Adi Parva

Chapter 260: Indra's boon and the end of the burning

इति श्रीमन्महाभारते शतसाहस्त्र्यां संहितायां वैयासिक्यां आदिपर्वणि मयपर्वणि षष्ट्यधिकद्विशततमोऽध्यायः ॥

21 verses · 260 of 261

What happens in this chapter

Indra's boon and the end of the burning

Mandapala tells his sons he had already secured Agni's promise, then takes his family to another land. Indra descends with the Maruts and offers the two heroes a boon. Arjuna asks for all of Indra's astras; Indra promises them, with the agneya and vayavya weapons, when Mahadev is pleased with him. Shri Krishna asks for undying friendship with Arjuna, and Indra grants it. Having burned the forest twenty-one days, Agni is sated. He tells Arjuna that Gandiva, the quivers and the monkey-bannered chariot are his, to conquer foes divine and human, and departs. Arjuna, Vasudeva and Maya sit together on the riverbank.

मन्दपाल उवाच

260.1

युष्माकमपवर्गार्थं ती ज्वलनो मया ।
अग्निना च तथेत्येतिज्ञातं महात्मना

yuṣmākamapavargārthaṃ tī jvalano mayā |
agninā ca tathetyetijñātaṃ mahātmanā

260.2

अग्नेर्वचनमाज्ञाय धर्मज्ञतां च वः ।
भवतां च परं वीर्यं नाहमिहागतः

agnervacanamājñāya dharmajñatāṃ ca vaḥ |
bhavatāṃ ca paraṃ vīryaṃ nāhamihāgataḥ

260.3

न सन्तापो हि वर्त्थः पुत्रका हृदि मां प्रति ।
ऋषीन्वेद हुताशो ब्रह्म तद्विदितं च वः

na santāpo hi vartthaḥ putrakā hṛdi māṃ prati |
ṛṣīnveda hutāśo brahma tadviditaṃ ca vaḥ

वैशंपायन उवाच

260.4

एवमाश्वासितान्पुत्रान्भार्यामादाय स द्विजः ।
मन्दपालस्ततो देशादन्यं देशं जगाम ह

evamāśvāsitānputrānbhāryāmādāya sa dvijaḥ |
mandapālastato deśādanyaṃ deśaṃ jagāma ha

260.5

भगवानापि तिग्मांशुः समिद्धः खाण्डवं ततः ।
ददाह सह कृष्णाभ्यां जनयञ्जगतो हितम्

bhagavānāpi tigmāṃśuḥ samiddhaḥ khāṇḍavaṃ tataḥ |
dadāha saha kṛṣṇābhyāṃ janayañjagato hitam

260.6

वसामेदोवहाः कुल्यास्तत्र पीत्वा च पावकः ।
जगाम दर्शयामास चार्जुनम्

vasāmedovahāḥ kulyāstatra pītvā ca pāvakaḥ |
jagāma darśayāmāsa cārjunam

260.7

ततोऽञन्तरिक्षाद्भगवानवतीर्य पुरन्दरः ।
मरुद्गणैर्वृतः पार्थं केशवं चेदमब्रवीत्

tato'ñantarikṣādbhagavānavatīrya purandaraḥ |
marudgaṇairvṛtaḥ pārthaṃ keśavaṃ cedamabravīt

260.8

कृतं युवाभ्यां कर्मेदममरैरपि दुष्करम् ।
वरं वृणीतं तुष्टोऽस्मि दुर्लभं पुरुषेष्विह

kṛtaṃ yuvābhyāṃ karmedamamarairapi duṣkaram |
varaṃ vṛṇītaṃ tuṣṭo'smi durlabhaṃ puruṣeṣviha

260.9

पार्थस्तु वरयामास शक्रादस्त्राणि सर्वशः ।
प्रदातुं तच्च शक्रस्तु कालं चक्रे महाद्युतिः

pārthastu varayāmāsa śakrādastrāṇi sarvaśaḥ |
pradātuṃ tacca śakrastu kālaṃ cakre mahādyutiḥ

