अध्याय 145: श्रीकृष्ण के रथ पर सात्यकि कर्ण को हराते हैं

तदवस्थे हे तस्मिन्भूरिश्रवसि कौरवे ।
यथा भूयोऽभवद्युद्धं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय

tadavasthe he tasminbhūriśravasi kaurave |
yathā bhūyo'bhavadyuddhaṃ tanmamācakṣva sañjaya

भूरिश्रवसि सङ्क्रान्ते परलोकाय भारत ।
वासुदेवं महाबाहुरर्जुनः समचूचुदत्

bhūriśravasi saṅkrānte paralokāya bhārata |
vāsudevaṃ mahābāhurarjunaḥ samacūcudat

चोदयाश्वान्भृशं कृष्ण यतो राजा जयद्रथः ।
[श्रूयते पुण्डरीकाक्ष त्रिषु धर्मेषु वर्तते ।]
प्रतिज्ञां सफलां चापि कर्तुमर्हसि मेऽनघ

codayāśvānbhṛśaṃ kṛṣṇa yato rājā jayadrathaḥ |
[śrūyate puṇḍarīkākṣa triṣu dharmeṣu vartate |]
pratijñāṃ saphalāṃ cāpi kartumarhasi me'nagha

अस्तमेति महाबाहो त्वरमाणो दिवाकरः

astameti mahābāho tvaramāṇo divākaraḥ

एतद्धि पुरुषव्याघ्र महदब्युद्यतं मया ।
कार्यं संरक्ष्यते चैष कुरुसेनामहारथैः

etaddhi puruṣavyāghra mahadabyudyataṃ mayā |
kāryaṃ saṃrakṣyate caiṣa kurusenāmahārathaiḥ

यथा नाभ्येति सूर्योऽस्तं यथा सत्यं भवेद्वचः ।
चोदयाश्वांस्तथा कृष्ण यथा हन्यां जयद्रथम्

yathā nābhyeti sūryo'staṃ yathā satyaṃ bhavedvacaḥ |
codayāśvāṃstathā kṛṣṇa yathā hanyāṃ jayadratham

ततः कृष्णो महाबाहुरश्वान्रजतसन्निभान् ।
हयज्ञश्चोदयामास जयद्रथवधं प्रति

tataḥ kṛṣṇo mahābāhuraśvānrajatasannibhān |
hayajñaścodayāmāsa jayadrathavadhaṃ prati

तं प्रयान्तममोघेषुमुत्पतद्भिरिवाशुगैः ।
त्वरमाणा महाराज सेनामुख्याः समाद्रवन्

taṃ prayāntamamogheṣumutpatadbhirivāśugaiḥ |
tvaramāṇā mahārāja senāmukhyāḥ samādravan

दुर्योधनश्च कर्णश्च वृषसेनोऽथ मद्रराट् ।
अश्वत्थामा कृपश्चैव स्वयमेव च सैन्धवः

duryodhanaśca karṇaśca vṛṣaseno'tha madrarāṭ |
aśvatthāmā kṛpaścaiva svayameva ca saindhavaḥ

समासाद्य च बीभत्सुः सैन्धवं समुपस्थितम् ।
नेत्राभ्यां क्रोधदीप्ताभ्यां सम्प्रैक्षन्निर्दहन्निव

samāsādya ca bībhatsuḥ saindhavaṃ samupasthitam |
netrābhyāṃ krodhadīptābhyāṃ sampraikṣannirdahanniva

यथाग्निरिन्धनेद्धौ वै क्रोधेन्धनसमीरितः ।
सैन्धवस्य मुखं त्यक्त्वा कर्णः सात्वतमभ्ययात्

yathāgnirindhaneddhau vai krodhendhanasamīritaḥ |
saindhavasya mukhaṃ tyaktvā karṇaḥ sātvatamabhyayāt

उपायान्तं* तु राधेयं दृष्ट्वा पार्थो महारथः ।
प्रहसन्देवकीपुत्रमिदं वचनमब्रवीत्

upāyāntaṃ* tu rādheyaṃ dṛṣṭvā pārtho mahārathaḥ |
prahasandevakīputramidaṃ vacanamabravīt

