अध्याय 37: मृतक के लिए उदकुम्भ का दान

उदकुम्भप्रदानं मे कथयस्व यथातथम् ।
विधिना केन कर्तव्या कृतिरेषा जनार्दन

udakumbhapradānaṃ me kathayasva yathātatham |
vidhinā kena kartavyā kṛtireṣā janārdana

किंलक्षणाः केन पूर्णाः कस्य देया जनार्दन ।
कस्मिन् काले प्रदातव्या प्रेततृप्तिप्रसाधकाः

kiṃlakṣaṇāḥ kena pūrṇāḥ kasya deyā janārdana |
kasmin kāle pradātavyā pretatṛptiprasādhakāḥ

सत्यं पुनः प्रवक्ष्यामि उदकुम्भप्रदानकम् ।
प्रेतोद्देशेन दातव्या अन्नपानीयसंयुताः ।
विशेषेण महापक्षिन् प्रेतमुक्तिप्रदायकाः

satyaṃ punaḥ pravakṣyāmi udakumbhapradānakam |
pretoddeśena dātavyā annapānīyasaṃyutāḥ |
viśeṣeṇa mahāpakṣin pretamuktipradāyakāḥ

द्वादशाहे च पण्मासे त्रैपक्षे वापि वत्सरे ।
उदकुम्भाः प्रदातव्या मार्गे तस्य सुखाय वै

dvādaśāhe ca paṇmāse traipakṣe vāpi vatsare |
udakumbhāḥ pradātavyā mārge tasya sukhāya vai

अहन्यहनि दातव्या उदकुम्भास्तिलैर्युताः ।
सुलिप्ते भूमिभागे तु पक्कान्नजलपूरिताः

ahanyahani dātavyā udakumbhāstilairyutāḥ |
sulipte bhūmibhāge tu pakkānnajalapūritāḥ

प्रेतस्य तत्र दातव्यं भाजनञ्च यदृच्छया ।
सुप्रीतस्तेन दत्तेन प्रेतो याम्यैः स गच्छति

pretasya tatra dātavyaṃ bhājanañca yadṛcchayā |
suprītastena dattena preto yāmyaiḥ sa gacchati

द्वादशाहे विशेषेण उदकम्भान् प्रदापयेत् ।
विधिना तत्र सङ्कल्पय घटान् द्वादशसंख्यकान्

dvādaśāhe viśeṣeṇa udakambhān pradāpayet |
vidhinā tatra saṅkalpaya ghaṭān dvādaśasaṃkhyakān

एकाषि बर्धनी तत्र पक्वान्नफलपूरिता ।
विष्णुमुद्दिश्य दातव्या संकल्प्य ब्राह्मणे शुभे

ekāṣi bardhanī tatra pakvānnaphalapūritā |
viṣṇumuddiśya dātavyā saṃkalpya brāhmaṇe śubhe

एको वै धर्मराजाय तेन तुष्टेन मुक्तिभाक् ।
चित्रगुप्ताय चैकं तु गतस्तत्र सुखी भवेत्

eko vai dharmarājāya tena tuṣṭena muktibhāk |
citraguptāya caikaṃ tu gatastatra sukhī bhavet

षोडशाद्याः प्रदातव्या माषान्नजलपूरिताः

ṣoḍaśādyāḥ pradātavyā māṣānnajalapūritāḥ

उक्त्रान्तिश्राद्धमारभ्य श्राद्धषोडषोडशकस्य तु ।
षोडशब्राह्मणानान्तु एकैकं विनिवदयेत्

uktrāntiśrāddhamārabhya śrāddhaṣoḍaṣoḍaśakasya tu |
ṣoḍaśabrāhmaṇānāntu ekaikaṃ vinivadayet

एकादशाहात्प्रभृति देयो नित्यं दृढाह्वयः ।
पक्वान्नजलपूर्णो हि यावत्संवत्सरं दिनम्

ekādaśāhātprabhṛti deyo nityaṃ dṛḍhāhvayaḥ |
pakvānnajalapūrṇo hi yāvatsaṃvatsaraṃ dinam

जलपात्राणि वृद्धानि दत्तानिघटकानि च ।
एका वै वर्धनी तत्र तस्यां पात्रन्तु वंशजम्

jalapātrāṇi vṛddhāni dattānighaṭakāni ca |
ekā vai vardhanī tatra tasyāṃ pātrantu vaṃśajam

वस्त्रेणाच्छादयेत्तान्तु पूजयित्वा सुगन्धिभिः ।
ब्राह्मणेभ्यो विशेषेण जलपूर्णानि दापयेत्

vastreṇācchādayettāntu pūjayitvā sugandhibhiḥ |
brāhmaṇebhyo viśeṣeṇa jalapūrṇāni dāpayet

अहन्यहनि सङ्कल्प्य विधिपूर्वं खगेश्वर ।
ब्राह्मणाय कुलीनाय वेदवृत्तयुताय च

ahanyahani saṅkalpya vidhipūrvaṃ khageśvara |
brāhmaṇāya kulīnāya vedavṛttayutāya ca

विद्यावृत्तवते देयं मूर्खे तन्न कदाचन ।
समर्थो वेदवृत्ताढ्यस्तारणे तरणेऽपि च

vidyāvṛttavate deyaṃ mūrkhe tanna kadācana |
samartho vedavṛttāḍhyastāraṇe taraṇe'pi ca