अध्याय 267: द्रौपदी का उत्तर और अतिथि सत्कार

अथाब्रवीद्द्रौपदी राजपुत्री
पृष्टा शिबीनां कप्रवरेण तेन ।
अवेक्ष्य मन्दं प्रविमुच्य शाखां
संगृह्णती कौशिकमुत्तरीयम्

athābravīddraupadī rājaputrī
pṛṣṭā śibīnāṃ kapravareṇa tena |
avekṣya mandaṃ pravimucya śākhāṃ
saṃgṛhṇatī kauśikamuttarīyam

बुद्ध्याऽभिजानामि नरेनद्‌रपुत्र
न मादृशी त्वामभिभाष्टुमर्हति ।
न त्वेह वक्ताऽस्ति तवेह वाक्य-
मन्यो नरो वाऽप्यथवाऽपि नारी

buddhyā'bhijānāmi narenad‌raputra
na mādṛśī tvāmabhibhāṣṭumarhati |
na tveha vaktā'sti taveha vākya-
manyo naro vā'pyathavā'pi nārī

एका ह्यहं संप्रति तेन वाचं
ददानि वै भद्र निबोध चेदम् ।
अहं ह्यरण्येकथमेकमेका
त्वामालपेयं निरता स्वधर्मे

ekā hyahaṃ saṃprati tena vācaṃ
dadāni vai bhadra nibodha cedam |
ahaṃ hyaraṇyekathamekamekā
tvāmālapeyaṃ niratā svadharme

जानामि च त्वां सुरथस्य पुत्रं
यं कोटिकाश्येति विदुर्मनुष्याः ।
तस्मादहं शैब्य तथैव तुभ्य-
माख्यामि बन्धून्प्रथितं कुलं च

jānāmi ca tvāṃ surathasya putraṃ
yaṃ koṭikāśyeti vidurmanuṣyāḥ |
tasmādahaṃ śaibya tathaiva tubhya-
mākhyāmi bandhūnprathitaṃ kulaṃ ca

अपत्यमस्मि द्रुपदस्य राज्ञः
कृष्णेति मां शैब्य विदुर्मनुष्याः ।
साऽहं वृणे पञ्च जनान्पतित्वे
ये खाण्डवप्रस्थगताः श्रुतास्ते

apatyamasmi drupadasya rājñaḥ
kṛṣṇeti māṃ śaibya vidurmanuṣyāḥ |
sā'haṃ vṛṇe pañca janānpatitve
ye khāṇḍavaprasthagatāḥ śrutāste

युधिष्ठिरो भीमसेनार्जुनौ च
माद्र्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ ।
ते मां निवेश्यह दिशश्चतस्रो
विबज्य पार्था मृगयां प्रयाताः

yudhiṣṭhiro bhīmasenārjunau ca
mādryāśca putrau puruṣapravīrau |
te māṃ niveśyaha diśaścatasro
vibajya pārthā mṛgayāṃ prayātāḥ

प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो
जयः प्रतीचीं यमजावुदीचीम् ।
मन्ये तु तेषां रथसत्तमानां
कालो बहुः प्राप्ता इहोपयातुम्

prācīṃ rājā dakṣiṇāṃ bhīmaseno
jayaḥ pratīcīṃ yamajāvudīcīm |
manye tu teṣāṃ rathasattamānāṃ
kālo bahuḥ prāptā ihopayātum

संमानिता यास्यथ तैर्यथेष्टं
विमुच्य वाहानवरोहयध्वम् ।
प्रियातिथिर्धर्मसुतो महात्मा
प्रीतो भविष्यत्यभिवीक्ष्य युप्मान्

saṃmānitā yāsyatha tairyatheṣṭaṃ
vimucya vāhānavarohayadhvam |
priyātithirdharmasuto mahātmā
prīto bhaviṣyatyabhivīkṣya yupmān

एतावदुक्त्वा द्रुपदात्मजा सा
शैव्यात्मजं चन्द्रसुखी प्रतीता ।
विवेश तां पर्णशालां प्रशस्तां
संचिन्त्य तेषामतिथिस्वधर्मम्

etāvaduktvā drupadātmajā sā
śaivyātmajaṃ candrasukhī pratītā |
viveśa tāṃ parṇaśālāṃ praśastāṃ
saṃcintya teṣāmatithisvadharmam