एष प्रयात्याधिरथिः सात्यकेः स्यन्दनं प्रति ।
न मृष्यति हतं नूनं भूरिश्रवसमाहवे

eṣa prayātyādhirathiḥ sātyakeḥ syandanaṃ prati |
na mṛṣyati hataṃ nūnaṃ bhūriśravasamāhave

यत्र यात्येष तत्र त्वं चोदयाश्वाञ्जनार्दन ।
न सौमदत्तिपदवीं गमयेत्सात्यकिं वृषः

yatra yātyeṣa tatra tvaṃ codayāśvāñjanārdana |
na saumadattipadavīṃ gamayetsātyakiṃ vṛṣaḥ

एवमुक्तो महाबाहुः केशवः सव्यसाचिना ।
प्रत्युवाच महातेजाः कालयुक्तमिदं वचः

evamukto mahābāhuḥ keśavaḥ savyasācinā |
pratyuvāca mahātejāḥ kālayuktamidaṃ vacaḥ

अलमेष महाबाहुः कर्णायैकोऽपि पाण्डव ।
किं पुनर्द्रौपदेयाभ्यां सहितः सात्वतर्षभः

alameṣa mahābāhuḥ karṇāyaiko'pi pāṇḍava |
kiṃ punardraupadeyābhyāṃ sahitaḥ sātvatarṣabhaḥ

न च तावत्क्षमः पार्थ तव कर्णेन सङ्गरः ।
प्रज्वलन्ती महोल्केव तिष्ठत्यस्मिन्हि वासवी ।
त्वदर्थं पूज्यमानैषा रक्ष्यते परवीरहन्

na ca tāvatkṣamaḥ pārtha tava karṇena saṅgaraḥ |
prajvalantī maholkeva tiṣṭhatyasminhi vāsavī |
tvadarthaṃ pūjyamānaiṣā rakṣyate paravīrahan

न कर्णं प्राकृतं मन्ये तेन योद्धुं न साम्प्रतम् ।
यः कर्णो बलवानेष शक्तोऽस्माञ्जेतुमोजसा

na karṇaṃ prākṛtaṃ manye tena yoddhuṃ na sāmpratam |
yaḥ karṇo balavāneṣa śakto'smāñjetumojasā

कर्णस्यैष महान्दोषो यद्दूयेन पदेपदे ।
प्रमादाच्च घृणित्वाच्च तेन शोचिति मे मनः

karṇasyaiṣa mahāndoṣo yaddūyena padepade |
pramādācca ghṛṇitvācca tena śociti me manaḥ

अतः कर्णः प्रयात्वत्र सात्वतस्य यथा तथा ।
अहं ज्ञास्यामि कौन्तेय कालमस्य दुरात्मनः

ataḥ karṇaḥ prayātvatra sātvatasya yathā tathā |
ahaṃ jñāsyāmi kaunteya kālamasya durātmanaḥ

यत्रैनं विशिखैस्तीक्ष्णैः पातयिष्यसि भूतले ।
तदा गन्तासि पार्थ त्वं तेन योद्धुं दुरात्मना

yatrainaṃ viśikhaistīkṣṇaiḥ pātayiṣyasi bhūtale |
tadā gantāsi pārtha tvaṃ tena yoddhuṃ durātmanā

योऽसौ कर्णेन वीरस्य वार्ष्णेयस्य समागमः ।
हते तु भूरिश्रवसि तद्युद्धमभवत्कथम्

yo'sau karṇena vīrasya vārṣṇeyasya samāgamaḥ |
hate tu bhūriśravasi tadyuddhamabhavatkatham

सात्यकिश्चापि विरथः कं समारूढवान्रथम् ।
चक्ररक्षौ च पाञ्चाल्यौ तन्ममाचक्ष्व सञ्जय

sātyakiścāpi virathaḥ kaṃ samārūḍhavānratham |
cakrarakṣau ca pāñcālyau tanmamācakṣva sañjaya

हन्त ते कथयिष्यामि यथावृत्तं महारणे ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां केशवार्युनयोरपि ।
शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वा दुराचरितमात्मनः

hanta te kathayiṣyāmi yathāvṛttaṃ mahāraṇe |
paśyatāṃ sarvasainyānāṃ keśavāryunayorapi |
śuśrūṣasva sthiro bhūtvā durācaritamātmanaḥ

xxमेव हि कृष्णस्य मनोगतमिदं प्रभो ।
विजेतव्यो यथा वीरः सात्यकिः सौमदत्तिना

xxmeva hi kṛṣṇasya manogatamidaṃ prabho |
vijetavyo yathā vīraḥ sātyakiḥ saumadattinā

