अध्याय 64: नाभाग के पुत्र अम्बरीष

नाभागमम्बरीषं च मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यः सहस्रं सहस्राणां राज्ञां चैकस्त्वयोधयत्

nābhāgamambarīṣaṃ ca mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ rājñāṃ caikastvayodhayat

जिगीषमाणाः सङ्ग्रामे समन्ताद्वैरिणोऽभ्ययुः ।
अस्त्रयुद्धविदो घोराः सृजन्तश्चाशिवा गिरः

jigīṣamāṇāḥ saṅgrāme samantādvairiṇo'bhyayuḥ |
astrayuddhavido ghorāḥ sṛjantaścāśivā giraḥ

बललाघवशिक्षाभिस्तेषां सोऽस्त्रबलेन च ।
छत्रायुधध्वजरथांश्छित्त्वा प्रासान्गतव्यथः

balalāghavaśikṣābhisteṣāṃ so'strabalena ca |
chatrāyudhadhvajarathāṃśchittvā prāsāngatavyathaḥ

त एनं मुक्तसन्नाहाः प्रार्थयञ्जीवितैषिणः ।
शरण्यमीयुः शरणं तव स्म इति वादिनः

ta enaṃ muktasannāhāḥ prārthayañjīvitaiṣiṇaḥ |
śaraṇyamīyuḥ śaraṇaṃ tava sma iti vādinaḥ

स तु तान्वशगान्कृत्वा जित्वा चेमां वसुन्धराम् ।
ईजे यज्ञशतैरिष्टैर्यथा शक्रस्तथाऽनघः

sa tu tānvaśagānkṛtvā jitvā cemāṃ vasundharām |
īje yajñaśatairiṣṭairyathā śakrastathā'naghaḥ

बुभुजुः सर्वसम्पन्नमन्नमन्ये जनाः सदा ।
तस्मिन्यज्ञे तु विप्रेन्द्राः सन्तृप्ताः परमार्चिताः

bubhujuḥ sarvasampannamannamanye janāḥ sadā |
tasminyajñe tu viprendrāḥ santṛptāḥ paramārcitāḥ

मोदकान्पूरिकापूपान्स्वादुपूर्णाश्च शष्कुलीः ।
करम्भान्पृथुमृद्वीका अन्नानि सुकृतानि च

modakānpūrikāpūpānsvādupūrṇāśca śaṣkulīḥ |
karambhānpṛthumṛdvīkā annāni sukṛtāni ca

सूपान्मैरेयकापूपान्रागषाडवपानकान् ।
मृष्टान्नानि सुयुक्तानि मृदूनि सुरभीणि च

sūpānmaireyakāpūpānrāgaṣāḍavapānakān |
mṛṣṭānnāni suyuktāni mṛdūni surabhīṇi ca

घृतं मधु पयस्तोयं दधीनि रसवन्ति च ।
फलं मूलं सुस्वादु द्विजास्तत्रोपभुञ्जते

ghṛtaṃ madhu payastoyaṃ dadhīni rasavanti ca |
phalaṃ mūlaṃ susvādu dvijāstatropabhuñjate

मदनीयानि पापानि विदित्वा चात्मनः सुखम् ।
अपिबन्त यथाकामं पानपा गीतवादितैः

madanīyāni pāpāni viditvā cātmanaḥ sukham |
apibanta yathākāmaṃ pānapā gītavāditaiḥ

तत्र स्म गाथा गायन्ति क्षीबा हृष्टाः पठन्ति च ।
नाभागस्तुतिसंयुक्ता ननृतुश्च सहस्रशः

tatra sma gāthā gāyanti kṣībā hṛṣṭāḥ paṭhanti ca |
nābhāgastutisaṃyuktā nanṛtuśca sahasraśaḥ

तेषु यज्ञेष्वम्बरीषो दक्षिणामत्यकालयत् ।
राज्ञां शतसहस्राणि दशप्रयुतयाजिनाम्

teṣu yajñeṣvambarīṣo dakṣiṇāmatyakālayat |
rājñāṃ śatasahasrāṇi daśaprayutayājinām

हिरण्यकवचान्सर्वाञ्श्वेतच्छत्रप्रकीर्णकान् ।
हिरण्यस्यन्दनारूढान्सानुयात्रपरिच्छादान्

hiraṇyakavacānsarvāñśvetacchatraprakīrṇakān |
hiraṇyasyandanārūḍhānsānuyātraparicchādān

ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत् ।
मूर्धाभिषिक्तांश्च नृपान्राजपुत्रशतानि च

ījāno vitate yajñe dakṣiṇāmatyakālayat |
mūrdhābhiṣiktāṃśca nṛpānrājaputraśatāni ca

स दण्डकोशनिचयान्ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ।
नैवं पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे

sa daṇḍakośanicayānbrāhmaṇebhyo hyamanyata |
naivaṃ pūrve janāścakrurna kariṣyanti cāpare

यदम्बरीषो नृपतिः करोत्यमितदक्षिणः ।
इत्येवमनुमोदन्ते प्रीता यस्य महर्षयः

yadambarīṣo nṛpatiḥ karotyamitadakṣiṇaḥ |
ityevamanumodante prītā yasya maharṣayaḥ

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः ।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत्

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyatarastubhyaṃ mā putramanutapyathāḥ |
ayajvānamadakṣiṇyamabhi śvaityetyudāharat