अध्याय 12: सम्पूर्ण भागवत का संक्षिप्त स्मरण

नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे ।
ब्रह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान् वक्ष्ये सनातनान्

namo dharmāya mahate namaḥ kṛṣṇāya vedhase |
brahmaṇebhyo namaskṛtya dharmān vakṣye sanātanān

एतद् वः कथितं विप्रा विष्णोश्चरितमद्भुतम् ।
भवद्भिः यदहं पृष्टो नराणां पुरुषोचितम्

etad vaḥ kathitaṃ viprā viṣṇoścaritamadbhutam |
bhavadbhiḥ yadahaṃ pṛṣṭo narāṇāṃ puruṣocitam

अत्र सङ्कीर्तितः साक्षात् सर्वपापहरो हरिः ।
नारायणो हृषीकेशो भगवान् सात्वतां पतिः

atra saṅkīrtitaḥ sākṣāt sarvapāpaharo hariḥ |
nārāyaṇo hṛṣīkeśo bhagavān sātvatāṃ patiḥ

अत्र ब्रह्म परं गुह्यं जगतः प्रभवाप्ययम् ।
ज्ञानं च तदुपाख्यानं प्रोक्तं विज्ञानसंयुतम्

atra brahma paraṃ guhyaṃ jagataḥ prabhavāpyayam |
jñānaṃ ca tadupākhyānaṃ proktaṃ vijñānasaṃyutam

भक्तियोगः समाख्यातो वैराग्यं च तदाश्रयम् ।
पारीक्षितं उपाख्यानं नारदाख्यानमेव च

bhaktiyogaḥ samākhyāto vairāgyaṃ ca tadāśrayam |
pārīkṣitaṃ upākhyānaṃ nāradākhyānameva ca

प्रायोपवेशो राजर्षेः विप्रशापात् परीक्षितः ।
शुकस्य ब्रह्मर्षभस्य संवादश्च परीक्षितः

prāyopaveśo rājarṣeḥ vipraśāpāt parīkṣitaḥ |
śukasya brahmarṣabhasya saṃvādaśca parīkṣitaḥ

योगधारणयोत्क्रान्तिः संवादो नारदाजयोः ।
अवतारानुगीतं च सर्गः प्राधानिकोऽग्रतः

yogadhāraṇayotkrāntiḥ saṃvādo nāradājayoḥ |
avatārānugītaṃ ca sargaḥ prādhāniko'grataḥ

विदुरोद्धवसंवादः क्षत्तृमैत्रेययोस्ततः ।
पुराणसंहिताप्रश्नो महापुरुषसंस्थितिः

viduroddhavasaṃvādaḥ kṣattṛmaitreyayostataḥ |
purāṇasaṃhitāpraśno mahāpuruṣasaṃsthitiḥ

ततः प्राकृतिकः सर्गः सप्त वैकृतिकाश्च ये ।
ततो ब्रह्माण्डसम्भूतिः वैराजः पुरुषो यतः

tataḥ prākṛtikaḥ sargaḥ sapta vaikṛtikāśca ye |
tato brahmāṇḍasambhūtiḥ vairājaḥ puruṣo yataḥ

कालस्य स्थूलसूक्ष्मस्य गतिः पद्मसमुद्भवः ।
भुव उद्धरणेऽम्भोधेः हिरण्याक्षवधो यथा

kālasya sthūlasūkṣmasya gatiḥ padmasamudbhavaḥ |
bhuva uddharaṇe'mbhodheḥ hiraṇyākṣavadho yathā

ऊर्ध्वतिर्यगवाक्सर्गो रुद्रसर्गस्तथैव च ।
अर्धनारीश्वरस्याथ यतः स्वायंभुवो मनुः

ūrdhvatiryagavāksargo rudrasargastathaiva ca |
ardhanārīśvarasyātha yataḥ svāyaṃbhuvo manuḥ

शतरूपा च या स्त्रीणां आद्या प्रकृतिरुत्तमा ।
सन्तानो धर्मपत्नीनां कर्दमस्य प्रजापतेः

śatarūpā ca yā strīṇāṃ ādyā prakṛtiruttamā |
santāno dharmapatnīnāṃ kardamasya prajāpateḥ

अवतारो भगवतः कपिलस्य महात्मनः ।
देवहूत्याश्च संवादः कपिलेन च धीमता

avatāro bhagavataḥ kapilasya mahātmanaḥ |
devahūtyāśca saṃvādaḥ kapilena ca dhīmatā

