यस्य परेषां वाहिनीमुखम् ।
हविर्धानं स्ववाहिन्यास्तदस्याहुर्मनीषिणः

patnī śālākṛtā yasya pareṣāṃ vāhinīmukham |
havirdhānaṃ svavāhinyāstadasyāhurmanīṣiṇaḥ

सदस्या दक्षिणा योधा आग्नीध्रश्चोत्तरां दिशम् ।
शत्रुसेना अलत्रस्य सर्वलोकानदूरतः

sadasyā dakṣiṇā yodhā āgnīdhraścottarāṃ diśam |
śatrusenā alatrasya sarvalokānadūrataḥ

यस्य भयतो व्यूहे भवत्याकाशमग्रतः ।
सास्य वेदिस्तदा यज्ञैर्नित्यं व्यूहास्त्रयोऽग्नयः

yasya bhayato vyūhe bhavatyākāśamagrataḥ |
sāsya vedistadā yajñairnityaṃ vyūhāstrayo'gnayaḥ

यस्तु योधः परावृत्तः संत्रस्तो हन्यते परैः ।
अप्रतिष्ठः स नरकं याति नास्त्यत्र संशयः

yastu yodhaḥ parāvṛttaḥ saṃtrasto hanyate paraiḥ |
apratiṣṭhaḥ sa narakaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ

यस्य शोणितवेगेण वेदिः स्यात्संपरिप्लुता ।
केशमांसास्थिसंपूर्णा स गच्छेत्परमां गतिम्

yasya śoṇitavegeṇa vediḥ syātsaṃpariplutā |
keśamāṃsāsthisaṃpūrṇā sa gacchetparamāṃ gatim

यस्तु सेनापतिं हत्वा तद्यानमधिरोहति ।
स विष्णुविक्रमक्रामी बृहस्पतिसमः प्रभुः

yastu senāpatiṃ hatvā tadyānamadhirohati |
sa viṣṇuvikramakrāmī bṛhaspatisamaḥ prabhuḥ

नायकं तत्कुमारं वा यो वा स्यात्तत्र पूजितः ।
जीवग्राहं प्रगृह्णाति तस्य लोका यथा मम

nāyakaṃ tatkumāraṃ vā yo vā syāttatra pūjitaḥ |
jīvagrāhaṃ pragṛhṇāti tasya lokā yathā mama

आहवे तु हतं शूरं न शोचेत कथंचन ।
अशोच्यो हि हतः शूरः स्वर्गलोके महीयते

āhave tu hataṃ śūraṃ na śoceta kathaṃcana |
aśocyo hi hataḥ śūraḥ svargaloke mahīyate

न ह्यन्नं नोदकं तस्य न स्नानं नाप्यशौचकम् ।
हतस्य कर्तुमिच्छन्ति तस्य लोकाञ्शृणुष्व मे

na hyannaṃ nodakaṃ tasya na snānaṃ nāpyaśaucakam |
hatasya kartumicchanti tasya lokāñśṛṇuṣva me

वराप्सरः सहस्राणि शूरमत्योधने हतम् ।
त्वरमाणानि धावन्ति मम भर्ता भवेदिति

varāpsaraḥ sahasrāṇi śūramatyodhane hatam |
tvaramāṇāni dhāvanti mama bhartā bhavediti

एतत्तपश्च पुण्यं च धर्मश्चैव सनातनः ।
चत्वारश्चाश्रमास्तस्य यो युद्धे न पलायते

etattapaśca puṇyaṃ ca dharmaścaiva sanātanaḥ |
catvāraścāśramāstasya yo yuddhe na palāyate

वृद्धबालौ न हन्तव्यौ न च स्त्री नैव पृष्ठतः ।
तृणपूर्णमुखश्चैव तवास्मीति च यो वदेत्

vṛddhabālau na hantavyau na ca strī naiva pṛṣṭhataḥ |
tṛṇapūrṇamukhaścaiva tavāsmīti ca yo vadet

अहं वृत्रं बलं पाकं महाकायं विरोचनम् ।
दुरावारं च नमुचिं शतमायं च शम्बरम्

ahaṃ vṛtraṃ balaṃ pākaṃ mahākāyaṃ virocanam |
durāvāraṃ ca namuciṃ śatamāyaṃ ca śambaram

विप्रचित्तिं च दैतेयं दनोः पुत्रांश्च सर्वशः ।
प्रह्वादं च निहत्याजौ ततो देवाधिपोऽभवम्

vipracittiṃ ca daiteyaṃ danoḥ putrāṃśca sarvaśaḥ |
prahvādaṃ ca nihatyājau tato devādhipo'bhavam

इत्येतच्छक्रवचनं निशम्य प्रतिपूज्य च ।
योधानामात्मनः सिद्धिमम्बरीषोऽभिपन्नवान्

ityetacchakravacanaṃ niśamya pratipūjya ca |
yodhānāmātmanaḥ siddhimambarīṣo'bhipannavān