अध्याय 306: पृथा की सेवा और ब्राह्मण का दिया मन्त्र

सा तु कन्या महाराज ब्राह्मणं संशितव्रतम् ।
तोषयामास शुद्धेन मनसा संशितव्रता

sā tu kanyā mahārāja brāhmaṇaṃ saṃśitavratam |
toṣayāmāsa śuddhena manasā saṃśitavratā

प्रातरेष्याम्यथेत्युक्त्वा कदाचिद्द्विजसत्तमः ।
तत आयाति राजेन्द्र सायं रात्रावथो पुनः

prātareṣyāmyathetyuktvā kadāciddvijasattamaḥ |
tata āyāti rājendra sāyaṃ rātrāvatho punaḥ

तं च सर्वासु वेलासु भक्ष्यभोज्यप्रतिश्रयैः ।
पूजयामास सा कन्या वर्धमानैस्तु सर्वदा

taṃ ca sarvāsu velāsu bhakṣyabhojyapratiśrayaiḥ |
pūjayāmāsa sā kanyā vardhamānaistu sarvadā

अन्नादिसमुदाचारः शय्यासनकृतस्तथा ।
दिवसेदिवसे तस्य वर्धते न तु हीयते

annādisamudācāraḥ śayyāsanakṛtastathā |
divasedivase tasya vardhate na tu hīyate

निर्भर्त्सनापवादैश्च तथैवाप्रियया गिरा ।
ब्राह्मणस्य पृथा राजन्न चकाराप्रियं तदा

nirbhartsanāpavādaiśca tathaivāpriyayā girā |
brāhmaṇasya pṛthā rājanna cakārāpriyaṃ tadā

स्वप्नकाले पुनश्चैति न चैति बहुशो द्विजः ।
सुदुर्लभमपि ह्यन्नं दीयतामिति सोऽब्रवीत्

svapnakāle punaścaiti na caiti bahuśo dvijaḥ |
sudurlabhamapi hyannaṃ dīyatāmiti so'bravīt

कृतमेव च तत्सर्वं यथा तस्मै न्यवेदयत् ।
शिष्यवत्पुत्रवच्चैव स्वसृवच्च सुसंयता

kṛtameva ca tatsarvaṃ yathā tasmai nyavedayat |
śiṣyavatputravaccaiva svasṛvacca susaṃyatā

यथोपजोषं राजेन्द्र द्विजातिप्रवरस्य सा ।
प्रीतिमुत्पादयामास कन्यारत्नमनिन्दिता

yathopajoṣaṃ rājendra dvijātipravarasya sā |
prītimutpādayāmāsa kanyāratnamaninditā

तस्यास्तु शीलवृत्तेन तुतोप द्विजसत्तमः ।
अवधानेन भूयोऽस्याः परं यत्नमथाकरोत्

tasyāstu śīlavṛttena tutopa dvijasattamaḥ |
avadhānena bhūyo'syāḥ paraṃ yatnamathākarot

तां प्रभाते च सायं च पिता पप्रच्छ भारत ।
अपितुष्यतिते पुत्रि ब्राह्मणः परिचर्यया

tāṃ prabhāte ca sāyaṃ ca pitā papraccha bhārata |
apituṣyatite putri brāhmaṇaḥ paricaryayā

तं सा परममित्येवप्रत्युवाच यशस्विनी ।
ततः प्रीतिमवापाग्र्यां कुन्तिभोजो महामनाः

taṃ sā paramamityevapratyuvāca yaśasvinī |
tataḥ prītimavāpāgryāṃ kuntibhojo mahāmanāḥ

ततः संवत्सरे पूर्णे यदाऽसौ जपतांवरः ।
नापश्यद्दुष्कृतंकिंचित्पृथायाः सौहृदे रतः

tataḥ saṃvatsare pūrṇe yadā'sau japatāṃvaraḥ |
nāpaśyadduṣkṛtaṃkiṃcitpṛthāyāḥ sauhṛde rataḥ

ततः प्रीतमना भूत्वा स एनां ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
प्रीतोस्मि परमं भद्रे परिचारेण ते शुभे

tataḥ prītamanā bhūtvā sa enāṃ brāhmaṇo'bravīt |
prītosmi paramaṃ bhadre paricāreṇa te śubhe

वरान्वृणीष्व क्रल्याणि दूरापान्मानुपैरिह ।
यैस्त्वं सीमन्तिनीः सर्वायशसाऽभिमविष्यसि

varānvṛṇīṣva kralyāṇi dūrāpānmānupairiha |
yaistvaṃ sīmantinīḥ sarvāyaśasā'bhimaviṣyasi

कृतानि मम सर्वाणि सस्या मे वेदवित्तम ।
त्वं प्रसन्नः पिता चैव कृतं विप्र वरैर्मम

kṛtāni mama sarvāṇi sasyā me vedavittama |
tvaṃ prasannaḥ pitā caiva kṛtaṃ vipra varairmama

यदि नेच्छसि मत्तस्त्वं वरं भद्रे शुचिस्मिते ।
इमं मन्त्रं गृहाण त्वमाह्रानाय दिवौकसाम्

yadi necchasi mattastvaṃ varaṃ bhadre śucismite |
imaṃ mantraṃ gṛhāṇa tvamāhrānāya divaukasām

यंयं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि ।
तेनतेन वशे भद्रे स्थातव्यं ते भविष्यति

yaṃyaṃ devaṃ tvametena mantreṇāvāhayiṣyasi |
tenatena vaśe bhadre sthātavyaṃ te bhaviṣyati

अकामो वा सकामो वा स समेष्यति ते वशे ।
विबुधो मन्त्रसंभ्रान्तो वाक्यैर्भृत्य इवानतः

akāmo vā sakāmo vā sa sameṣyati te vaśe |
vibudho mantrasaṃbhrānto vākyairbhṛtya ivānataḥ

न शशक द्वितीयं सा प्रत्याख्यातुमनिन्दिता ।
तं वै द्विजातिप्रवरं तदा शापभयान्नृप

na śaśaka dvitīyaṃ sā pratyākhyātumaninditā |
taṃ vai dvijātipravaraṃ tadā śāpabhayānnṛpa

ततस्तामनवद्याङ्गीं ग्राहयामास स द्विजः ।
मन्त्रग्रामं तदा राजन्नथर्वशिरसि श्रुतम्

tatastāmanavadyāṅgīṃ grāhayāmāsa sa dvijaḥ |
mantragrāmaṃ tadā rājannatharvaśirasi śrutam

तं प्रदाय तु राजेन्द्र कुन्तिभोजमुवाच ह ।
उपितोस्मि सुखं राजन्कन्यया परितोपितः

taṃ pradāya tu rājendra kuntibhojamuvāca ha |
upitosmi sukhaṃ rājankanyayā paritopitaḥ

तवगेहे सुविहितः सदा सुप्रतिपूजितः ।
साधयिष्यामहे तावदित्युक्त्वाऽन्तरधीयत

tavagehe suvihitaḥ sadā supratipūjitaḥ |
sādhayiṣyāmahe tāvadityuktvā'ntaradhīyata

स तु राजा द्विजं दृष्ट्वा तत्रैवान्तर्हितं तदा ।
बभूव विस्मयाविष्टः पृथां च समपूजयत्

sa tu rājā dvijaṃ dṛṣṭvā tatraivāntarhitaṃ tadā |
babhūva vismayāviṣṭaḥ pṛthāṃ ca samapūjayat