अध्याय 115: घृत की प्रार्थना और सौदास का गोदान

घृतक्षीरप्रदा गावो घृतयोन्यो घृतोद्भवाः ।
घृतनद्यो घृतावर्तास्ता मे सन्तु सदा गृहे

ghṛtakṣīrapradā gāvo ghṛtayonyo ghṛtodbhavāḥ |
ghṛtanadyo ghṛtāvartāstā me santu sadā gṛhe

घृतं मे हृदये नित्यं घृतं नाभ्यां प्रतिष्ठितम् ।
घृतं सर्वेषु गात्रेषु घृतं मे मनसि स्थितम्

ghṛtaṃ me hṛdaye nityaṃ ghṛtaṃ nābhyāṃ pratiṣṭhitam |
ghṛtaṃ sarveṣu gātreṣu ghṛtaṃ me manasi sthitam

गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च ।
गावो मे सर्वतश्चैव गवां मध्ये वसाम्यहम्

gāvo mamāgrato nityaṃ gāvaḥ pṛṣṭhata eva ca |
gāvo me sarvataścaiva gavāṃ madhye vasāmyaham

इत्याचम्य जपेत्सायं प्रातश्च पुरुषः सदा ।
यदह्ना कुरुते पापं तस्मात्स परिमुच्यते

ityācamya japetsāyaṃ prātaśca puruṣaḥ sadā |
yadahnā kurute pāpaṃ tasmātsa parimucyate

प्रासादा यत्र सौवर्णा वसोर्धाराश्च कामदाः ।
गन्धर्वाप्सरसो यत्र तत्र यान्ति सहस्रदाः

prāsādā yatra sauvarṇā vasordhārāśca kāmadāḥ |
gandharvāpsaraso yatra tatra yānti sahasradāḥ

नवनीतपङ्काः क्षीरोदा दधिशैवलसङ्कुलाः ।
वहन्ति यत्र वै नद्यस्तत्र यान्ति सहस्रदाः

navanītapaṅkāḥ kṣīrodā dadhiśaivalasaṅkulāḥ |
vahanti yatra vai nadyastatra yānti sahasradāḥ

गवां शतसहस्रं तु यः प्रच्छेद्यथाविधि ।
परां वृद्धिमवाप्याथ स्वर्गलोके महीयते

gavāṃ śatasahasraṃ tu yaḥ pracchedyathāvidhi |
parāṃ vṛddhimavāpyātha svargaloke mahīyate

दश चोभयतः प्रेत्य मातापित्रोः पितामहान् ।
दधाति सुकृताँल्लोकान्पुनाति च कुलं नरः

daśa cobhayataḥ pretya mātāpitroḥ pitāmahān |
dadhāti sukṛtām̐llokānpunāti ca kulaṃ naraḥ

धेन्वाः प्रमाणेन समप्रमाणां
धेनुं तिलानामपि च प्रदाय ।
पानीयवापीः स यमस्य लोके
न यातनां काञ्चिदुपैति तत्र

dhenvāḥ pramāṇena samapramāṇāṃ
dhenuṃ tilānāmapi ca pradāya |
pānīyavāpīḥ sa yamasya loke
na yātanāṃ kāñcidupaiti tatra

पवित्रमग्र्यं जगतः प्रतिष्ठा
दिवौकसां मातरोऽथाप्रमेयाः ।
अन्वालभेद्दक्षिणतो व्रजेच्च
दद्याच्च पात्रे प्रसमीक्ष्य कालम्

pavitramagryaṃ jagataḥ pratiṣṭhā
divaukasāṃ mātaro'thāprameyāḥ |
anvālabheddakṣiṇato vrajecca
dadyācca pātre prasamīkṣya kālam

धेनुं सवत्सां कपिलां भूरिशृङ्गीं
कांस्योपदोहां वसनोत्तरीयाम् ।
प्रदाय तां गाहति दुर्विगाह्यां
याम्यां सभां वीतभयो मनुष्यः

dhenuṃ savatsāṃ kapilāṃ bhūriśṛṅgīṃ
kāṃsyopadohāṃ vasanottarīyām |
pradāya tāṃ gāhati durvigāhyāṃ
yāmyāṃ sabhāṃ vītabhayo manuṣyaḥ

सुरूपा बहुरूपाश्चि विश्वरूपाश्च मातरः ।
गावो मामुपतिष्ठन्तामिति नित्यं प्रकीर्तयेत्

surūpā bahurūpāści viśvarūpāśca mātaraḥ |
gāvo māmupatiṣṭhantāmiti nityaṃ prakīrtayet

नातः पुण्यतरं दानं नातः पुण्यतरं फलम् ।
नातो विशिष्टं लोकेषु भूतं भवितुमर्हति

nātaḥ puṇyataraṃ dānaṃ nātaḥ puṇyataraṃ phalam |
nāto viśiṣṭaṃ lokeṣu bhūtaṃ bhavitumarhati

त्वचा लोम्नाऽथ शृङ्गैर्वा वालैः क्षीरेण मेदसा ।
यज्ञं वहति सम्भूय किमस्त्यभ्यधिकं ततः

tvacā lomnā'tha śṛṅgairvā vālaiḥ kṣīreṇa medasā |
yajñaṃ vahati sambhūya kimastyabhyadhikaṃ tataḥ

यया सर्वमिदं व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
तां धेनुं शिरसा वन्दे भूतभव्यस्य मातरम्

yayā sarvamidaṃ vyāptaṃ jagatsthāvarajaṅgamam |
tāṃ dhenuṃ śirasā vande bhūtabhavyasya mātaram

गुणवचनसमुच्चयैकदेशो
नृवर मयैष गवां प्रकीर्तितस्ते ।
न च परमिह दानमस्ति गोभ्यो
भवति न चापि परायणं ततोऽन्यम्

guṇavacanasamuccayaikadeśo
nṛvara mayaiṣa gavāṃ prakīrtitaste |
na ca paramiha dānamasti gobhyo
bhavati na cāpi parāyaṇaṃ tato'nyam

वरमिदमिति भूमिपो विचिन्त्य
प्रवरमृषेर्वचनं ततो महात्मा ।
व्यसृजत नियतात्मवान्द्विजेभ्यः
सुबहु च गोधनमाप्तवांश्च लोकान्

varamidamiti bhūmipo vicintya
pravaramṛṣervacanaṃ tato mahātmā |
vyasṛjata niyatātmavāndvijebhyaḥ
subahu ca godhanamāptavāṃśca lokān