अध्याय 207: धृष्टद्युम्न ने रात में पाण्डवों को देखा

धृष्टद्युमनस्तु पाञ्चाल्यः पृष्ठतः कुरुनन्दनौ ।
अन्वगच्छत्तदा यान्तौ भार्गवस्य निवेशने

dhṛṣṭadyumanastu pāñcālyaḥ pṛṣṭhataḥ kurunandanau |
anvagacchattadā yāntau bhārgavasya niveśane

सोज्ञायमानः पुरुषानवधाय समन्ततः ।
स्वयमारान्निलीनोऽभूद्भार्गवस्य निवेशने

sojñāyamānaḥ puruṣānavadhāya samantataḥ |
svayamārānnilīno'bhūdbhārgavasya niveśane

सायं च भीमस्तु रिपुप्रमाथी
जिष्णुर्यमौ चापि महानुभावौ ।
भैक्षं चरित्वा तु युधिष्ठिराय
निवेदयांचक्रुरदीनसत्वाः

sāyaṃ ca bhīmastu ripupramāthī
jiṣṇuryamau cāpi mahānubhāvau |
bhaikṣaṃ caritvā tu yudhiṣṭhirāya
nivedayāṃcakruradīnasatvāḥ

ततस्तु कुन्ती द्रुपदात्मजां ता-
मुवाच काले वचनं वदान्या ।
ततोऽग्रमादाय कुरुष्व भद्रे
बलिं च विप्राय च देहि भिक्षाम्

tatastu kuntī drupadātmajāṃ tā-
muvāca kāle vacanaṃ vadānyā |
tato'gramādāya kuruṣva bhadre
baliṃ ca viprāya ca dehi bhikṣām

ये चान्नमिच्छन्ति ददस्व तेभ्यः
परिश्रिता ये परितो मनुष्याः ।
ततश्च शेषं प्रविभज्य शीघ्र-
मर्धं चतुर्णां मम चात्मनश्च

ye cānnamicchanti dadasva tebhyaḥ
pariśritā ye parito manuṣyāḥ |
tataśca śeṣaṃ pravibhajya śīghra-
mardhaṃ caturṇāṃ mama cātmanaśca

अर्धं तु भीमाय च देहि भद्रे
य एष नागर्षभतुल्यरूपः ।
गौरो युवा संहननोपपन्न
एषो हि वीरो बहुभुक् सदैव

ardhaṃ tu bhīmāya ca dehi bhadre
ya eṣa nāgarṣabhatulyarūpaḥ |
gauro yuvā saṃhananopapanna
eṣo hi vīro bahubhuk sadaiva

सा हृष्टरूपैव तु राजपुत्री
तस्या वचः साध्वविशङ्कमाना ।
यथावदुक्तं प्रचकार साध्वी
ते चापि सर्वे बुभुजुस्तदन्नम्

sā hṛṣṭarūpaiva tu rājaputrī
tasyā vacaḥ sādhvaviśaṅkamānā |
yathāvaduktaṃ pracakāra sādhvī
te cāpi sarve bubhujustadannam

कुशैस्तु भूमौ शयनं चकार
माद्रीपुत्रः सहदेवस्तपस्वी ।
अथात्मकीयान्यजिनानि सर्वे
संस्तीर्य वीराः सुषुपुर्धरण्याम्

kuśaistu bhūmau śayanaṃ cakāra
mādrīputraḥ sahadevastapasvī |
athātmakīyānyajināni sarve
saṃstīrya vīrāḥ suṣupurdharaṇyām

अगस्त्यकान्तामभितो दिशं तु
शिरांसि तेषां कुरुसत्तमानाम् ।
कुन्ती पुरस्तात्तु बभूव तेषां
पादान्तरे चाथ बभूव कृष्णा

agastyakāntāmabhito diśaṃ tu
śirāṃsi teṣāṃ kurusattamānām |
kuntī purastāttu babhūva teṣāṃ
pādāntare cātha babhūva kṛṣṇā

