अध्याय 13: सञ्जय भीष्म के गिरने का समाचार लाते हैं

अथ गावल्गणिर्विद्वान्संयुगादेत्य भारत ।
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य भूतभव्यभविष्यवित्

atha gāvalgaṇirvidvānsaṃyugādetya bhārata |
pratyakṣadarśī sarvasya bhūtabhavyabhaviṣyavit

ध्यायते धृतराष्ट्राय सहसोत्पत्य दुःखितः ।
आचष्ट निहतं भीष्मं भरतानां पितामहम्

dhyāyate dhṛtarāṣṭrāya sahasotpatya duḥkhitaḥ |
ācaṣṭa nihataṃ bhīṣmaṃ bharatānāṃ pitāmaham

सञ्जयोऽहं महाराज नमस्ते भरतर्षभ ।
हतो भीष्मः शान्तनवो भरतानां पितामहः

sañjayo'haṃ mahārāja namaste bharatarṣabha |
hato bhīṣmaḥ śāntanavo bharatānāṃ pitāmahaḥ

ककुदं सर्वयोधानां धाम सर्वधनुष्मताम् ।
शरतल्पगतः सोऽद्य शेते कुरुपितामहः

kakudaṃ sarvayodhānāṃ dhāma sarvadhanuṣmatām |
śaratalpagataḥ so'dya śete kurupitāmahaḥ

यस्य वीर्यं समाश्रित्य द्यूतं पुत्रस्तवाकरोत् ।
स शेते निहतो राजन्संख्ये भीष्मः शिखण्डिना

yasya vīryaṃ samāśritya dyūtaṃ putrastavākarot |
sa śete nihato rājansaṃkhye bhīṣmaḥ śikhaṇḍinā

यः सर्वान्पृथिवीपालान्समवेतान्महामृधे ।
जिगायैकरथेनैव काशिपुर्यां महारथः

yaḥ sarvānpṛthivīpālānsamavetānmahāmṛdhe |
jigāyaikarathenaiva kāśipuryāṃ mahārathaḥ

जामदग्न्यं रणे रामं योऽयुध्यदपसंभ्रमः ।
न हतो जामदग्न्येन स हतोऽद्य शिखण्डिना

jāmadagnyaṃ raṇe rāmaṃ yo'yudhyadapasaṃbhramaḥ |
na hato jāmadagnyena sa hato'dya śikhaṇḍinā

महेन्द्रसदृशः शौर्ये स्थैर्ये च हिमवानिव ।
समुद्र इव गाम्भीर्यो सहिष्णुत्वे धरासमः

mahendrasadṛśaḥ śaurye sthairye ca himavāniva |
samudra iva gāmbhīryo sahiṣṇutve dharāsamaḥ

शरदंष्ट्रो धनुर्वक्रः खङ्गिजिह्वो दुरासदः ।
नरसिंहः पिता तेऽद्य पाञ्चाल्येन निपातितः

śaradaṃṣṭro dhanurvakraḥ khaṅgijihvo durāsadaḥ |
narasiṃhaḥ pitā te'dya pāñcālyena nipātitaḥ

पाण्डवानां महासैन्यं यं दृष्ट्वोद्यतमाहवे ।
प्रावेपत भयोद्विग्नं सिंह दृष्ट्वेव गोगणः

pāṇḍavānāṃ mahāsainyaṃ yaṃ dṛṣṭvodyatamāhave |
prāvepata bhayodvignaṃ siṃha dṛṣṭveva gogaṇaḥ

परिरक्ष्य स सेनां ते दशरात्रमनीकहा ।
जगामास्तमिवादित्यः कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

parirakṣya sa senāṃ te daśarātramanīkahā |
jagāmāstamivādityaḥ kṛtvā karma suduṣkaram

यः स शक्र इवाक्षोभ्यो वर्षन्बाणान्सहस्रशः ।
जघान युधि योधानामर्बुदं दशभिर्दिनैः

yaḥ sa śakra ivākṣobhyo varṣanbāṇānsahasraśaḥ |
jaghāna yudhi yodhānāmarbudaṃ daśabhirdinaiḥ

स शेते निहतो भूमौ वातभग्न इव द्रुमः ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्यथा नार्हः स भारत

sa śete nihato bhūmau vātabhagna iva drumaḥ |
tava durmantrite rājanyathā nārhaḥ sa bhārata