अध्याय 210: अर्धसम वृत्तों के लक्षण

सससलगाश्च विषमे पादे यद्युपचित्रकम् ।
समे भौ भगगाः स्युश्च द्रुतमध्या भभौ भगौ

sasasalagāśca viṣame pāde yadyupacitrakam |
same bhau bhagagāḥ syuśca drutamadhyā bhabhau bhagau

गः पादे विषमेऽन्यत्र नजौ ज्यौ च गणौ स्मृतौ

gaḥ pāde viṣame'nyatra najau jyau ca gaṇau smṛtau

विषमे वेगवती सा गः समे भौ भो गगौ गणाः ।
पादेऽसमे तजौ रो गः समे मसौ जगौ गरुः ।
भवेद्भद्रविराट्केतुमती तु विषमे सजौ

viṣame vegavatī sā gaḥ same bhau bho gagau gaṇāḥ |
pāde'same tajau ro gaḥ same masau jagau garuḥ |
bhavedbhadravirāṭketumatī tu viṣame sajau

सगौ समे भ्रौ नगगा आख्यानकी त्वथासमे ।
तौ जो गगौ समे पादे जतजा गुरुकद्वयम्

sagau same bhrau nagagā ākhyānakī tvathāsame |
tau jo gagau same pāde jatajā gurukadvayam

विपरीताख्यानकं स्याद्विषमे जस्तजौ गगौ ।
ततौ जगौ समे गः स्यात्पिङ्गलेन ह्युदाहृतम्

viparītākhyānakaṃ syādviṣame jastajau gagau |
tatau jagau same gaḥ syātpiṅgalena hyudāhṛtam

पादेऽथ विषमे चैव पुष्पिताग्रा ननौ रयौ ।
समे नजौ जरौ गश्च वैतालीयं वदन्ति हि ।
वृत्तञ्चापरवक्त्राख्यमौपच्छन्दसिकं परम्

pāde'tha viṣame caiva puṣpitāgrā nanau rayau |
same najau jarau gaśca vaitālīyaṃ vadanti hi |
vṛttañcāparavaktrākhyamaupacchandasikaṃ param

वाङ्मती रजरा यः स्यादयुग्मे जरजा रगौ

vāṅmatī rajarā yaḥ syādayugme jarajā ragau