नवब्रह्मसमुत्पत्तिः दक्षयज्ञविनाशनम् ।
ध्रुवस्य चरितं पश्चात् पृथोः प्राचीनबर्हिषः

navabrahmasamutpattiḥ dakṣayajñavināśanam |
dhruvasya caritaṃ paścāt pṛthoḥ prācīnabarhiṣaḥ

नारदस्य च संवादः ततः प्रैयव्रतं द्विजाः ।
नाभेस्ततोऽनुचरितं ऋषभस्य भरतस्य च

nāradasya ca saṃvādaḥ tataḥ praiyavrataṃ dvijāḥ |
nābhestato'nucaritaṃ ṛṣabhasya bharatasya ca

द्वीपवर्षसमुद्राणां गिरिनद्युपवर्णनम् ।
ज्योतिश्चक्रस्य संस्थानं पातालनरकस्थितिः

dvīpavarṣasamudrāṇāṃ girinadyupavarṇanam |
jyotiścakrasya saṃsthānaṃ pātālanarakasthitiḥ

दक्षजन्म प्रचेतोभ्यः तत्पुत्रीणां च सन्ततिः ।
यतो देवासुरनराः तिर्यङ्नगखगादयः

dakṣajanma pracetobhyaḥ tatputrīṇāṃ ca santatiḥ |
yato devāsuranarāḥ tiryaṅnagakhagādayaḥ

त्वाष्ट्रस्य जन्मनिधनं पुत्रयोश्च दितेर्द्विजाः ।
दैत्येश्वरस्य चरितं प्रह्रादस्य महात्मनः

tvāṣṭrasya janmanidhanaṃ putrayośca diterdvijāḥ |
daityeśvarasya caritaṃ prahrādasya mahātmanaḥ

मन्वन्तरानुकथनं गजेन्द्रस्य विमोक्षणम् ।
मन्वन्तरावताराश्च विष्णोर्हयशिरादयः

manvantarānukathanaṃ gajendrasya vimokṣaṇam |
manvantarāvatārāśca viṣṇorhayaśirādayaḥ

कौर्मं धान्वतरं मात्स्यं वामनं च जगत्पतेः ।
क्षीरोदमथनं तद्वद् अमृतार्थे दिवौकसाम्

kaurmaṃ dhānvataraṃ mātsyaṃ vāmanaṃ ca jagatpateḥ |
kṣīrodamathanaṃ tadvad amṛtārthe divaukasām

देवासुरमहायुद्धं राजवंशानुकीर्तनम् ।
इक्ष्वाकुजन्म तद्वंशः सुद्युम्नस्य महात्मनः

devāsuramahāyuddhaṃ rājavaṃśānukīrtanam |
ikṣvākujanma tadvaṃśaḥ sudyumnasya mahātmanaḥ

इलोपाख्यानमत्रोक्तं तारोपाख्यानमेव च ।
सूर्यवंशानुकथनं शशादाद्या नृगादयः

ilopākhyānamatroktaṃ tāropākhyānameva ca |
sūryavaṃśānukathanaṃ śaśādādyā nṛgādayaḥ

सौकन्यं चाथ शर्यातेः ककुत्स्थस्य च धीमतः ।
खट्वाङ्गस्य च मान्धातुः सौभरेः सगरस्य च

saukanyaṃ cātha śaryāteḥ kakutsthasya ca dhīmataḥ |
khaṭvāṅgasya ca māndhātuḥ saubhareḥ sagarasya ca

रामस्य कोशलेन्द्रस्य चरितं किल्बिषापहम् ।
निमेरङ्गपरित्यागो जनकानां च सम्भवः

rāmasya kośalendrasya caritaṃ kilbiṣāpaham |
nimeraṅgaparityāgo janakānāṃ ca sambhavaḥ

रामस्य भार्गवेन्द्रस्य निःक्षतृईकरणं भुवः ।
ऐलस्य सोमवंशस्य ययातेर्नहुषस्य च

rāmasya bhārgavendrasya niḥkṣatṛīkaraṇaṃ bhuvaḥ |
ailasya somavaṃśasya yayāternahuṣasya ca

