अध्याय 22: शिवपूजा, अग्निकार्य और शैव दीक्षा

शिवार्चनं प्रवक्ष्यामि भक्तिमुक्तिकरं परम् ।
शान्तं सर्वगतं शून्यं मात्राद्वादशके स्थितम्

śivārcanaṃ pravakṣyāmi bhaktimuktikaraṃ param |
śāntaṃ sarvagataṃ śūnyaṃ mātrādvādaśake sthitam

पञ्च वक्त्राणि ह्रस्वानि दीर्घाण्यंगानि बिन्दुना ।
सविसर्गं वदेदस्त्रं शिव ऊर्घ्वं तथा पुनः

pañca vaktrāṇi hrasvāni dīrghāṇyaṃgāni bindunā |
savisargaṃ vadedastraṃ śiva ūrghvaṃ tathā punaḥ

षष्ठेनाधो महामन्त्रो हौमित्येवाखिलार्थदः ।
हस्ताभ्यां संस्पृशेत्पादावूर्ध्वं पादान्तमस्तकम्

ṣaṣṭhenādho mahāmantro haumityevākhilārthadaḥ |
hastābhyāṃ saṃspṛśetpādāvūrdhvaṃ pādāntamastakam

महामुद्रा हि सर्वेषां करांगन्यासमाचरेत् ।
तालहस्तेन पृष्ठं च अस्त्रमन्त्रेण शोधयेत्

mahāmudrā hi sarveṣāṃ karāṃganyāsamācaret |
tālahastena pṛṣṭhaṃ ca astramantreṇa śodhayet

कनिष्ठामादितः कृत्वा तर्जन्यंगानि विन्यसेत् ।
पूजनं संप्रवक्ष्यामि कर्णिकायां हृदम्बुजे

kaniṣṭhāmāditaḥ kṛtvā tarjanyaṃgāni vinyaset |
pūjanaṃ saṃpravakṣyāmi karṇikāyāṃ hṛdambuje

धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्य्यादि हृदार्चयेत् ।
आवाहनं स्थापनं च पाद्यमर्घ्यं हृदार्पयेत्

dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryyādi hṛdārcayet |
āvāhanaṃ sthāpanaṃ ca pādyamarghyaṃ hṛdārpayet

आचामं स्नपनं पूजामेकाधारणतुल्यकाम् ।
अग्निकार्य्यविधिं वक्ष्ये अस्त्रेणोल्लेखनं चरेत्

ācāmaṃ snapanaṃ pūjāmekādhāraṇatulyakām |
agnikāryyavidhiṃ vakṣye astreṇollekhanaṃ caret

वर्म्मणाभ्युक्षणं कार्य्यं शक्तिन्यासं हृदा चरेत् ।
हृदि वा शक्तिगर्त्ते च प्रक्षिपेज्जातवेदसम्

varmmaṇābhyukṣaṇaṃ kāryyaṃ śaktinyāsaṃ hṛdā caret |
hṛdi vā śaktigartte ca prakṣipejjātavedasam

गर्भाधानादिकं कृत्वा निष्कृतिं चास्य पश्चिमाम् ।
हृदा कृत्वा सर्वकर्म्म शिवं सांगं तु होमयेत्

garbhādhānādikaṃ kṛtvā niṣkṛtiṃ cāsya paścimām |
hṛdā kṛtvā sarvakarmma śivaṃ sāṃgaṃ tu homayet

पूजयेन्मण्डले शम्भुं पद्मगर्भे गवांकितम् ।
चतुः षष्ट्यन्तमष्टादि स्वाक्षि खाद्यादिमण्डलम्

pūjayenmaṇḍale śambhuṃ padmagarbhe gavāṃkitam |
catuḥ ṣaṣṭyantamaṣṭādi svākṣi khādyādimaṇḍalam

खाक्षीन्द्रसूर्य्यगं सर्वखादिवेदेन्दु
वर्त्तनम् ।
आग्नेय्यां कारयेत्कुण्डमर्द्धचन्द्रनिभं शुभम्

khākṣīndrasūryyagaṃ sarvakhādivedendu
varttanam |
āgneyyāṃ kārayetkuṇḍamarddhacandranibhaṃ śubham

अग्निशास्त्र परायुस्थो त्दृदयादिगणोच्यते ।
अस्त्रं दिशा सुपद्मस्य कर्णिकायां सदाशिवः

agniśāstra parāyustho tdṛdayādigaṇocyate |
astraṃ diśā supadmasya karṇikāyāṃ sadāśivaḥ

दीक्षां वक्ष्ये पञ्चतत्त्वे स्थितां भूम्यादिकां परे ।
निवृत्तिर्भूप्रतिष्ठाद्यैर्विद्याग्निः शान्तिवन्निजः

dīkṣāṃ vakṣye pañcatattve sthitāṃ bhūmyādikāṃ pare |
nivṛttirbhūpratiṣṭhādyairvidyāgniḥ śāntivannijaḥ

शान्त्यतीतं भवेद्धोम तत्परं शान्तमव्ययम् ।
एकैकस्य शतं होमित्येवं पंच होमयेत्

śāntyatītaṃ bhaveddhoma tatparaṃ śāntamavyayam |
ekaikasya śataṃ homityevaṃ paṃca homayet

पश्चात्पूर्णाहुतिं दत्त्वा प्रा
सादेन शिवं स्मरेत् ।
प्रायश्चित्तविशुद्ध्यर्थमेकैकाष्टाहुतिं क्रमात्

paścātpūrṇāhutiṃ dattvā prā
sādena śivaṃ smaret |
prāyaścittaviśuddhyarthamekaikāṣṭāhutiṃ kramāt

होमयेदस्त्रबीजेन एवं दीक्षां समाप्येत् ।
यजनव्यतिरेकेण गोप्यं संस्कारमुत्तमम्

homayedastrabījena evaṃ dīkṣāṃ samāpyet |
yajanavyatirekeṇa gopyaṃ saṃskāramuttamam

एवं संस्कारशुद्धस्य शिवत्वं जायते ध्रुवम्

evaṃ saṃskāraśuddhasya śivatvaṃ jāyate dhruvam