Adi Parva

Chapter 207: Dhrishtadyumna watches the Pandavas at night

इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि स्वयंवरपर्वणि सप्ताधिकद्विशततमोऽध्यायः ॥

18 verses · 207 of 261

What happens in this chapter

Dhrishtadyumna watches the Pandavas at night

Dhrishtadyumna secretly follows Bhima and Arjuna to the potter's house and hides nearby, posting men around. At evening the brothers bring their alms to Yudhishthira. Kunti tells Draupadi to set aside the offering, give alms to brahmanas and food to those nearby, then divide the rest: half for Bhima, the great eater, half for the other four and themselves. Draupadi does it gladly. Sahadeva spreads kusha grass and they sleep on deerskins on the ground, heads to the south, Kunti at their head and Draupadi at their feet, untroubled. The heroes talk of armies, divine astras, chariots and elephants. Dhrishtadyumna hears it all and hurries to Drupada, who anxiously asks: has my daughter gone to a low-born man, or has Arjuna, son of Pandu, won her?

वैशंपायन उवाच

207.1

धृष्टद्युमनस्तु पाञ्चाल्यः पृष्ठतः कुरुनन्दनौ ।
अन्वगच्छत्तदा यान्तौ भार्गवस्य निवेशने

dhṛṣṭadyumanastu pāñcālyaḥ pṛṣṭhataḥ kurunandanau |
anvagacchattadā yāntau bhārgavasya niveśane

207.2

सोज्ञायमानः पुरुषानवधाय समन्ततः ।
स्वयमारान्निलीनोऽभूद्भार्गवस्य निवेशने

sojñāyamānaḥ puruṣānavadhāya samantataḥ |
svayamārānnilīno'bhūdbhārgavasya niveśane

207.3

सायं च भीमस्तु रिपुप्रमाथी
जिष्णुर्यमौ चापि महानुभावौ ।
भैक्षं चरित्वा तु युधिष्ठिराय
निवेदयांचक्रुरदीनसत्वाः

sāyaṃ ca bhīmastu ripupramāthī
jiṣṇuryamau cāpi mahānubhāvau |
bhaikṣaṃ caritvā tu yudhiṣṭhirāya
nivedayāṃcakruradīnasatvāḥ

207.4

ततस्तु कुन्ती द्रुपदात्मजां ता-
मुवाच काले वचनं वदान्या ।
ततोऽग्रमादाय कुरुष्व भद्रे
बलिं च विप्राय च देहि भिक्षाम्

tatastu kuntī drupadātmajāṃ tā-
muvāca kāle vacanaṃ vadānyā |
tato'gramādāya kuruṣva bhadre
baliṃ ca viprāya ca dehi bhikṣām

207.5

ये चान्नमिच्छन्ति ददस्व तेभ्यः
परिश्रिता ये परितो मनुष्याः ।
ततश्च शेषं प्रविभज्य शीघ्र-
मर्धं चतुर्णां मम चात्मनश्च

ye cānnamicchanti dadasva tebhyaḥ
pariśritā ye parito manuṣyāḥ |
tataśca śeṣaṃ pravibhajya śīghra-
mardhaṃ caturṇāṃ mama cātmanaśca

207.6

अर्धं तु भीमाय च देहि भद्रे
य एष नागर्षभतुल्यरूपः ।
गौरो युवा संहननोपपन्न
एषो हि वीरो बहुभुक् सदैव

ardhaṃ tu bhīmāya ca dehi bhadre
ya eṣa nāgarṣabhatulyarūpaḥ |
gauro yuvā saṃhananopapanna
eṣo hi vīro bahubhuk sadaiva

207.7

सा हृष्टरूपैव तु राजपुत्री
तस्या वचः साध्वविशङ्कमाना ।
यथावदुक्तं प्रचकार साध्वी
ते चापि सर्वे बुभुजुस्तदन्नम्

sā hṛṣṭarūpaiva tu rājaputrī
tasyā vacaḥ sādhvaviśaṅkamānā |
yathāvaduktaṃ pracakāra sādhvī
te cāpi sarve bubhujustadannam

207.8

कुशैस्तु भूमौ शयनं चकार
माद्रीपुत्रः सहदेवस्तपस्वी ।
अथात्मकीयान्यजिनानि सर्वे
संस्तीर्य वीराः सुषुपुर्धरण्याम्

kuśaistu bhūmau śayanaṃ cakāra
mādrīputraḥ sahadevastapasvī |
athātmakīyānyajināni sarve
saṃstīrya vīrāḥ suṣupurdharaṇyām

