Aranyaka (Vana) Parva

Chapter 267: Draupadi answers and offers hospitality

इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि द्रौपदीहरणपर्वणि सप्तषष्ट्यधिकद्विशततमोऽध्यायः ॥

9 verses · 267 of 315

What happens in this chapter

Draupadi answers and offers hospitality

Draupadi lets go of the branch, draws her silk upper cloth about her and looks at Kotikashya. A woman like her should not speak with a stranger, she says, but no one else is here, and she knows him as Suratha's son. She is Krishna, daughter of King Drupada, wife of the five men of Khandavaprastha: Yudhishthira, Bhimasena, Arjuna and the two sons of Madri. They have gone hunting, the king to the east, Bhima to the south, Arjuna to the west and the twins to the north, and should soon return. She invites the party to unyoke their horses and wait, for Yudhishthira loves guests. Then she goes into the leaf hut.

वैशंपायन उवाच

267.1

अथाब्रवीद्द्रौपदी राजपुत्री
पृष्टा शिबीनां कप्रवरेण तेन ।
अवेक्ष्य मन्दं प्रविमुच्य शाखां
संगृह्णती कौशिकमुत्तरीयम्

athābravīddraupadī rājaputrī
pṛṣṭā śibīnāṃ kapravareṇa tena |
avekṣya mandaṃ pravimucya śākhāṃ
saṃgṛhṇatī kauśikamuttarīyam

267.2

बुद्ध्याऽभिजानामि नरेनद्‌रपुत्र
न मादृशी त्वामभिभाष्टुमर्हति ।
न त्वेह वक्ताऽस्ति तवेह वाक्य-
मन्यो नरो वाऽप्यथवाऽपि नारी

buddhyā'bhijānāmi narenad‌raputra
na mādṛśī tvāmabhibhāṣṭumarhati |
na tveha vaktā'sti taveha vākya-
manyo naro vā'pyathavā'pi nārī

267.3

एका ह्यहं संप्रति तेन वाचं
ददानि वै भद्र निबोध चेदम् ।
अहं ह्यरण्येकथमेकमेका
त्वामालपेयं निरता स्वधर्मे

ekā hyahaṃ saṃprati tena vācaṃ
dadāni vai bhadra nibodha cedam |
ahaṃ hyaraṇyekathamekamekā
tvāmālapeyaṃ niratā svadharme

267.4

जानामि च त्वां सुरथस्य पुत्रं
यं कोटिकाश्येति विदुर्मनुष्याः ।
तस्मादहं शैब्य तथैव तुभ्य-
माख्यामि बन्धून्प्रथितं कुलं च

jānāmi ca tvāṃ surathasya putraṃ
yaṃ koṭikāśyeti vidurmanuṣyāḥ |
tasmādahaṃ śaibya tathaiva tubhya-
mākhyāmi bandhūnprathitaṃ kulaṃ ca

267.5

अपत्यमस्मि द्रुपदस्य राज्ञः
कृष्णेति मां शैब्य विदुर्मनुष्याः ।
साऽहं वृणे पञ्च जनान्पतित्वे
ये खाण्डवप्रस्थगताः श्रुतास्ते

apatyamasmi drupadasya rājñaḥ
kṛṣṇeti māṃ śaibya vidurmanuṣyāḥ |
sā'haṃ vṛṇe pañca janānpatitve
ye khāṇḍavaprasthagatāḥ śrutāste

267.6

युधिष्ठिरो भीमसेनार्जुनौ च
माद्र्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ ।
ते मां निवेश्यह दिशश्चतस्रो
विबज्य पार्था मृगयां प्रयाताः

yudhiṣṭhiro bhīmasenārjunau ca
mādryāśca putrau puruṣapravīrau |
te māṃ niveśyaha diśaścatasro
vibajya pārthā mṛgayāṃ prayātāḥ

267.7

प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो
जयः प्रतीचीं यमजावुदीचीम् ।
मन्ये तु तेषां रथसत्तमानां
कालो बहुः प्राप्ता इहोपयातुम्

prācīṃ rājā dakṣiṇāṃ bhīmaseno
jayaḥ pratīcīṃ yamajāvudīcīm |
manye tu teṣāṃ rathasattamānāṃ
kālo bahuḥ prāptā ihopayātum

267.8

संमानिता यास्यथ तैर्यथेष्टं
विमुच्य वाहानवरोहयध्वम् ।
प्रियातिथिर्धर्मसुतो महात्मा
प्रीतो भविष्यत्यभिवीक्ष्य युप्मान्

saṃmānitā yāsyatha tairyatheṣṭaṃ
vimucya vāhānavarohayadhvam |
priyātithirdharmasuto mahātmā
prīto bhaviṣyatyabhivīkṣya yupmān

267.9

एतावदुक्त्वा द्रुपदात्मजा सा
शैव्यात्मजं चन्द्रसुखी प्रतीता ।
विवेश तां पर्णशालां प्रशस्तां
संचिन्त्य तेषामतिथिस्वधर्मम्

etāvaduktvā drupadātmajā sā
śaivyātmajaṃ candrasukhī pratītā |
viveśa tāṃ parṇaśālāṃ praśastāṃ
saṃcintya teṣāmatithisvadharmam

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)