अध्याय 307: कुन्ती मन्त्र परखती है, सूर्यदेव प्रकट होते हैं

गते तस्मिन्द्विजश्रेष्ठे कस्मिंश्चित्कालपर्यये ।
चिन्तयामास सा कन्या मन्त्रग्रामबलाबलम्

gate tasmindvijaśreṣṭhe kasmiṃścitkālaparyaye |
cintayāmāsa sā kanyā mantragrāmabalābalam

अयं वै कीदृशस्तेन मम दत्तो हमात्मना ।
मन्त्रग्रामो बलं तस्य ज्ञास्ये नातिचिरादिति

ayaṃ vai kīdṛśastena mama datto hamātmanā |
mantragrāmo balaṃ tasya jñāsye nāticirāditi

एवं संचिन्तयन्ती सा ददर्शर्तुं यदृच्छया ।
व्रीडिता साऽभवद्बाला कन्याभावे रजस्वला

evaṃ saṃcintayantī sā dadarśartuṃ yadṛcchayā |
vrīḍitā sā'bhavadbālā kanyābhāve rajasvalā

ततो हर्म्यतलस्था सा महार्हशयनोचिता ।
प्राच्यां दिशि समुद्यन्तं ददर्शादित्यमण्डलम्

tato harmyatalasthā sā mahārhaśayanocitā |
prācyāṃ diśi samudyantaṃ dadarśādityamaṇḍalam

तत्र बद्धमनोदृष्टिरभवत्सा सुमध्यमा ।
न चातप्यत रूपेण भानोः सन्ध्यागतस्य सा

tatra baddhamanodṛṣṭirabhavatsā sumadhyamā |
na cātapyata rūpeṇa bhānoḥ sandhyāgatasya sā

तस्या दृष्टिरभूद्दिव्या साऽपश्यद्दिव्यदर्शनम् ।
आमुक्तकवचं देवं कुण्डलाभ्यां विभूषितम्

tasyā dṛṣṭirabhūddivyā sā'paśyaddivyadarśanam |
āmuktakavacaṃ devaṃ kuṇḍalābhyāṃ vibhūṣitam

तस्याः कौतूहरलं त्वासीन्मन्त्रं प्रति नराधिप ।
आह्वानमकरोत्साऽथ तस्य देवस्य भामिनी

tasyāḥ kautūharalaṃ tvāsīnmantraṃ prati narādhipa |
āhvānamakarotsā'tha tasya devasya bhāminī

प्राणानुपस्पृश्य तदा ह्याजुहाव दिवाकरम् ।
आजगाम ततो राजंस्त्वरमाणो दिवाकरः

prāṇānupaspṛśya tadā hyājuhāva divākaram |
ājagāma tato rājaṃstvaramāṇo divākaraḥ

मधुपिङ्गो महाबाहुः कम्बुग्रीवो हसन्निव ।
अङ्गदी बद्धमुकुटो दिशः प्रज्वालयन्निव

madhupiṅgo mahābāhuḥ kambugrīvo hasanniva |
aṅgadī baddhamukuṭo diśaḥ prajvālayanniva

योगात्कृत्वा द्विधाऽऽत्मानमाजगाम तताप च ।
आबभाषे ततः कुन्तीं साम्ना परमबल्गुना

yogātkṛtvā dvidhā''tmānamājagāma tatāpa ca |
ābabhāṣe tataḥ kuntīṃ sāmnā paramabalgunā

आगतोस्मि वशं भद्रे तव मन्त्रबलात्कृतः ।
किं करोमि वशो राज्ञि ब्रूहि कर्ता तदस्मि ते

āgatosmi vaśaṃ bhadre tava mantrabalātkṛtaḥ |
kiṃ karomi vaśo rājñi brūhi kartā tadasmi te

गम्यतां भगवंस्तत्र यत एवागतो ह्यसि ।
कौतूहलात्समाहूतः प्रसीद भगवन्निति

gamyatāṃ bhagavaṃstatra yata evāgato hyasi |
kautūhalātsamāhūtaḥ prasīda bhagavanniti

गमिष्येऽहं यथा मा त्वं ब्रवीषि तनुमध्यमे ।
न तु देवं समाहूय न्याय्यं प्रेषयितुं वृथा

gamiṣye'haṃ yathā mā tvaṃ bravīṣi tanumadhyame |
na tu devaṃ samāhūya nyāyyaṃ preṣayituṃ vṛthā

तवाभिसन्धि सुभगे रसूर्यात्पुत्रो भवेदिति ।
वीर्येणाप्रतिमो लोके कवची कुण्डलीति च

tavābhisandhi subhage rasūryātputro bhavediti |
vīryeṇāpratimo loke kavacī kuṇḍalīti ca

सा त्वमात्मप्रदानं वै कुरुष्व गजगामिनि ।
उत्पत्स्यति हि पुत्रस्ते यथासंकल्पमङ्गने ।
अथ गच्छाम्यहं भद्रे त्वया संगम्य सुस्मिते

sā tvamātmapradānaṃ vai kuruṣva gajagāmini |
utpatsyati hi putraste yathāsaṃkalpamaṅgane |
atha gacchāmyahaṃ bhadre tvayā saṃgamya susmite

