अध्याय 260: इन्द्र का वरदान और खाण्डव-दहन की समाप्ति

युष्माकमपवर्गार्थं ती ज्वलनो मया ।
अग्निना च तथेत्येतिज्ञातं महात्मना

yuṣmākamapavargārthaṃ tī jvalano mayā |
agninā ca tathetyetijñātaṃ mahātmanā

अग्नेर्वचनमाज्ञाय धर्मज्ञतां च वः ।
भवतां च परं वीर्यं नाहमिहागतः

agnervacanamājñāya dharmajñatāṃ ca vaḥ |
bhavatāṃ ca paraṃ vīryaṃ nāhamihāgataḥ

न सन्तापो हि वर्त्थः पुत्रका हृदि मां प्रति ।
ऋषीन्वेद हुताशो ब्रह्म तद्विदितं च वः

na santāpo hi vartthaḥ putrakā hṛdi māṃ prati |
ṛṣīnveda hutāśo brahma tadviditaṃ ca vaḥ

एवमाश्वासितान्पुत्रान्भार्यामादाय स द्विजः ।
मन्दपालस्ततो देशादन्यं देशं जगाम ह

evamāśvāsitānputrānbhāryāmādāya sa dvijaḥ |
mandapālastato deśādanyaṃ deśaṃ jagāma ha

भगवानापि तिग्मांशुः समिद्धः खाण्डवं ततः ।
ददाह सह कृष्णाभ्यां जनयञ्जगतो हितम्

bhagavānāpi tigmāṃśuḥ samiddhaḥ khāṇḍavaṃ tataḥ |
dadāha saha kṛṣṇābhyāṃ janayañjagato hitam

वसामेदोवहाः कुल्यास्तत्र पीत्वा च पावकः ।
जगाम दर्शयामास चार्जुनम्

vasāmedovahāḥ kulyāstatra pītvā ca pāvakaḥ |
jagāma darśayāmāsa cārjunam

ततोऽञन्तरिक्षाद्भगवानवतीर्य पुरन्दरः ।
मरुद्गणैर्वृतः पार्थं केशवं चेदमब्रवीत्

tato'ñantarikṣādbhagavānavatīrya purandaraḥ |
marudgaṇairvṛtaḥ pārthaṃ keśavaṃ cedamabravīt

कृतं युवाभ्यां कर्मेदममरैरपि दुष्करम् ।
वरं वृणीतं तुष्टोऽस्मि दुर्लभं पुरुषेष्विह

kṛtaṃ yuvābhyāṃ karmedamamarairapi duṣkaram |
varaṃ vṛṇītaṃ tuṣṭo'smi durlabhaṃ puruṣeṣviha

पार्थस्तु वरयामास शक्रादस्त्राणि सर्वशः ।
प्रदातुं तच्च शक्रस्तु कालं चक्रे महाद्युतिः

pārthastu varayāmāsa śakrādastrāṇi sarvaśaḥ |
pradātuṃ tacca śakrastu kālaṃ cakre mahādyutiḥ

यदा प्रसन्नो भगवान्महादेवो भविष्यति ।
तदातुभ्यं प्रदास्यामि पाण्डवास्त्राणि सर्वशः

yadā prasanno bhagavānmahādevo bhaviṣyati |
tadātubhyaṃ pradāsyāmi pāṇḍavāstrāṇi sarvaśaḥ

अहमेव च तं कालं वेत्स्यामि कुरुनन्दन ।
तपसा महता चापि दास्यामि भवतोऽप्यहम्

ahameva ca taṃ kālaṃ vetsyāmi kurunandana |
tapasā mahatā cāpi dāsyāmi bhavato'pyaham

आग्नेयानि च सर्वाणि वायव्यानि च सर्वशः ।
मदीयानि च सर्वाणि ग्रहीष्यसि धनञ्जय

āgneyāni ca sarvāṇi vāyavyāni ca sarvaśaḥ |
madīyāni ca sarvāṇi grahīṣyasi dhanañjaya

वासुदेवोऽपि जग्राह प्रीतिं पार्थेन शाश्वतीम् ।
ददौ सुरपतिश्चैव वरं कृष्णाय धीमते

vāsudevo'pi jagrāha prītiṃ pārthena śāśvatīm |
dadau surapatiścaiva varaṃ kṛṣṇāya dhīmate

एवं दत्त्वा वरं ताभ्यां सह देवैर्मरुत्पतिः ।
हुताशनमनुज्ञाप्य जगामत्रिदिवं प्रभुः

evaṃ dattvā varaṃ tābhyāṃ saha devairmarutpatiḥ |
hutāśanamanujñāpya jagāmatridivaṃ prabhuḥ

पावकश्च तदा दावं दग्ध्वसमृगपक्षिणम् ।
अहोभिरेकविंशद्भिर्विरराग्सुतर्पितः

pāvakaśca tadā dāvaṃ dagdhvasamṛgapakṣiṇam |
ahobhirekaviṃśadbhirvirarāgsutarpitaḥ

जग्ध्वा मांसानि पीत्वा चदांसि रुधिराणि च ।
युक्तः परमया प्रीत्या तावुत्वाच्युतार्जुनौ

jagdhvā māṃsāni pītvā cadāṃsi rudhirāṇi ca |
yuktaḥ paramayā prītyā tāvutvācyutārjunau

युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां ततोऽस्मि यथासुखम् ।
अनुजानामि वां वीरौ चरतंत्र वाञ्छितम्

yuvābhyāṃ puruṣāgryābhyāṃ tato'smi yathāsukham |
anujānāmi vāṃ vīrau carataṃtra vāñchitam

गाण्डिवं च धनुर्दिव्यमक्षौ च महेषुधी ।
कपिध्वजो रथश्चायं तव द महामते

gāṇḍivaṃ ca dhanurdivyamakṣau ca maheṣudhī |
kapidhvajo rathaścāyaṃ tava da mahāmate

अनेन धनुषा चैव रथेनाने भारत ।
विजेष्यसि रणे शत्रून्सदेवामानुषान्

anena dhanuṣā caiva rathenāne bhārata |
vijeṣyasi raṇe śatrūnsadevāmānuṣān

एवं तौ समनुज्ञातौ पाववेमहात्मना ।
अर्जुनो वासुदेवश्च दानवश्चयस्तथा

evaṃ tau samanujñātau pāvavemahātmanā |
arjuno vāsudevaśca dānavaścayastathā

परिक्रम्य ततः सर्वे त्रयोऽभरतर्षभ ।
रमणीये नदीकूले सहितामुपाविशंन्

parikramya tataḥ sarve trayo'bharatarṣabha |
ramaṇīye nadīkūle sahitāmupāviśaṃn