अध्याय 224: कर्म का फल कहाँ भोगा जाता है

भगवन्देवदेवेश लोकपालनमस्कृत ।
प्रसादात्ते महादेव श्रुता मे कर्मणां गतिः

bhagavandevadeveśa lokapālanamaskṛta |
prasādātte mahādeva śrutā me karmaṇāṃ gatiḥ

सङ्गृहीतं च तत्सर्वं तत्वतोऽमृतसंनिभम् ।
कर्मणा ग्रथितं सर्वमिति वेद शुभाशुभम्

saṅgṛhītaṃ ca tatsarvaṃ tatvato'mṛtasaṃnibham |
karmaṇā grathitaṃ sarvamiti veda śubhāśubham

गोवत्सवच्च जननीं निम्नं सलिलवत्तथा ।
कर्तारं स्वकृतं कर्म नित्यं तदनुधावति

govatsavacca jananīṃ nimnaṃ salilavattathā |
kartāraṃ svakṛtaṃ karma nityaṃ tadanudhāvati

कृतस्य कर्मणश्चेह नाशो नास्तीति निश्चयः ।
अशुभस्य शुभस्यापि तदप्युपगतं मया

kṛtasya karmaṇaśceha nāśo nāstīti niścayaḥ |
aśubhasya śubhasyāpi tadapyupagataṃ mayā

भूय एव महादेव वरद प्रीतिवर्धन ।
कर्मणां गतिमाश्रित्य संशयान्मोक्तुमर्हसि

bhūya eva mahādeva varada prītivardhana |
karmaṇāṃ gatimāśritya saṃśayānmoktumarhasi

यत्ते विवक्षितं देवि गुह्यमप्यसितेक्षणे ।
तत्सर्वं निर्विशंका त्वं पृच्छ मां शुभलक्षणे

yatte vivakṣitaṃ devi guhyamapyasitekṣaṇe |
tatsarvaṃ nirviśaṃkā tvaṃ pṛccha māṃ śubhalakṣaṇe

एवं व्यवस्थिते लोके कर्ममां वृषभध्वज ।
कृत्वा तत्पुरुषः कर्म शुभं वा यदि वेतरत्

evaṃ vyavasthite loke karmamāṃ vṛṣabhadhvaja |
kṛtvā tatpuruṣaḥ karma śubhaṃ vā yadi vetarat

कर्मणः सुकृतस्येह कदा भुङ्क्ते फलं पुनः ।
इह वा प्रेत्य वा देव तन्मे शंसितुमर्हसि

karmaṇaḥ sukṛtasyeha kadā bhuṅkte phalaṃ punaḥ |
iha vā pretya vā deva tanme śaṃsitumarhasi

स्थाने संशयितं देवि तद्धि गुह्यतमं नृषु ।
त्वत्प्रियार्थं प्रवक्ष्यामि देवि गुह्यं शुभानने

sthāne saṃśayitaṃ devi taddhi guhyatamaṃ nṛṣu |
tvatpriyārthaṃ pravakṣyāmi devi guhyaṃ śubhānane

पूर्वदेहकृतं कर्म भुञ्जते तदिह प्रजाः ।
इहैव यत्कृतं पुंसां तत्परत्र फलिष्यतै ।
एषा व्यवस्थितिर्देवि मानुषेष्वेव दृश्यते

pūrvadehakṛtaṃ karma bhuñjate tadiha prajāḥ |
ihaiva yatkṛtaṃ puṃsāṃ tatparatra phaliṣyatai |
eṣā vyavasthitirdevi mānuṣeṣveva dṛśyate

देवानामसुराणां च अमरत्वात्तपोबलात् ।
एकेनैव शरीरेण भुज्यते कर्मणां फलम् ।
मानुषैर्न तथा देवि अन्तरं त्वेतदिष्यते

devānāmasurāṇāṃ ca amaratvāttapobalāt |
ekenaiva śarīreṇa bhujyate karmaṇāṃ phalam |
mānuṣairna tathā devi antaraṃ tvetadiṣyate