अतीतानागते राजन्स हि वेत्ति जनार्दनः ।
ततः सूतं समाहूय दारुकं संदिदेश ह ।

atītānāgate rājansa hi vetti janārdanaḥ |
tataḥ sūtaṃ samāhūya dārukaṃ saṃdideśa ha |

रथो मे युज्यतां कल्यमिति राजन्महाबालः ॥
न हि देवा न गन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः ।
मानवा वाऽपि जेतारः कृष्णयोः सन्ति केचन ।

ratho me yujyatāṃ kalyamiti rājanmahābālaḥ ||
na hi devā na gandharvā na yakṣoragarākṣasāḥ |
mānavā vā'pi jetāraḥ kṛṣṇayoḥ santi kecana |

पितामहपुरोगाश्च देवाः सिद्धाश्च तं विदुः ।
तयोः प्रभावमतुलं शृणु युद्धं तु तत्तथा

pitāmahapurogāśca devāḥ siddhāśca taṃ viduḥ |
tayoḥ prabhāvamatulaṃ śṛṇu yuddhaṃ tu tattathā

सात्यकिं विरथं दृष्ट्वा कर्णं चाभ्युद्यतं रणे ।
दध्मौ शङ्खं महानादमार्षभेणाथ माधवः

sātyakiṃ virathaṃ dṛṣṭvā karṇaṃ cābhyudyataṃ raṇe |
dadhmau śaṅkhaṃ mahānādamārṣabheṇātha mādhavaḥ

दारुकोऽवेत्य सन्देशं श्रुत्वा शङ्खस्य च स्वनम् ।
रथमन्वानयत्तस्मै सुपर्णोच्छ्रितकेतनम्

dāruko'vetya sandeśaṃ śrutvā śaṅkhasya ca svanam |
rathamanvānayattasmai suparṇocchritaketanam

स केशवस्यानुमते रथं दारुकसंयुतम् ।
आरुरोह शिनेः पौत्रो ज्वलनादित्यसन्निभम्

sa keśavasyānumate rathaṃ dārukasaṃyutam |
āruroha śineḥ pautro jvalanādityasannibham

कामगैः शैव्यसुग्रीवमेघपुष्पवलाहकैः ।
हयोदग्रैर्महावेगैर्हेमभाण्डविभूषितैः

kāmagaiḥ śaivyasugrīvameghapuṣpavalāhakaiḥ |
hayodagrairmahāvegairhemabhāṇḍavibhūṣitaiḥ

युक्तं समारुह्य च तं विमानप्रतिमं रथम् ।
अभ्यद्रवत राधेयं प्रवपन्सायकान्बहून्

yuktaṃ samāruhya ca taṃ vimānapratimaṃ ratham |
abhyadravata rādheyaṃ pravapansāyakānbahūn

चक्ररक्षावपि तदा युधामन्यूत्तमौजसौ ।
धनञ्जयरथं हित्वा राधेयं प्रत्युदीयतुः

cakrarakṣāvapi tadā yudhāmanyūttamaujasau |
dhanañjayarathaṃ hitvā rādheyaṃ pratyudīyatuḥ

राधेयोऽपि महाराज शरवर्षं समुत्सृजन् ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धो रणे शैनेयमच्युतम्

rādheyo'pi mahārāja śaravarṣaṃ samutsṛjan |
abhyadravatsusaṅkruddho raṇe śaineyamacyutam

नैव दैवं न गान्धर्वं नासुरं न च राक्षसम् ।
तादृशं भुवि नो युद्धं दिवि वा श्रुतमित्युत ।
उपारसत तत्सैन्यं सरथाश्वनरद्विपम्

naiva daivaṃ na gāndharvaṃ nāsuraṃ na ca rākṣasam |
tādṛśaṃ bhuvi no yuddhaṃ divi vā śrutamityuta |
upārasata tatsainyaṃ sarathāśvanaradvipam

तयोर्दृष्ट्वा महाराज कर्म सम्मूढचेतसः ।
सर्वे च समपश्यन्त तद्युद्धमतिमानुषम्

tayordṛṣṭvā mahārāja karma sammūḍhacetasaḥ |
sarve ca samapaśyanta tadyuddhamatimānuṣam

