अध्याय 8: व्यास की धृतराष्ट्र को पुत्र रोकने की चेतावनी

धतराष्ट्र महाप्राज्ञ निबोध वचनं मम ।
वक्ष्यामि त्वां कौरवाणां सर्वेषां हितमुत्तमम्

dhatarāṣṭra mahāprājña nibodha vacanaṃ mama |
vakṣyāmi tvāṃ kauravāṇāṃ sarveṣāṃ hitamuttamam

न मे प्रियं महाबाहो यद्गताः पाण्डवा वनम् ।
निकृत्त्या निकृताश्चैव दुर्योधनपुरोगमैः

na me priyaṃ mahābāho yadgatāḥ pāṇḍavā vanam |
nikṛttyā nikṛtāścaiva duryodhanapurogamaiḥ

ते स्मरन्तः परिक्लेशान्वर्षे पूर्णे त्रयोदशे ।
विमोक्ष्यन्ति विषं क्रुद्धाः कौरवेयेषु भारत

te smarantaḥ parikleśānvarṣe pūrṇe trayodaśe |
vimokṣyanti viṣaṃ kruddhāḥ kauraveyeṣu bhārata

तदयं किंनु पापात्मा तव पुत्रः सुमन्दधीः ।
पाण्डवान्नित्यसंक्रुद्धो राज्यहेतोर्जिघांसति

tadayaṃ kiṃnu pāpātmā tava putraḥ sumandadhīḥ |
pāṇḍavānnityasaṃkruddho rājyahetorjighāṃsati

वार्यतां साध्वयं मूढः शमं गच्छतु ते सुतः ।
वनस्थांस्तानयं हन्तुमिच्छन्प्राणान्विमोक्ष्यति

vāryatāṃ sādhvayaṃ mūḍhaḥ śamaṃ gacchatu te sutaḥ |
vanasthāṃstānayaṃ hantumicchanprāṇānvimokṣyati

यथाऽऽह विदुरः प्राज्ञो यथा भीष्मो यथा वयम् ।
यथा कृपश्च द्रोणश्च तथा साधु विधीयताम्

yathā''ha viduraḥ prājño yathā bhīṣmo yathā vayam |
yathā kṛpaśca droṇaśca tathā sādhu vidhīyatām

विग्रहो हि महाप्राज्ञ स्वजनेन विगर्हितः ।
अधर्म्यमयशस्यं च मा राजन्प्रतिपद्यथाः

vigraho hi mahāprājña svajanena vigarhitaḥ |
adharmyamayaśasyaṃ ca mā rājanpratipadyathāḥ

समीक्षा यादृशी ह्मस्य पाण्डवान्प्रति भारत ।
उपेक्ष्यमाणा सा राजन्महान्तमनयं व्रजेत्

samīkṣā yādṛśī hmasya pāṇḍavānprati bhārata |
upekṣyamāṇā sā rājanmahāntamanayaṃ vrajet

अथवाऽयं सुमन्दात्मा वनं गच्छतु ते सुतः ।
पाण्डवैः सहितो राजन्नेक एवासहायवान्

athavā'yaṃ sumandātmā vanaṃ gacchatu te sutaḥ |
pāṇḍavaiḥ sahito rājanneka evāsahāyavān

ततः संसर्गजः स्नेहः पुत्रस्य तव पाण्डवैः ।
यदि स्यात्कृतकृत्यस्त्वं भवेथाः पुरषर्षभ

tataḥ saṃsargajaḥ snehaḥ putrasya tava pāṇḍavaiḥ |
yadi syātkṛtakṛtyastvaṃ bhavethāḥ puraṣarṣabha

अथवा जायमानस्य यच्छीलमनुजायते ।
श्रूयते तन्महाराज नामृतस्यापसर्पति

athavā jāyamānasya yacchīlamanujāyate |
śrūyate tanmahārāja nāmṛtasyāpasarpati

कथं वा मन्यते भीष्मो द्रोणोऽथ विदुरोपिवा ।
भवान्वाऽत्र परं कार्यं पुरा चार्थो निवर्तते

kathaṃ vā manyate bhīṣmo droṇo'tha viduropivā |
bhavānvā'tra paraṃ kāryaṃ purā cārtho nivartate