अध्याय 52: यज्ञाग्नि में गिरते सर्प

ततः कर्म प्रववृते सर्पसत्रविधानतः ।
पर्यक्रामंश्च विदिवत्स्वे स्वे कर्मणि याजकाः

tataḥ karma pravavṛte sarpasatravidhānataḥ |
paryakrāmaṃśca vidivatsve sve karmaṇi yājakāḥ

प्रावृत्य कृष्णवासांसि धूम्रसंरक्तलोचनाः ।
जुहुवुर्मन्त्रवच्चैव समिद्धं जातवेदसम्

prāvṛtya kṛṣṇavāsāṃsi dhūmrasaṃraktalocanāḥ |
juhuvurmantravaccaiva samiddhaṃ jātavedasam

कम्पयन्तश्च सर्वेषामुरगाणां मनांसि च ।
सर्पानाजुहुवुस्तत्र सर्वानग्निमुखे तदा

kampayantaśca sarveṣāmuragāṇāṃ manāṃsi ca |
sarpānājuhuvustatra sarvānagnimukhe tadā

ततः सर्पाः समापेतुः प्रदीप्ते हव्यवाहने ।
विचेष्टमानाः कृपणमाह्वयन्तः परस्परम्

tataḥ sarpāḥ samāpetuḥ pradīpte havyavāhane |
viceṣṭamānāḥ kṛpaṇamāhvayantaḥ parasparam

विस्फुरन्तः श्वसन्तश्च वेष्टयन्तः परस्परम् ।
पुच्छैः शिरोभिश्च भृशं चित्रभानुं प्रपेदिरे

visphurantaḥ śvasantaśca veṣṭayantaḥ parasparam |
pucchaiḥ śirobhiśca bhṛśaṃ citrabhānuṃ prapedire

श्वेताः कृष्णाश्च नीलाश्च स्थविराः शिशवस्तथा ।
नदन्तो विविधान्नादान्पेतुर्दीप्ते विभावसौ

śvetāḥ kṛṣṇāśca nīlāśca sthavirāḥ śiśavastathā |
nadanto vividhānnādānpeturdīpte vibhāvasau

क्रोशयोजनमात्रा हि गोकर्णस्य प्रमाणतः ।
पतन्त्यजस्रं वेगेन वह्नावग्निमतां वर

krośayojanamātrā hi gokarṇasya pramāṇataḥ |
patantyajasraṃ vegena vahnāvagnimatāṃ vara

एवं शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
अवशानि विनष्टानि पन्नगानां तु तत्र वै

evaṃ śatasahasrāṇi prayutānyarbudāni ca |
avaśāni vinaṣṭāni pannagānāṃ tu tatra vai

तुरगा इव तत्रान्ये हस्तिहस्ता इवापरे ।
मत्ता इव च मातङ्गा महाकाया महाबलाः

turagā iva tatrānye hastihastā ivāpare |
mattā iva ca mātaṅgā mahākāyā mahābalāḥ

उच्चावचाश्च बहवो नानावर्णा विषोल्बणाः ।
घोराश्च परिघप्रख्या दन्दशूका महाबलाः ।
प्रपेतुरग्नावुरगा मातृवाग्दण्डपीडिताः

uccāvacāśca bahavo nānāvarṇā viṣolbaṇāḥ |
ghorāśca parighaprakhyā dandaśūkā mahābalāḥ |
prapeturagnāvuragā mātṛvāgdaṇḍapīḍitāḥ