यदि त्वंवचनं नाद्य करिष्यसि मम प्रियम् ।
शप्स्ये कन्येऽन्यथा क्रुद्धो ब्राह्मणं पितरं च ते

yadi tvaṃvacanaṃ nādya kariṣyasi mama priyam |
śapsye kanye'nyathā kruddho brāhmaṇaṃ pitaraṃ ca te

त्वत्कृते तान्प्रधक्ष्यामि सर्वानपि न संशयः ।
पितरं चैव ते मूढं यो न वेत्ति तवानयम्

tvatkṛte tānpradhakṣyāmi sarvānapi na saṃśayaḥ |
pitaraṃ caiva te mūḍhaṃ yo na vetti tavānayam

तस् च ब्राह्मणस्याद्य योसौ मन्त्रमदात्तव ।
शीलवृत्तमविज्ञाय धास्यामि विनयं परम्

tas ca brāhmaṇasyādya yosau mantramadāttava |
śīlavṛttamavijñāya dhāsyāmi vinayaṃ param

एते हि विबुधाः सर्वेपुरंदरमुखा दिवि ।
त्वया प्रलब्धं पश्यन्ति स्मयन्त इव मां शुभे

ete hi vibudhāḥ sarvepuraṃdaramukhā divi |
tvayā pralabdhaṃ paśyanti smayanta iva māṃ śubhe

पश्य चैनान्सुरगणान्दिव्यं चक्षुरिदं हि ते ।
पूर्वमेव मया दत्तं दृष्टवत्यसि येन माम्

paśya cainānsuragaṇāndivyaṃ cakṣuridaṃ hi te |
pūrvameva mayā dattaṃ dṛṣṭavatyasi yena mām

ततोऽपश्यत्रिदशान्राजपुत्री
सर्वानव स्वेषु धिष्ण्येषु खस्थान् ।
प्रभावन्तं भानुमन्तं महान्तं
यथाऽऽदित्यं रोचमानांस्तथैव

tato'paśyatridaśānrājaputrī
sarvānava sveṣu dhiṣṇyeṣu khasthān |
prabhāvantaṃ bhānumantaṃ mahāntaṃ
yathā''dityaṃ rocamānāṃstathaiva

सा तान्दृष्ट्वा त्रिदशानेव बाला
सूर्यं देवी वचनं प्राह भीता ।
गच्छ त्वं वै गोपते स्वं विमानं
कन्याभावाद्दुःख एवापचारः

sā tāndṛṣṭvā tridaśāneva bālā
sūryaṃ devī vacanaṃ prāha bhītā |
gaccha tvaṃ vai gopate svaṃ vimānaṃ
kanyābhāvādduḥkha evāpacāraḥ

पिता माता गुरवश्चैवयेऽन्ये
देहस्यास्य प्रभवन्ति प्रदाने ।
नाहं धर्मं लोपयिष्यामि लोके
स्त्रीणां वृत्तं पूज्यते देहरक्षा

pitā mātā guravaścaivaye'nye
dehasyāsya prabhavanti pradāne |
nāhaṃ dharmaṃ lopayiṣyāmi loke
strīṇāṃ vṛttaṃ pūjyate deharakṣā

मया मन्त्रबलं ज्ञातुमाहूतस्त्वं विभावसो ।
बाल्याद्बालेति तत्कृत्वा क्षन्तुमर्हसि मे विभो

mayā mantrabalaṃ jñātumāhūtastvaṃ vibhāvaso |
bālyādbāleti tatkṛtvā kṣantumarhasi me vibho

बालेति कृत्वाऽनुनयं तवाहं
ददानि नान्यानुनयं लभेत ।
आत्मप्रदानं कुरु कुन्तिकन्ये
शान्तिस्तवैवं हि भवेच्च भीरु

bāleti kṛtvā'nunayaṃ tavāhaṃ
dadāni nānyānunayaṃ labheta |
ātmapradānaṃ kuru kuntikanye
śāntistavaivaṃ hi bhavecca bhīru

न चापि गन्तुं युक्तं हि मया मिथ्याकृतेन वै ।
असमेत्य त्वया भीरु मन्त्राहूतेन भामिनि

na cāpi gantuṃ yuktaṃ hi mayā mithyākṛtena vai |
asametya tvayā bhīru mantrāhūtena bhāmini

गमिष्याम्यनवद्याङ्गि लोके समवहास्यताम् ।
गच्छेयमेव सुश्रोणि गतोऽहं वै निराकृतः ।
सर्वेषां विबुधानां च वक्तव्यः स्यां तथा शुभे

gamiṣyāmyanavadyāṅgi loke samavahāsyatām |
gaccheyameva suśroṇi gato'haṃ vai nirākṛtaḥ |
sarveṣāṃ vibudhānāṃ ca vaktavyaḥ syāṃ tathā śubhe

सा त्वं मया समागच्छ पुत्रं लप्स्यसि माध्शम् ।
विशिष्टा सर्वलोकेषु भविष्यसि न संशय

sā tvaṃ mayā samāgaccha putraṃ lapsyasi mādhśam |
viśiṣṭā sarvalokeṣu bhaviṣyasi na saṃśaya