अशेत भूमौ सह पाण्डुपुत्रैः
पादोपधानीव कृता कुशेषु ।
न तत्र दुःखं मनसापि तस्या
न चावमेने कुरुपुङ्गवांस्तान्

aśeta bhūmau saha pāṇḍuputraiḥ
pādopadhānīva kṛtā kuśeṣu |
na tatra duḥkhaṃ manasāpi tasyā
na cāvamene kurupuṅgavāṃstān

ते तत्र शूराः कथयांबभूवुः
कथा विचित्राः पृतनाधिकाराः ।
अस्त्राणि दिव्यानि रथांश्च नागान्
खड्गान्गदाश्चापि परश्वधांश्च

te tatra śūrāḥ kathayāṃbabhūvuḥ
kathā vicitrāḥ pṛtanādhikārāḥ |
astrāṇi divyāni rathāṃśca nāgān
khaḍgāngadāścāpi paraśvadhāṃśca

तेषां कथास्ताः परिकीर्त्यमानाः
पाञ्चालराजस्य सुतस्तदानीम् ।
सुश्राव कृष्णां च तदा निषण्णां
ते चापि सर्वे ददृशुर्मनुष्याः

teṣāṃ kathāstāḥ parikīrtyamānāḥ
pāñcālarājasya sutastadānīm |
suśrāva kṛṣṇāṃ ca tadā niṣaṇṇāṃ
te cāpi sarve dadṛśurmanuṣyāḥ

धृष्टद्युम्नो राजपुत्रस्तु सर्वं
वृत्तं तेषां कथितं चैव रात्रौ ।
सर्वं राज्ञे द्रुपदायाखिलेन
निवेदयिष्यंस्त्वरितो जगाम

dhṛṣṭadyumno rājaputrastu sarvaṃ
vṛttaṃ teṣāṃ kathitaṃ caiva rātrau |
sarvaṃ rājñe drupadāyākhilena
nivedayiṣyaṃstvarito jagāma

पाञ्चालराजस्तु विषण्णरूप-
स्तान्पाण्डवानप्रतिविन्दमानः ।
धृष्टद्युम्नं पर्यपृच्छन्महात्मा
क्व सा गता केन नीता च कृष्णा

pāñcālarājastu viṣaṇṇarūpa-
stānpāṇḍavānaprativindamānaḥ |
dhṛṣṭadyumnaṃ paryapṛcchanmahātmā
kva sā gatā kena nītā ca kṛṣṇā

कच्चिन्न शूद्रेण न हीनजेन
वैश्येन वा करदेनोपपन्ना ।
कच्चित्पदं मूर्ध्नि न पङ्कदिग्धं
कच्चिन्न माला पतिता श्मशाने

kaccinna śūdreṇa na hīnajena
vaiśyena vā karadenopapannā |
kaccitpadaṃ mūrdhni na paṅkadigdhaṃ
kaccinna mālā patitā śmaśāne

कच्चित्स वर्णप्रवरो मनुष्य
उद्रिक्तवर्णोऽप्युत एव कच्चित् ।
कच्चिन्न वामो मम मूर्ध्नि पादः
कृष्णाभिमर्शेन कृतोऽद्य पुत्र

kaccitsa varṇapravaro manuṣya
udriktavarṇo'pyuta eva kaccit |
kaccinna vāmo mama mūrdhni pādaḥ
kṛṣṇābhimarśena kṛto'dya putra

कच्चिन्न तप्स्ये परमप्रतीतः
संयुज्य पार्थेन नरर्षभेण ।
वदस्व तत्त्वेन महानुभाव
कोऽसौ विजेता दुहितुर्ममाद्य

kaccinna tapsye paramapratītaḥ
saṃyujya pārthena nararṣabheṇa |
vadasva tattvena mahānubhāva
ko'sau vijetā duhiturmamādya

विचित्रवीर्यस्य सुतस्य कच्चि-
त्कुरुप्रवीरस्य ध्रियन्ति पुत्राः ।
कच्चित्तु पार्थेन यवीयसाऽध्य
धनुर्गृहीतं निहतं च लक्ष्यम्

vicitravīryasya sutasya kacci-
tkurupravīrasya dhriyanti putrāḥ |
kaccittu pārthena yavīyasā'dhya
dhanurgṛhītaṃ nihataṃ ca lakṣyam