तयोर्नृवरयो राजन्सारथ्यं दारुकस्य च

tayornṛvarayo rājansārathyaṃ dārukasya ca

गतप्रत्यागतावृत्तैर्मण्डलैः सन्निवर्तनैः ।
सारथेस्तु रथस्थस्य काश्यपेयस्य विस्मिताः

gatapratyāgatāvṛttairmaṇḍalaiḥ sannivartanaiḥ |
sārathestu rathasthasya kāśyapeyasya vismitāḥ

नभस्तलगताश्चैव देवगान्धर्वदानवाः ।
अतीवावहिता द्रष्टुं कर्णशैनेययो रणम्

nabhastalagatāścaiva devagāndharvadānavāḥ |
atīvāvahitā draṣṭuṃ karṇaśaineyayo raṇam

मित्रार्थे तौ पराक्रान्तौ शुष्मिणौ स्पर्धिनौ रमे

mitrārthe tau parākrāntau śuṣmiṇau spardhinau rame

कर्णश्चामरसङ्काशो युयुधानश्च सात्यकिः ।
अन्योन्यं तौ महाराज शरवर्षैरवर्षताम्

karṇaścāmarasaṅkāśo yuyudhānaśca sātyakiḥ |
anyonyaṃ tau mahārāja śaravarṣairavarṣatām

प्रममाथ शिनेः पौत्रं कर्णः सायकवृष्टिभिः ।
अमृष्यमाणो निधनं कौरव्यजलसन्धयोः

pramamātha śineḥ pautraṃ karṇaḥ sāyakavṛṣṭibhiḥ |
amṛṣyamāṇo nidhanaṃ kauravyajalasandhayoḥ

कर्णः शोकसमाविष्टो महोरग इव श्वसन् ।
स शैनेयं रणे क्रुद्धः प्रदहन्निव चक्षुषा ।
अभ्यधावत वेगेन पुनःपुनररिन्दम

karṇaḥ śokasamāviṣṭo mahoraga iva śvasan |
sa śaineyaṃ raṇe kruddhaḥ pradahanniva cakṣuṣā |
abhyadhāvata vegena punaḥpunararindama

तं तु सक्रोधमालोक्य सात्यकिः प्रत्ययुध्यत ।
महता शरवर्षेण गजं प्रतिगजो यथा

taṃ tu sakrodhamālokya sātyakiḥ pratyayudhyata |
mahatā śaravarṣeṇa gajaṃ pratigajo yathā

तौ समेतौ नरव्याघ्रौ व्याघ्राविव तरस्विनौ ।
अन्योन्यं सन्ततक्षाते रणेऽनुपमविक्रमौ

tau sametau naravyāghrau vyāghrāviva tarasvinau |
anyonyaṃ santatakṣāte raṇe'nupamavikramau

ततः कर्णं शिनेः पौत्रः सर्वपारसवैः शरैः ।
बिभेद सर्वगात्रेषु पुनःपुनररिन्दम

tataḥ karṇaṃ śineḥ pautraḥ sarvapārasavaiḥ śaraiḥ |
bibheda sarvagātreṣu punaḥpunararindama

सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ।
अश्वांश्च चतुरः श्वेतान्निजघान शितैः शरैः

sārathiṃ cāsya bhallena rathanīḍādapātayat |
aśvāṃśca caturaḥ śvetānnijaghāna śitaiḥ śaraiḥ

छित्त्वा ध्वजं रथं चैव शतधा पुनर्षर्षभ ।
चकार विरथं कर्णं तव पुत्रस्य पश्यतः

chittvā dhvajaṃ rathaṃ caiva śatadhā punarṣarṣabha |
cakāra virathaṃ karṇaṃ tava putrasya paśyataḥ

ततो विमनसो राजंस्तावकास्ते महारथाः ।
वृषसेनः कर्णसुतः शल्यो मद्राधिपस्तथा ।

tato vimanaso rājaṃstāvakāste mahārathāḥ |
vṛṣasenaḥ karṇasutaḥ śalyo madrādhipastathā |

द्रोणपुत्रश्च शैनेयं सर्वतः पर्यवारयन् ॥
ततः पर्याकुलं सर्वं न प्राज्ञायत किंचन

droṇaputraśca śaineyaṃ sarvataḥ paryavārayan ||
tataḥ paryākulaṃ sarvaṃ na prājñāyata kiṃcana

