अध्याय 21: कद्रू और विनता समुद्र को देखती हैं

ततो रजन्यां व्युष्टायां प्रभातेऽभ्युदिते रवौ ।
कद्रूश्च विनता चैव भगिन्यौ ते तपोधन

tato rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ prabhāte'bhyudite ravau |
kadrūśca vinatā caiva bhaginyau te tapodhana

अमर्षिते सुसंरब्धे दास्ये कृतपणे तदा ।
स्मगरस्य परं पारं वेलावनविभूषितम् ।
जग्मतुस्तुरगं द्रष्टुमुच्चैःश्रवसमन्तिकात्

amarṣite susaṃrabdhe dāsye kṛtapaṇe tadā |
smagarasya paraṃ pāraṃ velāvanavibhūṣitam |
jagmatusturagaṃ draṣṭumuccaiḥśravasamantikāt

ददृशातेऽथ ते तत्र समुद्रं निधिमम्भसाम् ।
महान्तमुदकागाधं क्षोभ्यमाणं महास्वनम्

dadṛśāte'tha te tatra samudraṃ nidhimambhasām |
mahāntamudakāgādhaṃ kṣobhyamāṇaṃ mahāsvanam

तिमिंगिलझषाकीर्णं मकरैरावृतं तथा ।
सत्वैश्च बहुसाहस्रैर्नानारूपैः समावृतम्

timiṃgilajhaṣākīrṇaṃ makarairāvṛtaṃ tathā |
satvaiśca bahusāhasrairnānārūpaiḥ samāvṛtam

भीषणैर्विकृतैरन्यैर्घोरैर्जलचरैस्तथा ।
उग्रैर्नित्यमनाधृष्यं कूर्मग्राहसमाकुलम्

bhīṣaṇairvikṛtairanyairghorairjalacaraistathā |
ugrairnityamanādhṛṣyaṃ kūrmagrāhasamākulam

आकरं सर्वरत्नानामालयं वरुणस्य च ।
नागानामालयं रम्यमुत्तमं सरितां पतिम्

ākaraṃ sarvaratnānāmālayaṃ varuṇasya ca |
nāgānāmālayaṃ ramyamuttamaṃ saritāṃ patim

पातालज्वलनावासमसुराणां च बान्धवम् ।
भयंकरं च सत्त्वानां पयसां निधिमर्णवम्

pātālajvalanāvāsamasurāṇāṃ ca bāndhavam |
bhayaṃkaraṃ ca sattvānāṃ payasāṃ nidhimarṇavam

शुभं दिव्यममर्त्यानाममृतस्याकरं परम् ।
अप्रमेयमचिन्त्यं च सुपुण्यजलमद्भुतम्

śubhaṃ divyamamartyānāmamṛtasyākaraṃ param |
aprameyamacintyaṃ ca supuṇyajalamadbhutam

घोरं जलचरारावरौद्रं भैरवनिःस्वनम् ।
गम्भीरावर्तकलिलं सर्वभूतभयंकरम्

ghoraṃ jalacarārāvaraudraṃ bhairavaniḥsvanam |
gambhīrāvartakalilaṃ sarvabhūtabhayaṃkaram

वेलादोलानिलचलं क्षोभोद्वेगसमुच्छ्रितम् ।
वीचीहस्तैः प्रचलितैर्नृत्यन्तमिव सर्वतः

velādolānilacalaṃ kṣobhodvegasamucchritam |
vīcīhastaiḥ pracalitairnṛtyantamiva sarvataḥ

चन्द्रवृद्धिक्षयवशादुद्वृत्तोर्मिसमाकुलम् ।
पाञ्चजन्यस्य जननं रत्नाकरमनुत्तमम्

candravṛddhikṣayavaśādudvṛttormisamākulam |
pāñcajanyasya jananaṃ ratnākaramanuttamam

गां विन्दता भगवता गोविन्देनामितौजसा ।
वराहरूपिणा चान्तर्विक्षोभितजलाविलम्

gāṃ vindatā bhagavatā govindenāmitaujasā |
varāharūpiṇā cāntarvikṣobhitajalāvilam

ब्रह्मर्षिणा व्रतवता वर्षाणां शतमत्रिणा ।
अनासादितगाधं च पातालतलमव्ययम्

brahmarṣiṇā vratavatā varṣāṇāṃ śatamatriṇā |
anāsāditagādhaṃ ca pātālatalamavyayam

अध्यात्मयोगनिद्रां च पद्मनाभस्य सेवतः ।
युगादिकालशयनं विष्णोरमिततेजसः

adhyātmayoganidrāṃ ca padmanābhasya sevataḥ |
yugādikālaśayanaṃ viṣṇoramitatejasaḥ

वज्रपातनसंत्रस्तमैनाकस्याभयप्रदम् ।
डिम्बाहवार्दितानां च असुराणां परायणम्

vajrapātanasaṃtrastamainākasyābhayapradam |
ḍimbāhavārditānāṃ ca asurāṇāṃ parāyaṇam

बडवामुखदीप्ताग्नेस्तोयहव्यप्रदं शिवम् ।
अगाधपारं विस्तीर्णमप्रमेयं सरित्पतिम्

baḍavāmukhadīptāgnestoyahavyapradaṃ śivam |
agādhapāraṃ vistīrṇamaprameyaṃ saritpatim

महानदीभिर्बह्वीभिः स्पर्धयेव सहस्रशः ।
अभिसार्यमाणमनिशं ददृशाते महार्णवम् ।
आपूर्यमाणमत्यर्थं नृत्यमानमिवोर्मिभिः

mahānadībhirbahvībhiḥ spardhayeva sahasraśaḥ |
abhisāryamāṇamaniśaṃ dadṛśāte mahārṇavam |
āpūryamāṇamatyarthaṃ nṛtyamānamivormibhiḥ

गम्भीरं तिमिमकरोग्रसंकुलं तं
गर्जन्तं जलचररावरौद्रनादैः ।
विस्तीर्णं ददृशतुरम्बरप्रकाशं
तेऽगाधं निधिमुरुमम्भसामनन्तम्

gambhīraṃ timimakarograsaṃkulaṃ taṃ
garjantaṃ jalacararāvaraudranādaiḥ |
vistīrṇaṃ dadṛśaturambaraprakāśaṃ
te'gādhaṃ nidhimurumambhasāmanantam