अध्याय 146: बहेलिये का पश्चात्ताप और कपोती की मुक्ति

ततः स लुब्धकः पश्यन्क्षुधयाऽपि परिप्लुतः ।
कपोतमग्निपतितं वाक्यं पुनरुवाच ह

tataḥ sa lubdhakaḥ paśyankṣudhayā'pi pariplutaḥ |
kapotamagnipatitaṃ vākyaṃ punaruvāca ha

किमीदृशं नृशंसेन मया कृतमबुद्धिना ।
भविष्यति हि मे नित्यं पातकं भुवि जीवतः ।
स विनिन्दंस्तथाऽऽत्मानं पुनः पुनरुवाच ह

kimīdṛśaṃ nṛśaṃsena mayā kṛtamabuddhinā |
bhaviṣyati hi me nityaṃ pātakaṃ bhuvi jīvataḥ |
sa vinindaṃstathā''tmānaṃ punaḥ punaruvāca ha

धिङ्भामस्तु सुदुर्बुद्धिं सदा निकृतिनिश्चयम् ।
शुभं कर्म परित्यज्य सोऽहं शकुनिलुब्धकः

dhiṅbhāmastu sudurbuddhiṃ sadā nikṛtiniścayam |
śubhaṃ karma parityajya so'haṃ śakunilubdhakaḥ

नृशंसस्य ममाद्यायं प्रत्यादेशो न संशयः ।
दत्तः स्वमांसं दहता कपोतेन महात्मना

nṛśaṃsasya mamādyāyaṃ pratyādeśo na saṃśayaḥ |
dattaḥ svamāṃsaṃ dahatā kapotena mahātmanā

सोहं त्यक्ष्ये प्रियान्प्राणान्पुत्रान्दारान्विसृज्य च ।
उपदिष्टो हि मे धर्मः कपोतेनात्र धर्मिणा

sohaṃ tyakṣye priyānprāṇānputrāndārānvisṛjya ca |
upadiṣṭo hi me dharmaḥ kapotenātra dharmiṇā

अद्यप्रभुति देहं स्वं सर्वभोगैर्विवर्जितम् ।
यथा स्वल्पं सरो ग्रीष्मे शोषयिष्याम्महं तथा

adyaprabhuti dehaṃ svaṃ sarvabhogairvivarjitam |
yathā svalpaṃ saro grīṣme śoṣayiṣyāmmahaṃ tathā

क्षुत्पिपासातपसहः कृशो ध्रमनिसन्ततः ।
उपवासैर्बहुविधैश्चरिष्ये पारलौकिकम्

kṣutpipāsātapasahaḥ kṛśo dhramanisantataḥ |
upavāsairbahuvidhaiścariṣye pāralaukikam

अहो देहप्रदानेन दर्शिताऽतिथिपूजना ।
तस्माद्धर्मं चरिष्यामि धर्मो हि परमा गतिः

aho dehapradānena darśitā'tithipūjanā |
tasmāddharmaṃ cariṣyāmi dharmo hi paramā gatiḥ

दृष्टो धर्मो हि धर्मिष्ठे यादृशो विहगोत्तमे ।
एवमुक्त्वा विनिश्चित्य रौद्रकर्मा स लुब्धकः

dṛṣṭo dharmo hi dharmiṣṭhe yādṛśo vihagottame |
evamuktvā viniścitya raudrakarmā sa lubdhakaḥ

महाप्रस्थानमाश्रित्य प्रययौ संशितव्रतः

mahāprasthānamāśritya prayayau saṃśitavrataḥ

ततो यष्टिं शलाकां च धारकं पञ्जरं तथा ।
तां च बद्धां कपोतीं स प्रमुच्य विससर्ज ह

tato yaṣṭiṃ śalākāṃ ca dhārakaṃ pañjaraṃ tathā |
tāṃ ca baddhāṃ kapotīṃ sa pramucya visasarja ha