उदकुम्भप्रदानं मे कथयस्व यथातथम् ।
विधिना केन कर्तव्या कृतिरेषा जनार्दन
udakumbhapradānaṃ me kathayasva yathātatham |
vidhinā kena kartavyā kṛtireṣā janārdana
Uttara Khanda: Preta Kanda (Dharma Kanda)
Chapter 37: The gift of water pots for the departed
इति श्रीगारुडे महापुराणे द्वितीयांशे प्रेतकल्पे धर्मकाण्डे सोदकुम्भश्राद्धनिरूपणं नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः ॥
16 verses · 37 of 49
What happens in this chapter
The gift of water pots for the departed
Garuda asks how the udakumbha, the pot of water, is to be given. Shri Krishna says pots filled with cooked food, water and til are given in the departed's name, daily on clean ground, and especially on the twelfth day, at three fortnights, six months and the year's end, so that the path is easy. On the twelfth day twelve pots are vowed, with one vardhani of food and fruit offered to Vishnu, one to Dharmaraja and one to Chitragupta. Sixteen more, filled with urad and water, go to sixteen brahmanas with the sixteen shraddhas. From the eleventh day a full pot is given every day for a year,. It must go to a learned brahmana of good conduct, never to an unlettered one.
तार्क्ष्य उवाच
किंलक्षणाः केन पूर्णाः कस्य देया जनार्दन ।
कस्मिन् काले प्रदातव्या प्रेततृप्तिप्रसाधकाः
kiṃlakṣaṇāḥ kena pūrṇāḥ kasya deyā janārdana |
kasmin kāle pradātavyā pretatṛptiprasādhakāḥ
श्रीकृष्ण उवाच
सत्यं पुनः प्रवक्ष्यामि उदकुम्भप्रदानकम् ।
प्रेतोद्देशेन दातव्या अन्नपानीयसंयुताः ।
विशेषेण महापक्षिन् प्रेतमुक्तिप्रदायकाः
satyaṃ punaḥ pravakṣyāmi udakumbhapradānakam |
pretoddeśena dātavyā annapānīyasaṃyutāḥ |
viśeṣeṇa mahāpakṣin pretamuktipradāyakāḥ
द्वादशाहे च पण्मासे त्रैपक्षे वापि वत्सरे ।
उदकुम्भाः प्रदातव्या मार्गे तस्य सुखाय वै
dvādaśāhe ca paṇmāse traipakṣe vāpi vatsare |
udakumbhāḥ pradātavyā mārge tasya sukhāya vai
अहन्यहनि दातव्या उदकुम्भास्तिलैर्युताः ।
सुलिप्ते भूमिभागे तु पक्कान्नजलपूरिताः
ahanyahani dātavyā udakumbhāstilairyutāḥ |
sulipte bhūmibhāge tu pakkānnajalapūritāḥ
प्रेतस्य तत्र दातव्यं भाजनञ्च यदृच्छया ।
सुप्रीतस्तेन दत्तेन प्रेतो याम्यैः स गच्छति
pretasya tatra dātavyaṃ bhājanañca yadṛcchayā |
suprītastena dattena preto yāmyaiḥ sa gacchati
द्वादशाहे विशेषेण उदकम्भान् प्रदापयेत् ।
विधिना तत्र सङ्कल्पय घटान् द्वादशसंख्यकान्
dvādaśāhe viśeṣeṇa udakambhān pradāpayet |
vidhinā tatra saṅkalpaya ghaṭān dvādaśasaṃkhyakān
एकाषि बर्धनी तत्र पक्वान्नफलपूरिता ।
विष्णुमुद्दिश्य दातव्या संकल्प्य ब्राह्मणे शुभे
ekāṣi bardhanī tatra pakvānnaphalapūritā |
viṣṇumuddiśya dātavyā saṃkalpya brāhmaṇe śubhe
एको वै धर्मराजाय तेन तुष्टेन मुक्तिभाक् ।
चित्रगुप्ताय चैकं तु गतस्तत्र सुखी भवेत्
eko vai dharmarājāya tena tuṣṭena muktibhāk |
citraguptāya caikaṃ tu gatastatra sukhī bhavet
षोडशाद्याः प्रदातव्या माषान्नजलपूरिताः
ṣoḍaśādyāḥ pradātavyā māṣānnajalapūritāḥ
उक्त्रान्तिश्राद्धमारभ्य श्राद्धषोडषोडशकस्य तु ।
षोडशब्राह्मणानान्तु एकैकं विनिवदयेत्
uktrāntiśrāddhamārabhya śrāddhaṣoḍaṣoḍaśakasya tu |
ṣoḍaśabrāhmaṇānāntu ekaikaṃ vinivadayet
एकादशाहात्प्रभृति देयो नित्यं दृढाह्वयः ।
पक्वान्नजलपूर्णो हि यावत्संवत्सरं दिनम्
ekādaśāhātprabhṛti deyo nityaṃ dṛḍhāhvayaḥ |
pakvānnajalapūrṇo hi yāvatsaṃvatsaraṃ dinam
जलपात्राणि वृद्धानि दत्तानिघटकानि च ।
एका वै वर्धनी तत्र तस्यां पात्रन्तु वंशजम्
jalapātrāṇi vṛddhāni dattānighaṭakāni ca |
ekā vai vardhanī tatra tasyāṃ pātrantu vaṃśajam
वस्त्रेणाच्छादयेत्तान्तु पूजयित्वा सुगन्धिभिः ।
ब्राह्मणेभ्यो विशेषेण जलपूर्णानि दापयेत्
vastreṇācchādayettāntu pūjayitvā sugandhibhiḥ |
brāhmaṇebhyo viśeṣeṇa jalapūrṇāni dāpayet
अहन्यहनि सङ्कल्प्य विधिपूर्वं खगेश्वर ।
ब्राह्मणाय कुलीनाय वेदवृत्तयुताय च
ahanyahani saṅkalpya vidhipūrvaṃ khageśvara |
brāhmaṇāya kulīnāya vedavṛttayutāya ca
विद्यावृत्तवते देयं मूर्खे तन्न कदाचन ।
समर्थो वेदवृत्ताढ्यस्तारणे तरणेऽपि च
vidyāvṛttavate deyaṃ mūrkhe tanna kadācana |
samartho vedavṛttāḍhyastāraṇe taraṇe'pi ca
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)