Amsha 5

Chapter 31: Parijata planted in Dvaraka; Krishna's many weddings

18 verses · 31 of 38

What happens in this chapter

Parijata planted in Dvaraka; Krishna's many weddings

Keshava answers Indra gently: Indra is king of the devas and He a mortal, so let the offence be forgiven; the Parijata was taken only to keep Satyabhama's word, and here is the thunderbolt back. Indra says he knows who Krishna is and bids Him take the tree to Dvaraka, where it will stay as long as He remains on earth. Hari blows His conch over Dvaraka and plants the Parijata in Satyabhama's garden; its fragrance makes people remember former births. He receives Naraka's elephants, horses, treasure and captive maidens, and weds all sixteen thousand one hundred at one auspicious hour, taking as many forms, so that each believes Bhagwan took her hand alone. At night He dwells in every one of their homes.

31.1

संस्तुतो भगवानित्थं देवराजेन केशवः ।
प्रहंस्य भावगम्भीरमुवाचेदं द्रिजोत्तम

saṃstuto bhagavānitthaṃ devarājena keśavaḥ |
prahaṃsya bhāvagambhīramuvācedaṃ drijottama

31.2

देवराजो भवानिन्द्रो वयं मर्त्त्या जगत्पते क्षन्तव्यं भवता चदमपराधकृत मम

devarājo bhavānindro vayaṃ marttyā jagatpate kṣantavyaṃ bhavatā cadamaparādhakṛta mama

31.3

पारिजाततरुश्वायं नीयतामुचितास्पदम ।
गृहीतोऽयं मया शक्र सत्यावचनकारणात्

pārijātataruśvāyaṃ nīyatāmucitāspadama |
gṛhīto'yaṃ mayā śakra satyāvacanakāraṇāt

31.4

वज्रञ्चेदं गृहाण त्वं यत्त्वया प्रहितं मयि ।
तवैवैतत् प्रहरणां शक्र वैरिविदारणम्

vajrañcedaṃ gṛhāṇa tvaṃ yattvayā prahitaṃ mayi |
tavaivaitat praharaṇāṃ śakra vairividāraṇam

31.5

विमोहयसि मामीश मर्त्त्योऽहमिति किं वदन् ।
जानीमस्त्वां भगवतो न तु सूक्ष्मविदो वयम्

vimohayasi māmīśa marttyo'hamiti kiṃ vadan |
jānīmastvāṃ bhagavato na tu sūkṣmavido vayam

31.6

योऽसि सोऽसि जगत्त्रण प्रवृत्तौ नाथ संस्थितः ।
जगतः शल्यनिष्कर्षं करोष्यसुरसूदन

yo'si so'si jagattraṇa pravṛttau nātha saṃsthitaḥ |
jagataḥ śalyaniṣkarṣaṃ karoṣyasurasūdana

31.7

नीयतां पारिजातोऽयं कृष्ण द्रारवतीं पुरीम् ।
मर्त्त्यलोके त्वया त्यक्ते नायं संस्थास्यते भुवि

nīyatāṃ pārijāto'yaṃ kṛṣṇa drāravatīṃ purīm |
marttyaloke tvayā tyakte nāyaṃ saṃsthāsyate bhuvi

31.8

तथेत्युक्त्वा च देवेन्द्रमाजगाम भुवं हरिः ।
प्रसक्तैः सिद्ध-गन्धर्व्वैः स्तूयमानस्तथषिंभिः

tathetyuktvā ca devendramājagāma bhuvaṃ hariḥ |
prasaktaiḥ siddha-gandharvvaiḥ stūyamānastathaṣiṃbhiḥ

31.9

ततः शङ्खमुपाध्माय द्रारकोपरि संस्थितः ।
हर्षमुत्पादयामास द्रारकावासिनां द्रिज

tataḥ śaṅkhamupādhmāya drārakopari saṃsthitaḥ |
harṣamutpādayāmāsa drārakāvāsināṃ drija

31.10

अवतीर्य्यथ गरुड़ात् सत्यभामासहायवान् ।
निष्कुटे स्थापयामास पारिजातं महातरुम

avatīryyatha garur̤āt satyabhāmāsahāyavān |
niṣkuṭe sthāpayāmāsa pārijātaṃ mahātaruma

31.11

यमभ्येत्य जनः सर्व्वो जातिं स्मरति पौर्व्विकीम् ।
वास्यते सादराः सर्व्वे देहबन्धानमानुषान् ।
ददृशुः पादपे तस्मिन् कुर्व्वन्तो सुखदर्शनम्

yamabhyetya janaḥ sarvvo jātiṃ smarati paurvvikīm |
vāsyate sādarāḥ sarvve dehabandhānamānuṣān |
dadṛśuḥ pādape tasmin kurvvanto sukhadarśanam

31.12

ततस्ते सादराः सर्व्वे देहबन्धानमानुषान् ।
ददृशुः पादपे तस्मिन् कुर्व्वन्तो मुखदर्शनम्

tataste sādarāḥ sarvve dehabandhānamānuṣān |
dadṛśuḥ pādape tasmin kurvvanto mukhadarśanam

31.13

किङ्करैः समुपानीतं हस्त्यश्वादि ततो धनम ।
स्त्रियश्व कृष्णो जग्राह नरकस्य परिग्रहान्

kiṅkaraiḥ samupānītaṃ hastyaśvādi tato dhanama |
striyaśva kṛṣṇo jagrāha narakasya parigrahān

31.14

ततः काले शुभे प्राप्त उपयेमे जनार्द्दनः ।
ताः कन्या नरकेणासन् सर्व्वतो याः समाह्टताः

tataḥ kāle śubhe prāpta upayeme janārddanaḥ |
tāḥ kanyā narakeṇāsan sarvvato yāḥ samāhṭatāḥ

31.15

एकस्मिन्नेव गोविन्दः काले तासां महामते जग्राह विधिवत् पाणीन् पृथगूगेहेषु धर्म्मतः

ekasminneva govindaḥ kāle tāsāṃ mahāmate jagrāha vidhivat pāṇīn pṛthagūgeheṣu dharmmataḥ

31.16

षोड़शस्त्रीसहस्त्राणि शतमेकं तथाधिकम् ।
तावन्ति चक्र रूपाणि भगवान् मधुसूदनः

ṣor̤aśastrīsahastrāṇi śatamekaṃ tathādhikam |
tāvanti cakra rūpāṇi bhagavān madhusūdanaḥ

31.17

एकैकश्येन ताः कन्या मेनिरे मधुसूदनम् ।
ममैव पाणिग्रहणं भगवान् कृतवानिति

ekaikaśyena tāḥ kanyā menire madhusūdanam |
mamaiva pāṇigrahaṇaṃ bhagavān kṛtavāniti

31.18

निशासु च जगतस्त्रष्टा तासां गुहेषु केशवः ।
उवास विप्र सर्व्वासां विश्वरूपधरो हरिः

niśāsu ca jagatastraṣṭā tāsāṃ guheṣu keśavaḥ |
uvāsa vipra sarvvāsāṃ viśvarūpadharo hariḥ

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)