Anushasana Parva

Chapter 115: The ghee prayer, and Saudasa gives cows

इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पञ्चदशाधिकशततमोऽध्यायः ॥

17 verses · 115 of 274

What happens in this chapter

The ghee prayer, and Saudasa gives cows

Vasishtha gives a japa to be said after achamana each morning and evening: may cows rich in ghee and milk dwell in my house; ghee is in my heart, my navel and every limb; cows are before me, behind me and all around me, and I live among cows. Saying it frees a man from the day's sins. Givers of a thousand cows reach golden palaces where rivers run with milk and banks are of butter. Giving a hundred thousand lifts ten generations on both sides. One who gives a Kapila with bronze pail and cloth crosses the dreaded court of Yama without fear. No gift surpasses this. Hearing Vasishtha, King Saudasa gives great herds to brahmanas and wins the higher worlds.

वसिष्ठ उवाच

115.1

घृतक्षीरप्रदा गावो घृतयोन्यो घृतोद्भवाः ।
घृतनद्यो घृतावर्तास्ता मे सन्तु सदा गृहे

ghṛtakṣīrapradā gāvo ghṛtayonyo ghṛtodbhavāḥ |
ghṛtanadyo ghṛtāvartāstā me santu sadā gṛhe

115.2

घृतं मे हृदये नित्यं घृतं नाभ्यां प्रतिष्ठितम् ।
घृतं सर्वेषु गात्रेषु घृतं मे मनसि स्थितम्

ghṛtaṃ me hṛdaye nityaṃ ghṛtaṃ nābhyāṃ pratiṣṭhitam |
ghṛtaṃ sarveṣu gātreṣu ghṛtaṃ me manasi sthitam

115.3

गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च ।
गावो मे सर्वतश्चैव गवां मध्ये वसाम्यहम्

gāvo mamāgrato nityaṃ gāvaḥ pṛṣṭhata eva ca |
gāvo me sarvataścaiva gavāṃ madhye vasāmyaham

115.4

इत्याचम्य जपेत्सायं प्रातश्च पुरुषः सदा ।
यदह्ना कुरुते पापं तस्मात्स परिमुच्यते

ityācamya japetsāyaṃ prātaśca puruṣaḥ sadā |
yadahnā kurute pāpaṃ tasmātsa parimucyate

115.5

प्रासादा यत्र सौवर्णा वसोर्धाराश्च कामदाः ।
गन्धर्वाप्सरसो यत्र तत्र यान्ति सहस्रदाः

prāsādā yatra sauvarṇā vasordhārāśca kāmadāḥ |
gandharvāpsaraso yatra tatra yānti sahasradāḥ

115.6

नवनीतपङ्काः क्षीरोदा दधिशैवलसङ्कुलाः ।
वहन्ति यत्र वै नद्यस्तत्र यान्ति सहस्रदाः

navanītapaṅkāḥ kṣīrodā dadhiśaivalasaṅkulāḥ |
vahanti yatra vai nadyastatra yānti sahasradāḥ

115.7

गवां शतसहस्रं तु यः प्रच्छेद्यथाविधि ।
परां वृद्धिमवाप्याथ स्वर्गलोके महीयते

gavāṃ śatasahasraṃ tu yaḥ pracchedyathāvidhi |
parāṃ vṛddhimavāpyātha svargaloke mahīyate

115.8

दश चोभयतः प्रेत्य मातापित्रोः पितामहान् ।
दधाति सुकृताँल्लोकान्पुनाति च कुलं नरः

daśa cobhayataḥ pretya mātāpitroḥ pitāmahān |
dadhāti sukṛtām̐llokānpunāti ca kulaṃ naraḥ

115.9

धेन्वाः प्रमाणेन समप्रमाणां
धेनुं तिलानामपि च प्रदाय ।
पानीयवापीः स यमस्य लोके
न यातनां काञ्चिदुपैति तत्र

dhenvāḥ pramāṇena samapramāṇāṃ
dhenuṃ tilānāmapi ca pradāya |
pānīyavāpīḥ sa yamasya loke
na yātanāṃ kāñcidupaiti tatra

115.10

पवित्रमग्र्यं जगतः प्रतिष्ठा
दिवौकसां मातरोऽथाप्रमेयाः ।
अन्वालभेद्दक्षिणतो व्रजेच्च
दद्याच्च पात्रे प्रसमीक्ष्य कालम्

pavitramagryaṃ jagataḥ pratiṣṭhā
divaukasāṃ mātaro'thāprameyāḥ |
anvālabheddakṣiṇato vrajecca
dadyācca pātre prasamīkṣya kālam

115.11

धेनुं सवत्सां कपिलां भूरिशृङ्गीं
कांस्योपदोहां वसनोत्तरीयाम् ।
प्रदाय तां गाहति दुर्विगाह्यां
याम्यां सभां वीतभयो मनुष्यः

dhenuṃ savatsāṃ kapilāṃ bhūriśṛṅgīṃ
kāṃsyopadohāṃ vasanottarīyām |
pradāya tāṃ gāhati durvigāhyāṃ
yāmyāṃ sabhāṃ vītabhayo manuṣyaḥ

115.12

सुरूपा बहुरूपाश्चि विश्वरूपाश्च मातरः ।
गावो मामुपतिष्ठन्तामिति नित्यं प्रकीर्तयेत्

surūpā bahurūpāści viśvarūpāśca mātaraḥ |
gāvo māmupatiṣṭhantāmiti nityaṃ prakīrtayet

115.13

नातः पुण्यतरं दानं नातः पुण्यतरं फलम् ।
नातो विशिष्टं लोकेषु भूतं भवितुमर्हति

nātaḥ puṇyataraṃ dānaṃ nātaḥ puṇyataraṃ phalam |
nāto viśiṣṭaṃ lokeṣu bhūtaṃ bhavitumarhati

115.14

त्वचा लोम्नाऽथ शृङ्गैर्वा वालैः क्षीरेण मेदसा ।
यज्ञं वहति सम्भूय किमस्त्यभ्यधिकं ततः

tvacā lomnā'tha śṛṅgairvā vālaiḥ kṣīreṇa medasā |
yajñaṃ vahati sambhūya kimastyabhyadhikaṃ tataḥ

115.15

यया सर्वमिदं व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
तां धेनुं शिरसा वन्दे भूतभव्यस्य मातरम्

yayā sarvamidaṃ vyāptaṃ jagatsthāvarajaṅgamam |
tāṃ dhenuṃ śirasā vande bhūtabhavyasya mātaram

115.16

गुणवचनसमुच्चयैकदेशो
नृवर मयैष गवां प्रकीर्तितस्ते ।
न च परमिह दानमस्ति गोभ्यो
भवति न चापि परायणं ततोऽन्यम्

guṇavacanasamuccayaikadeśo
nṛvara mayaiṣa gavāṃ prakīrtitaste |
na ca paramiha dānamasti gobhyo
bhavati na cāpi parāyaṇaṃ tato'nyam

भीष्म उवाच

115.17

वरमिदमिति भूमिपो विचिन्त्य
प्रवरमृषेर्वचनं ततो महात्मा ।
व्यसृजत नियतात्मवान्द्विजेभ्यः
सुबहु च गोधनमाप्तवांश्च लोकान्

varamidamiti bhūmipo vicintya
pravaramṛṣervacanaṃ tato mahātmā |
vyasṛjata niyatātmavāndvijebhyaḥ
subahu ca godhanamāptavāṃśca lokān

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)