अध्याय 191: वायु दीप, तिलोदक और अग्नि के विषय में

किञ्चिद्धर्मं प्रवक्ष्यामि मानुषाणां सुखावहम् ।
सरहस्याश्च ये दोषास्ताञ्शृणुध्वं समाहिताः

kiñciddharmaṃ pravakṣyāmi mānuṣāṇāṃ sukhāvaham |
sarahasyāśca ye doṣāstāñśṛṇudhvaṃ samāhitāḥ

अग्निकार्यं च कर्तव्यं परमान्नेन भोजनम् ।
दीपकश्चापि कर्तव्यः पितॄणां सतिलोदकः

agnikāryaṃ ca kartavyaṃ paramānnena bhojanam |
dīpakaścāpi kartavyaḥ pitṝṇāṃ satilodakaḥ

एतेन विधिना मर्त्यः श्रद्दधानः समाहितः ।
चतुरो वार्षिकान्मासान्यो ददाति तिलोदकाम्

etena vidhinā martyaḥ śraddadhānaḥ samāhitaḥ |
caturo vārṣikānmāsānyo dadāti tilodakām

भोजनं च यथाशक्त्या ब्राह्मणे वेदपारगे ।
पशुबन्धशतस्येह फलं प्राप्नोति पुष्कलम्

bhojanaṃ ca yathāśaktyā brāhmaṇe vedapārage |
paśubandhaśatasyeha phalaṃ prāpnoti puṣkalam

इदं चैवापरं गुह्यमप्रशस्तं निबोधत ।
अग्नेस्तु वृषलो नेता हविर्मूढाश्च योषितः

idaṃ caivāparaṃ guhyamapraśastaṃ nibodhata |
agnestu vṛṣalo netā havirmūḍhāśca yoṣitaḥ

मन्यते धर्म एवेति च चाधर्मेणि लिप्यते ।
अग्नयस्तस्य कुप्यन्ति शूद्रयोनिं स गच्छति

manyate dharma eveti ca cādharmeṇi lipyate |
agnayastasya kupyanti śūdrayoniṃ sa gacchati

पितरश्च न तुष्यन्ति सहदेवैर्विशेषतः ।
प्रायश्चित्तं तु यत्तत्र ब्रुवतस्तन्निबोध मे ।
यत्कृत्वा तु नरः सम्यक्सुखी भवति विज्वरः

pitaraśca na tuṣyanti sahadevairviśeṣataḥ |
prāyaścittaṃ tu yattatra bruvatastannibodha me |
yatkṛtvā tu naraḥ samyaksukhī bhavati vijvaraḥ

गवां मूत्रपुरीषेणि पयसा च घृतेन च ।
अग्निकार्यं त्र्यहं कुर्यान्निराहारः समाहितः

gavāṃ mūtrapurīṣeṇi payasā ca ghṛtena ca |
agnikāryaṃ tryahaṃ kuryānnirāhāraḥ samāhitaḥ

ततः संवत्सरे पूर्णे प्रतिगृह्णन्ति देवताः ।
हृष्यन्ति पितरश्चास्य श्राद्धकाल उपस्थिते

tataḥ saṃvatsare pūrṇe pratigṛhṇanti devatāḥ |
hṛṣyanti pitaraścāsya śrāddhakāla upasthite

एष ह्यधर्मो धर्मश्च सरहस्यः प्रकीर्तितः ।
मर्त्यानां स्वर्गकामानां प्रेत्य स्वर्गसुखावह ॥]

eṣa hyadharmo dharmaśca sarahasyaḥ prakīrtitaḥ |
martyānāṃ svargakāmānāṃ pretya svargasukhāvaha ||]