दौष्मन्तेर्भरतस्यापि शान्तनोस्तत्सुतस्य च ।
ययातेर्ज्येष्ठपुत्रस्य यदोर्वंशोऽनुकीर्तितः

dauṣmanterbharatasyāpi śāntanostatsutasya ca |
yayāterjyeṣṭhaputrasya yadorvaṃśo'nukīrtitaḥ

यत्रावतीर्णो भगवान् कृष्णाख्यो जगदीश्वरः ।
वसुदेवगृहे जन्म ततो वृद्धिश्च गोकुले

yatrāvatīrṇo bhagavān kṛṣṇākhyo jagadīśvaraḥ |
vasudevagṛhe janma tato vṛddhiśca gokule

तस्य कर्माण्यपाराणि कीर्तितान्यसुरद्विषः ।
पूतनासुपयःपानं शकटोच्चाटनं शिशोः

tasya karmāṇyapārāṇi kīrtitānyasuradviṣaḥ |
pūtanāsupayaḥpānaṃ śakaṭoccāṭanaṃ śiśoḥ

तृणावर्तस्य निष्पेषः तथैव बकवत्सयोः ।
धेनुकस्य सहभ्रातुः प्रलम्बस्य च संक्षयः

tṛṇāvartasya niṣpeṣaḥ tathaiva bakavatsayoḥ |
dhenukasya sahabhrātuḥ pralambasya ca saṃkṣayaḥ

गोपानां च परित्राणं दावाग्नेः परिसर्पतः ।
दमनं कालियस्याहेः महाहेर्नन्दमोक्षणम्

gopānāṃ ca paritrāṇaṃ dāvāgneḥ parisarpataḥ |
damanaṃ kāliyasyāheḥ mahāhernandamokṣaṇam

व्रतचर्या तु कन्यानां यत्र तुष्टोऽच्युतो व्रतैः ।
प्रसादो यज्ञपत्नीभ्यो विप्राणां चानुतापनम्

vratacaryā tu kanyānāṃ yatra tuṣṭo'cyuto vrataiḥ |
prasādo yajñapatnībhyo viprāṇāṃ cānutāpanam

गोवर्धनोद्धारणं च शक्रस्य सुरभेरथ ।
यज्ञभिषेकं कृष्णस्य स्त्रीभिः क्रीडा च रात्रिषु

govardhanoddhāraṇaṃ ca śakrasya surabheratha |
yajñabhiṣekaṃ kṛṣṇasya strībhiḥ krīḍā ca rātriṣu

शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेः वधोऽरिष्टस्य केशिनः ।
अक्रूरागमनं पश्चात् प्रस्थानं रामकृष्णयोः

śaṅkhacūḍasya durbuddheḥ vadho'riṣṭasya keśinaḥ |
akrūrāgamanaṃ paścāt prasthānaṃ rāmakṛṣṇayoḥ

व्रजस्त्रीणां विलापश्च मथुरालोकनं ततः ।
गजमुष्टिकचाणूर कंसादीनां तथा वधः

vrajastrīṇāṃ vilāpaśca mathurālokanaṃ tataḥ |
gajamuṣṭikacāṇūra kaṃsādīnāṃ tathā vadhaḥ

मृतस्यानयनं सूनोः पुनः सान्दीपनेर्गुरोः ।
मथुरायां निवसता यदुचक्रस्य यत्प्रियम् ।
कृतमुद्धवरामाभ्यां युतेन हरिणा द्विजाः

mṛtasyānayanaṃ sūnoḥ punaḥ sāndīpanerguroḥ |
mathurāyāṃ nivasatā yaducakrasya yatpriyam |
kṛtamuddhavarāmābhyāṃ yutena hariṇā dvijāḥ

जरासन्धसमानीत सैन्यस्य बहुशो वधः ।
घातनं यवनेन्द्रस्य कुशस्थल्या निवेशनम्

jarāsandhasamānīta sainyasya bahuśo vadhaḥ |
ghātanaṃ yavanendrasya kuśasthalyā niveśanam

आदानं पारिजातस्य सुधर्मायाः सुरालयात् ।
रुक्मिण्या हरणं युद्धे प्रमथ्य द्विषतो हरेः

ādānaṃ pārijātasya sudharmāyāḥ surālayāt |
rukmiṇyā haraṇaṃ yuddhe pramathya dviṣato hareḥ