207.9

अगस्त्यकान्तामभितो दिशं तु
शिरांसि तेषां कुरुसत्तमानाम् ।
कुन्ती पुरस्तात्तु बभूव तेषां
पादान्तरे चाथ बभूव कृष्णा

agastyakāntāmabhito diśaṃ tu
śirāṃsi teṣāṃ kurusattamānām |
kuntī purastāttu babhūva teṣāṃ
pādāntare cātha babhūva kṛṣṇā

207.10

अशेत भूमौ सह पाण्डुपुत्रैः
पादोपधानीव कृता कुशेषु ।
न तत्र दुःखं मनसापि तस्या
न चावमेने कुरुपुङ्गवांस्तान्

aśeta bhūmau saha pāṇḍuputraiḥ
pādopadhānīva kṛtā kuśeṣu |
na tatra duḥkhaṃ manasāpi tasyā
na cāvamene kurupuṅgavāṃstān

207.11

ते तत्र शूराः कथयांबभूवुः
कथा विचित्राः पृतनाधिकाराः ।
अस्त्राणि दिव्यानि रथांश्च नागान्
खड्गान्गदाश्चापि परश्वधांश्च

te tatra śūrāḥ kathayāṃbabhūvuḥ
kathā vicitrāḥ pṛtanādhikārāḥ |
astrāṇi divyāni rathāṃśca nāgān
khaḍgāngadāścāpi paraśvadhāṃśca

207.12

तेषां कथास्ताः परिकीर्त्यमानाः
पाञ्चालराजस्य सुतस्तदानीम् ।
सुश्राव कृष्णां च तदा निषण्णां
ते चापि सर्वे ददृशुर्मनुष्याः

teṣāṃ kathāstāḥ parikīrtyamānāḥ
pāñcālarājasya sutastadānīm |
suśrāva kṛṣṇāṃ ca tadā niṣaṇṇāṃ
te cāpi sarve dadṛśurmanuṣyāḥ

207.13

धृष्टद्युम्नो राजपुत्रस्तु सर्वं
वृत्तं तेषां कथितं चैव रात्रौ ।
सर्वं राज्ञे द्रुपदायाखिलेन
निवेदयिष्यंस्त्वरितो जगाम

dhṛṣṭadyumno rājaputrastu sarvaṃ
vṛttaṃ teṣāṃ kathitaṃ caiva rātrau |
sarvaṃ rājñe drupadāyākhilena
nivedayiṣyaṃstvarito jagāma

207.14

पाञ्चालराजस्तु विषण्णरूप-
स्तान्पाण्डवानप्रतिविन्दमानः ।
धृष्टद्युम्नं पर्यपृच्छन्महात्मा
क्व सा गता केन नीता च कृष्णा

pāñcālarājastu viṣaṇṇarūpa-
stānpāṇḍavānaprativindamānaḥ |
dhṛṣṭadyumnaṃ paryapṛcchanmahātmā
kva sā gatā kena nītā ca kṛṣṇā

207.15

कच्चिन्न शूद्रेण न हीनजेन
वैश्येन वा करदेनोपपन्ना ।
कच्चित्पदं मूर्ध्नि न पङ्कदिग्धं
कच्चिन्न माला पतिता श्मशाने

kaccinna śūdreṇa na hīnajena
vaiśyena vā karadenopapannā |
kaccitpadaṃ mūrdhni na paṅkadigdhaṃ
kaccinna mālā patitā śmaśāne

207.16

कच्चित्स वर्णप्रवरो मनुष्य
उद्रिक्तवर्णोऽप्युत एव कच्चित् ।
कच्चिन्न वामो मम मूर्ध्नि पादः
कृष्णाभिमर्शेन कृतोऽद्य पुत्र

kaccitsa varṇapravaro manuṣya
udriktavarṇo'pyuta eva kaccit |
kaccinna vāmo mama mūrdhni pādaḥ
kṛṣṇābhimarśena kṛto'dya putra

207.17

कच्चिन्न तप्स्ये परमप्रतीतः
संयुज्य पार्थेन नरर्षभेण ।
वदस्व तत्त्वेन महानुभाव
कोऽसौ विजेता दुहितुर्ममाद्य

kaccinna tapsye paramapratītaḥ
saṃyujya pārthena nararṣabheṇa |
vadasva tattvena mahānubhāva
ko'sau vijetā duhiturmamādya

207.18

विचित्रवीर्यस्य सुतस्य कच्चि-
त्कुरुप्रवीरस्य ध्रियन्ति पुत्राः ।
कच्चित्तु पार्थेन यवीयसाऽध्य
धनुर्गृहीतं निहतं च लक्ष्यम्

vicitravīryasya sutasya kacci-
tkurupravīrasya dhriyanti putrāḥ |
kaccittu pārthena yavīyasā'dhya
dhanurgṛhītaṃ nihataṃ ca lakṣyam

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)