260.10

यदा प्रसन्नो भगवान्महादेवो भविष्यति ।
तदातुभ्यं प्रदास्यामि पाण्डवास्त्राणि सर्वशः

yadā prasanno bhagavānmahādevo bhaviṣyati |
tadātubhyaṃ pradāsyāmi pāṇḍavāstrāṇi sarvaśaḥ

260.11

अहमेव च तं कालं वेत्स्यामि कुरुनन्दन ।
तपसा महता चापि दास्यामि भवतोऽप्यहम्

ahameva ca taṃ kālaṃ vetsyāmi kurunandana |
tapasā mahatā cāpi dāsyāmi bhavato'pyaham

260.12

आग्नेयानि च सर्वाणि वायव्यानि च सर्वशः ।
मदीयानि च सर्वाणि ग्रहीष्यसि धनञ्जय

āgneyāni ca sarvāṇi vāyavyāni ca sarvaśaḥ |
madīyāni ca sarvāṇi grahīṣyasi dhanañjaya

260.13

वासुदेवोऽपि जग्राह प्रीतिं पार्थेन शाश्वतीम् ।
ददौ सुरपतिश्चैव वरं कृष्णाय धीमते

vāsudevo'pi jagrāha prītiṃ pārthena śāśvatīm |
dadau surapatiścaiva varaṃ kṛṣṇāya dhīmate

260.14

एवं दत्त्वा वरं ताभ्यां सह देवैर्मरुत्पतिः ।
हुताशनमनुज्ञाप्य जगामत्रिदिवं प्रभुः

evaṃ dattvā varaṃ tābhyāṃ saha devairmarutpatiḥ |
hutāśanamanujñāpya jagāmatridivaṃ prabhuḥ

260.15

पावकश्च तदा दावं दग्ध्वसमृगपक्षिणम् ।
अहोभिरेकविंशद्भिर्विरराग्सुतर्पितः

pāvakaśca tadā dāvaṃ dagdhvasamṛgapakṣiṇam |
ahobhirekaviṃśadbhirvirarāgsutarpitaḥ

260.16

जग्ध्वा मांसानि पीत्वा चदांसि रुधिराणि च ।
युक्तः परमया प्रीत्या तावुत्वाच्युतार्जुनौ

jagdhvā māṃsāni pītvā cadāṃsi rudhirāṇi ca |
yuktaḥ paramayā prītyā tāvutvācyutārjunau

260.17

युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां ततोऽस्मि यथासुखम् ।
अनुजानामि वां वीरौ चरतंत्र वाञ्छितम्

yuvābhyāṃ puruṣāgryābhyāṃ tato'smi yathāsukham |
anujānāmi vāṃ vīrau carataṃtra vāñchitam

260.18

गाण्डिवं च धनुर्दिव्यमक्षौ च महेषुधी ।
कपिध्वजो रथश्चायं तव द महामते

gāṇḍivaṃ ca dhanurdivyamakṣau ca maheṣudhī |
kapidhvajo rathaścāyaṃ tava da mahāmate

260.19

अनेन धनुषा चैव रथेनाने भारत ।
विजेष्यसि रणे शत्रून्सदेवामानुषान्

anena dhanuṣā caiva rathenāne bhārata |
vijeṣyasi raṇe śatrūnsadevāmānuṣān

260.20

एवं तौ समनुज्ञातौ पाववेमहात्मना ।
अर्जुनो वासुदेवश्च दानवश्चयस्तथा

evaṃ tau samanujñātau pāvavemahātmanā |
arjuno vāsudevaśca dānavaścayastathā

260.21

परिक्रम्य ततः सर्वे त्रयोऽभरतर्षभ ।
रमणीये नदीकूले सहितामुपाविशंन्

parikramya tataḥ sarve trayo'bharatarṣabha |
ramaṇīye nadīkūle sahitāmupāviśaṃn

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)