हरस्य जृम्भणं युद्धे बाणस्य भुजकृन्तनम् ।
प्राग्ज्योतिषपतिं हत्वा कन्यानां हरणं च यत्

harasya jṛmbhaṇaṃ yuddhe bāṇasya bhujakṛntanam |
prāgjyotiṣapatiṃ hatvā kanyānāṃ haraṇaṃ ca yat

चैद्यपौण्ड्रकशाल्वानां दन्तवक्रस्य दुर्मतेः ।
शम्बरो द्विविदः पीठो मुरः पञ्चजनादयः

caidyapauṇḍrakaśālvānāṃ dantavakrasya durmateḥ |
śambaro dvividaḥ pīṭho muraḥ pañcajanādayaḥ

माहात्म्यं च वधस्तेषां वाराणस्याश्च दाहनम् ।
भारावतरणं भूमेः निमित्तीकृत्य पाण्डवान्

māhātmyaṃ ca vadhasteṣāṃ vārāṇasyāśca dāhanam |
bhārāvataraṇaṃ bhūmeḥ nimittīkṛtya pāṇḍavān

विप्रशापापदेशेन संहारः स्वकुलस्य च ।
उद्धवस्य च संवादो वसुदेवस्य चाद्भुतः

vipraśāpāpadeśena saṃhāraḥ svakulasya ca |
uddhavasya ca saṃvādo vasudevasya cādbhutaḥ

यत्रात्मविद्या ह्यखिला प्रोक्ता धर्मविनिर्णयः ।
ततो मर्त्यपरित्याग आत्मयोगानुभावतः

yatrātmavidyā hyakhilā proktā dharmavinirṇayaḥ |
tato martyaparityāga ātmayogānubhāvataḥ

युगलक्षणवृत्तिश्च कलौ नॄणामुपप्लवः ।
चतुर्विधश्च प्रलय उत्पत्तिस्त्रिविधा तथा

yugalakṣaṇavṛttiśca kalau nṝṇāmupaplavaḥ |
caturvidhaśca pralaya utpattistrividhā tathā

देहत्यागश्च राजर्षेः विष्णुरातस्य धीमतः ।
शाखाप्रणयनं ऋषेः मार्कण्डेयस्य सत्कथा ॥
महापुरुषविन्यासः सूर्यस्य जगदात्मनः

dehatyāgaśca rājarṣeḥ viṣṇurātasya dhīmataḥ |
śākhāpraṇayanaṃ ṛṣeḥ mārkaṇḍeyasya satkathā ||
mahāpuruṣavinyāsaḥ sūryasya jagadātmanaḥ

इति चोक्तं द्विजश्रेष्ठा यत्पृष्टोऽहं इहास्मि वः ।
लीलावतारकर्माणि कीर्तितानीह सर्वशः

iti coktaṃ dvijaśreṣṭhā yatpṛṣṭo'haṃ ihāsmi vaḥ |
līlāvatārakarmāṇi kīrtitānīha sarvaśaḥ

पतितः स्खलितश्चार्तः क्षुत्त्वा वा विवशो ब्रुवन् ।
हरये नम इत्युच्चैः मुच्यते सर्वपातकात्

patitaḥ skhalitaścārtaḥ kṣuttvā vā vivaśo bruvan |
haraye nama ityuccaiḥ mucyate sarvapātakāt

सङ्कीर्त्यमानो भगवान् अनन्तः
श्रुतानुभावो व्यसनं हि पुंसाम् ।
प्रविश्य चित्तं विधुनोत्यशेषं
यथा तमोऽर्कोऽभ्रमिवातिवातः

saṅkīrtyamāno bhagavān anantaḥ
śrutānubhāvo vyasanaṃ hi puṃsām |
praviśya cittaṃ vidhunotyaśeṣaṃ
yathā tamo'rko'bhramivātivātaḥ

मृषा गिरस्ता ह्यसतीरसत्कथा
न कथ्यते यद्भगवानधोक्षजः ।
तदेव सत्यं तदुहैव मङ्गलं
तदेव पुण्यं भगवद्गुणोदयम्

mṛṣā girastā hyasatīrasatkathā
na kathyate yadbhagavānadhokṣajaḥ |
tadeva satyaṃ taduhaiva maṅgalaṃ
tadeva puṇyaṃ bhagavadguṇodayam