तथा सात्यकिना वीरे विरथे सूतजे कृते ।
हाहाकारस्ततो राजन्सर्वसैन्येष्वभून्महान्

tathā sātyakinā vīre virathe sūtaje kṛte |
hāhākārastato rājansarvasainyeṣvabhūnmahān

कर्णोऽपि विरथो राजन्सात्वतेन कृतः शरैः ।
दुर्योधनरथं तूर्णमारुरोह विनिःश्वसन्

karṇo'pi viratho rājansātvatena kṛtaḥ śaraiḥ |
duryodhanarathaṃ tūrṇamāruroha viniḥśvasan

मानयंस्तव पुत्रस्य बाल्यात्प्रभृति सौहृदम् ।
कृतां राज्यप्रदानेन प्रतिज्ञां परिपालयन्

mānayaṃstava putrasya bālyātprabhṛti sauhṛdam |
kṛtāṃ rājyapradānena pratijñāṃ paripālayan

तथा तु विरथं कर्णं पुत्रांश्च परिपालयन् ॥
दुःशासनमुखान्वीरान्नावधीत्सात्यकिर्वशी

tathā tu virathaṃ karṇaṃ putrāṃśca paripālayan ||
duḥśāsanamukhānvīrānnāvadhītsātyakirvaśī

रक्षन्प्रतिज्ञां भीमेन पार्थेन च पुराकृताम् ।
विरथान्विह्वलांश्चक्रे न तु प्राणैर्व्ययोजयत्

rakṣanpratijñāṃ bhīmena pārthena ca purākṛtām |
virathānvihvalāṃścakre na tu prāṇairvyayojayat

भीमसेनेन तु वदः पुत्राणां ते प्रतिश्रुतः ।
अनुद्यूते च पार्थेन वधः कर्णस्य संश्रुतः

bhīmasenena tu vadaḥ putrāṇāṃ te pratiśrutaḥ |
anudyūte ca pārthena vadhaḥ karṇasya saṃśrutaḥ

वधे त्वकुर्वन्यत्नं ते तस्य कर्णमुखास्तदा ।
नाशक्नुवंस्ततो हन्तुं सात्यकिं प्रवरा रथाः

vadhe tvakurvanyatnaṃ te tasya karṇamukhāstadā |
nāśaknuvaṃstato hantuṃ sātyakiṃ pravarā rathāḥ

द्रौणिश्च कृतवर्मा च तथैवान्ये महारथाः ।
निर्जिता धनुषैकेन शतशः क्षत्रियर्षभाः ।
काङ्क्षता परलोकं च धर्मराजस्य च प्रियम्

drauṇiśca kṛtavarmā ca tathaivānye mahārathāḥ |
nirjitā dhanuṣaikena śataśaḥ kṣatriyarṣabhāḥ |
kāṅkṣatā paralokaṃ ca dharmarājasya ca priyam

कृष्णयोः सदृशो वीर्ये सात्यकिः शत्रुतापनः ।
जितवान्सर्वसैन्यानि तावकानि हसन्निव

kṛṣṇayoḥ sadṛśo vīrye sātyakiḥ śatrutāpanaḥ |
jitavānsarvasainyāni tāvakāni hasanniva

कृष्णो वाऽपि भवेल्लोके पार्थो बाऽपि धनुर्धरः ।
शैनेयो वा नरव्याघ्र चतुर्थस्तु न विद्यते

kṛṣṇo vā'pi bhavelloke pārtho bā'pi dhanurdharaḥ |
śaineyo vā naravyāghra caturthastu na vidyate

अजय्यं वासुदेवस्य रथमास्थाय सात्यकिः ।
विरथं कृतवान्कर्णं वासुदेवसमो युधि ।
दारुकेण समायुक्तः स्वबाहुबलदर्पितः

ajayyaṃ vāsudevasya rathamāsthāya sātyakiḥ |
virathaṃ kṛtavānkarṇaṃ vāsudevasamo yudhi |
dārukeṇa samāyuktaḥ svabāhubaladarpitaḥ

