अध्याय 126: कपिला गायें सबमें श्रेष्ठ क्यों

नानावर्णैरुपेतानां गवां किं मुनिसत्तम ।
कपिलाः सर्ववर्णेषु वरिष्ठत्वमवाप्नुवन्

nānāvarṇairupetānāṃ gavāṃ kiṃ munisattama |
kapilāḥ sarvavarṇeṣu variṣṭhatvamavāpnuvan

शृणु पुत्र यथा गोषु वरिष्ठाः कपिलाः स्मृताः ।
कपिलत्वं च सम्प्राप्ताः पूज्याश्चि सततं नृषु

śṛṇu putra yathā goṣu variṣṭhāḥ kapilāḥ smṛtāḥ |
kapilatvaṃ ca samprāptāḥ pūjyāści satataṃ nṛṣu

अग्निः पुरापचक्राम देवेभ्य इति नः श्रुतम् ।
देवेभ्यो मां छादयत शरण्याः शरणं गतम्

agniḥ purāpacakrāma devebhya iti naḥ śrutam |
devebhyo māṃ chādayata śaraṇyāḥ śaraṇaṃ gatam

ऊचुस्ताः सहितास्तत्र स्वागतं तव पावकः ।
इह गुप्तस्त्वमस्माभिर्न देवैरुपलप्स्यसे

ūcustāḥ sahitāstatra svāgataṃ tava pāvakaḥ |
iha guptastvamasmābhirna devairupalapsyase

अथ देवा विवित्सन्तः पावकं परिचक्रमुः ।
गोषु गुप्तं च विज्ञाय ताः क्षिप्रमुपतस्थिरे

atha devā vivitsantaḥ pāvakaṃ paricakramuḥ |
goṣu guptaṃ ca vijñāya tāḥ kṣipramupatasthire

युष्मासु निवसत्यग्निरिति गाः समचूचुदन् ।
प्रकाश्यतां हुतवहो लोकान्न च्छेत्तुमर्हथ

yuṣmāsu nivasatyagniriti gāḥ samacūcudan |
prakāśyatāṃ hutavaho lokānna cchettumarhatha

एवमस्त्वित्युनुज्ञाय पावकं समदर्शयन्

evamastvityunujñāya pāvakaṃ samadarśayan

अधिगम्य पावकं तुष्टास्ते देवाः सद्य एव तु ।
अग्निं प्रचोदयामासुः क्रियतां गोष्वनुग्रहः

adhigamya pāvakaṃ tuṣṭāste devāḥ sadya eva tu |
agniṃ pracodayāmāsuḥ kriyatāṃ goṣvanugrahaḥ

गवां तु यासां गात्रेषु पावकः समवस्थितः ।
कपिलत्वमनुप्राप्ताः सर्वश्रेष्ठत्वमेव च

gavāṃ tu yāsāṃ gātreṣu pāvakaḥ samavasthitaḥ |
kapilatvamanuprāptāḥ sarvaśreṣṭhatvameva ca

महाफलत्वं लोके च ददौ तासां हुताशनः ।
तस्माद्धि सर्ववर्णानां कपिलां गां प्रदापय ।
श्रोत्रियाय प्रशान्ताय प्रयतायाग्निहोत्रिणे

mahāphalatvaṃ loke ca dadau tāsāṃ hutāśanaḥ |
tasmāddhi sarvavarṇānāṃ kapilāṃ gāṃ pradāpaya |
śrotriyāya praśāntāya prayatāyāgnihotriṇe

यावन्ति रोमाणि भन्ति धेन्वा
युगानि तावन्ति पुनाति दातॄन् ।
प्रतिग्रहीतॄंश्च पुनाति दत्ता
शिष्टे तु गौर्वै प्रतिपादनेन

yāvanti romāṇi bhanti dhenvā
yugāni tāvanti punāti dātṝn |
pratigrahītṝṃśca punāti dattā
śiṣṭe tu gaurvai pratipādanena