तदेव रम्यं रुचिरं नवं नवं
तदेव शश्वन्मनसो महोत्सवम् ।
तदेव शोकार्णवशोषणं नृणां
यदुत्तमःश्लोकयशोऽनुगीयते

tadeva ramyaṃ ruciraṃ navaṃ navaṃ
tadeva śaśvanmanaso mahotsavam |
tadeva śokārṇavaśoṣaṇaṃ nṛṇāṃ
yaduttamaḥślokayaśo'nugīyate

न यद्वचश्चित्रपदं हरेर्यशो
जगत्पवित्रं प्रगृणीत कर्हिचित् ।
तद् ध्वाङ्क्षतीर्थं न तु हंससेवितं
यत्राच्युतस्तत्र हि साधवोऽमलाः

na yadvacaścitrapadaṃ hareryaśo
jagatpavitraṃ pragṛṇīta karhicit |
tad dhvāṅkṣatīrthaṃ na tu haṃsasevitaṃ
yatrācyutastatra hi sādhavo'malāḥ

तद्वाग्विसर्गो जनताघसंप्लवो
यस्मिन् प्रतिश्लोकमबद्धवत्यपि ।
नामान्यनन्तस्य यशोऽङ्कितानि यत्
श्रृण्वन्ति गायन्ति गृणन्ति साधवः

tadvāgvisargo janatāghasaṃplavo
yasmin pratiślokamabaddhavatyapi |
nāmānyanantasya yaśo'ṅkitāni yat
śrṛṇvanti gāyanti gṛṇanti sādhavaḥ

नैष्कर्म्यमप्यच्युत भाववर्जितं
न शोभते ज्ञानमलं निरञ्जनम् ।
कुतः पुनः शश्वदभद्रमीश्वरे
न ह्यर्पितं कर्म यदप्यनुत्तमम्

naiṣkarmyamapyacyuta bhāvavarjitaṃ
na śobhate jñānamalaṃ nirañjanam |
kutaḥ punaḥ śaśvadabhadramīśvare
na hyarpitaṃ karma yadapyanuttamam

यशःश्रियामेव परिश्रमः परो
वर्णाश्रमाचारतपःश्रुतादिषु ।
अविस्मृतिः श्रीधरपादपद्मयोः
गुणानुवादश्रवणादरादिभिर्हरेः

yaśaḥśriyāmeva pariśramaḥ paro
varṇāśramācāratapaḥśrutādiṣu |
avismṛtiḥ śrīdharapādapadmayoḥ
guṇānuvādaśravaṇādarādibhirhareḥ

अविस्मृतिः कृष्णपदारविन्दयोः
क्षिणोत्यभद्राणि च शं तनोति च ।
सत्त्वस्य शुद्धिं परमात्मभक्तिं
ज्ञानं च विज्ञानविरागयुक्तम्

avismṛtiḥ kṛṣṇapadāravindayoḥ
kṣiṇotyabhadrāṇi ca śaṃ tanoti ca |
sattvasya śuddhiṃ paramātmabhaktiṃ
jñānaṃ ca vijñānavirāgayuktam

यूयं द्विजाग्र्या बत भूरिभागा
यच्छश्वदात्मन्यखिलात्मभूतम् ।
नारायणं देवमदेवमीशं
अजस्रभावा भजताविवेश्य

yūyaṃ dvijāgryā bata bhūribhāgā
yacchaśvadātmanyakhilātmabhūtam |
nārāyaṇaṃ devamadevamīśaṃ
ajasrabhāvā bhajatāviveśya

अहं च संस्मारित आत्मतत्त्वं
श्रुतं पुरा मे परमर्षिवक्त्रात् ।
प्रायोपवेशे नृपतेः परीक्षितः
सदस्यृषीणां महतां च श्रृण्वताम्

ahaṃ ca saṃsmārita ātmatattvaṃ
śrutaṃ purā me paramarṣivaktrāt |
prāyopaveśe nṛpateḥ parīkṣitaḥ
sadasyṛṣīṇāṃ mahatāṃ ca śrṛṇvatām

एतद्वः कथितं विप्राः कथनीयोरुकर्मणः ।
माहात्म्यं वासुदेवस्य सर्वाशुभविनाशनम्

etadvaḥ kathitaṃ viprāḥ kathanīyorukarmaṇaḥ |
māhātmyaṃ vāsudevasya sarvāśubhavināśanam