कच्चिदन्यं समारूढः सात्यकिः शत्रुतापनः ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कुशलो ह्यसि भाषितुम् ।
असह्यं तमहं मन्ये तन्ममाचक्ष्व सञ्जय

kaccidanyaṃ samārūḍhaḥ sātyakiḥ śatrutāpanaḥ |
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ kuśalo hyasi bhāṣitum |
asahyaṃ tamahaṃ manye tanmamācakṣva sañjaya

शृणु राजन्यथावृत्तं रथमन्यं महामतिः ।
दारुकस्यानुजस्तूर्णं कल्पनाविदिकल्पितम्

śṛṇu rājanyathāvṛttaṃ rathamanyaṃ mahāmatiḥ |
dārukasyānujastūrṇaṃ kalpanāvidikalpitam

आयसैः काञ्चनैश्चापि पट्टैः सन्नद्धकूबरम् ।
तारासहस्रखचितं सिंहध्वजपताकिनम्

āyasaiḥ kāñcanaiścāpi paṭṭaiḥ sannaddhakūbaram |
tārāsahasrakhacitaṃ siṃhadhvajapatākinam

अश्वैर्वातजवैर्युक्तं हेमभाण्डपरिच्छदैः ।
सैन्धवैरिन्दुसङ्काशैः सर्वशब्दातिगैर्दृढैः

aśvairvātajavairyuktaṃ hemabhāṇḍaparicchadaiḥ |
saindhavairindusaṅkāśaiḥ sarvaśabdātigairdṛḍhaiḥ

चित्रकाञ्चनसन्नाहैर्वाजिमुख्यैर्विशाम्पते ।
घण्टाजालाकुलरवं शक्तितोमरविद्युतम्

citrakāñcanasannāhairvājimukhyairviśāmpate |
ghaṇṭājālākularavaṃ śaktitomaravidyutam

युक्तं साङ्ग्रामिकैर्द्रव्यैर्बहुशस्त्रपरिच्छदैः ।
रथं सम्पादयामास मेघगम्भीरनिःस्वनम्

yuktaṃ sāṅgrāmikairdravyairbahuśastraparicchadaiḥ |
rathaṃ sampādayāmāsa meghagambhīraniḥsvanam

तं समारुह्य शैनेयस्तव सैन्यमुपाद्रवत् ।
दारुकोऽपि यथाकामं प्रययौ केशवान्तिकम्

taṃ samāruhya śaineyastava sainyamupādravat |
dāruko'pi yathākāmaṃ prayayau keśavāntikam

कर्णस्यापि रथं राजञ्शङ्खगोक्षीरपाण्डुरैः ।
चित्रकाञ्चनसन्नाहैः सदश्वैर्वेगवत्तरैः

karṇasyāpi rathaṃ rājañśaṅkhagokṣīrapāṇḍuraiḥ |
citrakāñcanasannāhaiḥ sadaśvairvegavattaraiḥ

हेमकक्ष्याध्वजोपेतं क्लृप्तयन्त्रपताकिनम् ।
अग्र्यं रथं सुयन्तारं बहुशस्त्रपरिच्छदम् ।
उपाजह्रुस्तमास्थाय कर्णोऽप्यभ्यद्रवद्रिपून्

hemakakṣyādhvajopetaṃ klṛptayantrapatākinam |
agryaṃ rathaṃ suyantāraṃ bahuśastraparicchadam |
upājahrustamāsthāya karṇo'pyabhyadravadripūn

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
भूयश्चापि निबोधेमं तवापन्नयजं क्षयम्

etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi |
bhūyaścāpi nibodhemaṃ tavāpannayajaṃ kṣayam

एकत्रिंशत्तव सुता भीमसेनेन पातिताः ।
दुर्मुखं प्रमुखे कृत्वा सततं चित्रयोधिनम्

ekatriṃśattava sutā bhīmasenena pātitāḥ |
durmukhaṃ pramukhe kṛtvā satataṃ citrayodhinam

शतशो निहताः शूराः सात्वतेनार्जुनेन च ।
भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा भगदत्तं च भारत ।
एवमेष क्षयो वृत्तो राजन्दुर्मन्त्रिते तव

śataśo nihatāḥ śūrāḥ sātvatenārjunena ca |
bhīṣmaṃ pramukhataḥ kṛtvā bhagadattaṃ ca bhārata |
evameṣa kṣayo vṛtto rājandurmantrite tava