अध्याय 134: बल की महिमा और पाप से मुक्ति

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अत्र कामन्दवचनं कीर्तयन्ति पुराविदः ।
प्रत्यक्षावेव धर्मार्थौ क्षत्रियस्य विजानतः

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
atra kāmandavacanaṃ kīrtayanti purāvidaḥ |
pratyakṣāveva dharmārthau kṣatriyasya vijānataḥ

तौ तु न व्यवधातव्यौ परोक्षा धर्मयातना ।
अधर्मो धर्म इत्येतद्यथा वृक्षफलं तथा

tau tu na vyavadhātavyau parokṣā dharmayātanā |
adharmo dharma ityetadyathā vṛkṣaphalaṃ tathā

धर्माधर्मफले जातु ददर्शेह न कश्चन ।
वुभूषेद्बलमेवैतत्सर्वं बलवतो वशे

dharmādharmaphale jātu dadarśeha na kaścana |
vubhūṣedbalamevaitatsarvaṃ balavato vaśe

श्रियं बलममात्यांश्च बलवानिह विन्दति ।
यो ह्यनाढ्यः स पतितस्तदुच्छिष्टं यदल्पकम्

śriyaṃ balamamātyāṃśca balavāniha vindati |
yo hyanāḍhyaḥ sa patitastaducchiṣṭaṃ yadalpakam

बह्वपथ्ये बलवति न किंचित्क्रियते भयात् ।
उभौ सत्याधिकारौ तौ त्रायेते महतो भयात्

bahvapathye balavati na kiṃcitkriyate bhayāt |
ubhau satyādhikārau tau trāyete mahato bhayāt

अति धर्माद्बलं मन्ये बलाद्धर्मः प्रवर्तते ।
बले प्रतिष्ठितो धर्मो धरण्यामिव जंगमः

ati dharmādbalaṃ manye balāddharmaḥ pravartate |
bale pratiṣṭhito dharmo dharaṇyāmiva jaṃgamaḥ

धूमो वायोरिव वशे बलं धर्मोऽनुवर्तते ।
अनीश्वरो बलं धर्मो द्रुमं वल्लीव संश्रिता

dhūmo vāyoriva vaśe balaṃ dharmo'nuvartate |
anīśvaro balaṃ dharmo drumaṃ vallīva saṃśritā

वशे बलवतां धर्मः सुखं भोगवतामिव ।
नास्त्यसाध्यं बलवतां सर्वं बलवता जितम्

vaśe balavatāṃ dharmaḥ sukhaṃ bhogavatāmiva |
nāstyasādhyaṃ balavatāṃ sarvaṃ balavatā jitam

दुराचारः क्षीणबलः परिमाणं न गच्छति ।
अथ तस्मादुद्विजते सर्वो लोको वृकादिव

durācāraḥ kṣīṇabalaḥ parimāṇaṃ na gacchati |
atha tasmādudvijate sarvo loko vṛkādiva

अपध्वस्तो ह्यवमतो दुःखं जीवति जीवितम् ।
जीवितं यदधिक्षिप्तं यथैव मरणं तथा

apadhvasto hyavamato duḥkhaṃ jīvati jīvitam |
jīvitaṃ yadadhikṣiptaṃ yathaiva maraṇaṃ tathā

यदेवमाहुः पापेन चारित्रेण विवक्षितम् ।
सुभृशं तप्यते तेन वाक्‌शल्येन परिक्षतः

yadevamāhuḥ pāpena cāritreṇa vivakṣitam |
subhṛśaṃ tapyate tena vāk‌śalyena parikṣataḥ

अत्रैतदाहुराचार्याः पापस्य परिमोक्षणे ।
त्रयीं विद्यामुपासीत तथोपासीत वै द्विजान्

atraitadāhurācāryāḥ pāpasya parimokṣaṇe |
trayīṃ vidyāmupāsīta tathopāsīta vai dvijān

प्रसादयेन्मधुरया वाचा चाप्यथ कर्मणा ।
महामनाश्चैव भवेद्विवहेच्च महाकुले

prasādayenmadhurayā vācā cāpyatha karmaṇā |
mahāmanāścaiva bhavedvivahecca mahākule

इत्यस्तीति वदेदेव परेषां कीर्तयेद्गुणान् ।
जपेदुदकशीलः स्यात्पेशलो नातिजल्पकः

ityastīti vadedeva pareṣāṃ kīrtayedguṇān |
japedudakaśīlaḥ syātpeśalo nātijalpakaḥ

ब्रह्म क्षत्रं संप्रविशेद्बहु कृत्वा सुदुष्करम् ।
उच्यमानो हि लोकेन बहु तत्तदचिन्तयन्

brahma kṣatraṃ saṃpraviśedbahu kṛtvā suduṣkaram |
ucyamāno hi lokena bahu tattadacintayan

उपप्राप्यैवमाचारं क्षिप्रं बहुमतो भवेत् ।
सुखं च वित्तं भुञ्जीत वृत्तेनैकेन गोपयेत्

upaprāpyaivamācāraṃ kṣipraṃ bahumato bhavet |
sukhaṃ ca vittaṃ bhuñjīta vṛttenaikena gopayet

अपि तेभ्यो मृगान्हत्वा नयेच्च सततं वने ।
यस्मिन्न प्रतिगृह्णन्ति दस्युभोजनशङ्कया ।
लोके च लभते पूजां परत्रेह महत्फलम्

api tebhyo mṛgānhatvā nayecca satataṃ vane |
yasminna pratigṛhṇanti dasyubhojanaśaṅkayā |
loke ca labhate pūjāṃ paratreha mahatphalam