य एतत्श्रावयेन्नित्यं यामक्षणमनन्यधीः ।
श्रद्धावान् योऽनुश्रृणुयात् पुनात्यात्मानमेव सः

ya etatśrāvayennityaṃ yāmakṣaṇamananyadhīḥ |
śraddhāvān yo'nuśrṛṇuyāt punātyātmānameva saḥ

द्वादश्यामेकादश्यां वा श्रृण्वन्नायुष्यवान् भवेत् ।
पठत्यनश्नन् प्रयतः ततो भवत्यपातकी

dvādaśyāmekādaśyāṃ vā śrṛṇvannāyuṣyavān bhavet |
paṭhatyanaśnan prayataḥ tato bhavatyapātakī

पुष्करे मथुरायां च द्वारवत्यां यतात्मवान् ।
उपोष्य संहितामेतां पठित्वा मुच्यते भयात्

puṣkare mathurāyāṃ ca dvāravatyāṃ yatātmavān |
upoṣya saṃhitāmetāṃ paṭhitvā mucyate bhayāt

देवता मुनयः सिद्धाः पितरो मनवो नृपाः ।
यच्छन्ति कामान् गृणतः श्रृण्वतो यस्य कीर्तनात्

devatā munayaḥ siddhāḥ pitaro manavo nṛpāḥ |
yacchanti kāmān gṛṇataḥ śrṛṇvato yasya kīrtanāt

ऋचो यजूंषि सामानि द्विजोऽधीत्यानुविन्दते ।
मधुकुल्या घृतकुल्याः पयःकुल्याश्च तत्फलम्

ṛco yajūṃṣi sāmāni dvijo'dhītyānuvindate |
madhukulyā ghṛtakulyāḥ payaḥkulyāśca tatphalam

पुराणसंहितां एतां अधीत्य प्रयतो द्विजः ।
प्रोक्तं भगवता यत्तु तत्पदं परमं व्रजेत्

purāṇasaṃhitāṃ etāṃ adhītya prayato dvijaḥ |
proktaṃ bhagavatā yattu tatpadaṃ paramaṃ vrajet

विप्रोऽधीत्याप्नुयात् प्रज्ञां राजन्योदधिमेखलाम् ।
वैश्यो निधिपतित्वं च शूद्रः शुध्येत पातकात्

vipro'dhītyāpnuyāt prajñāṃ rājanyodadhimekhalām |
vaiśyo nidhipatitvaṃ ca śūdraḥ śudhyeta pātakāt

कलिमलसंहतिकालनोऽखिलेशो
हरिरितरत्र न गीयते ह्यभीक्ष्णम् ।
इह तु पुनर्भगवानशेषमूर्तिः
परिपठितोऽनुपदं कथाप्रसङ्गैः

kalimalasaṃhatikālano'khileśo
hariritaratra na gīyate hyabhīkṣṇam |
iha tu punarbhagavānaśeṣamūrtiḥ
paripaṭhito'nupadaṃ kathāprasaṅgaiḥ

तमहमजमनन्तमात्मतत्त्वं
जगदुदयस्थितिसंयमात्मशक्तिम् ।
द्युपतिभिरजशक्रशङ्कराद्यैः
दुरवसितस्तवमच्युतं नतोऽस्मि

tamahamajamanantamātmatattvaṃ
jagadudayasthitisaṃyamātmaśaktim |
dyupatibhirajaśakraśaṅkarādyaiḥ
duravasitastavamacyutaṃ nato'smi

उपचितनवशक्तिभिः स्व आत्मनि
उपरचितस्थिरजङ्गमालयाय ।
भगवत उपलब्धिमात्रधाम्ने
सुरऋषभाय नमः सनातनाय

upacitanavaśaktibhiḥ sva ātmani
uparacitasthirajaṅgamālayāya |
bhagavata upalabdhimātradhāmne
suraṛṣabhāya namaḥ sanātanāya

स्वसुखनिभृतचेतास्तद्व्युदस्तान्यभावोऽपि
अजितरुचिरलीलाकृष्टसारस्तदीयम् ।
व्यतनुत कृपया यः तत्त्वदीपं पुराणं
तमखिलवृजिनघ्नं व्याससूनुं नतोऽस्मि

svasukhanibhṛtacetāstadvyudastānyabhāvo'pi
ajitaruciralīlākṛṣṭasārastadīyam |
vyatanuta kṛpayā yaḥ tattvadīpaṃ purāṇaṃ
tamakhilavṛjinaghnaṃ vyāsasūnuṃ nato'smi