Amsha 5

Chapter 30: Aditi's blessing and the Parijata carried off

इति श्रीविष्णुमहापुराणे पञ्चमांसे त्रिंशोध्यायः ॥

80 verses · 30 of 38

What happens in this chapter

Aditi's blessing and the Parijata carried off

Garuda carries Krishna and Satyabhama to Svarga. Krishna returns Aditi's earrings, and she praises Him as the Self of all, confessing she once worshipped Him for sons and victory rather than moksha. She blesses Him to be unconquered among men and gives Satyabhama lasting youth. Shachi, thinking Satyabhama a mortal, keeps the Parijata flowers to herself. In Nandana Satyabhama sees the golden Parijata, born of the ocean's churning, and asks Krishna to take it home if she is really His dearest. He lifts it onto Garuda. Shachi urges Indra to fight; Krishna scatters the devas and catches Indra's thunderbolt. Satyabhama taunts the fleeing Indra, then bids him keep the tree. Indra answers that yielding to the Lord of creation brings no shame.

श्रीपराशर उवाच

30.1

गरुडो वारुणं छत्रं तथैव मणिपर्वतम् ।
सभार्यं च हृषीकेशं लीलयैव वहन्ययौ

garuḍo vāruṇaṃ chatraṃ tathaiva maṇiparvatam |
sabhāryaṃ ca hṛṣīkeśaṃ līlayaiva vahanyayau

30.2

ततः शंखमुपाध्मासीत्स्वर्गद्वारगतो हरिः ।
उपतस्थुस्तथा देवाःसार्घ्यहस्ता जनर्दनम्

tataḥ śaṃkhamupādhmāsītsvargadvāragato hariḥ |
upatasthustathā devāḥsārghyahastā janardanam

30.3

स देवैरर्चितः कृष्णो देवमातुर्निवेशनम् ।
सिताभ्रशिखराकारं प्रविश्य ददृशेऽदितिम्

sa devairarcitaḥ kṛṣṇo devamāturniveśanam |
sitābhraśikharākāraṃ praviśya dadṛśe'ditim

30.4

स तां प्रणम्य शक्रेण सह ते कुण्डलोत्तमे ।
ददौ नरकनाशं च शशंसास्यै जनार्दनः

sa tāṃ praṇamya śakreṇa saha te kuṇḍalottame |
dadau narakanāśaṃ ca śaśaṃsāsyai janārdanaḥ

30.5

ततः प्रीताजगन्माता धातारं जगतां हरिम् ।
तुष्टावादितिरव्यग्रा कृत्वा तत्प्रवणं मनः

tataḥ prītājaganmātā dhātāraṃ jagatāṃ harim |
tuṣṭāvāditiravyagrā kṛtvā tatpravaṇaṃ manaḥ

अदितिरुवाच

30.6

नमस्ते पुण्डरीकाक्ष भक्तानामभयङ्कर ।
सनातनात्मन् सर्वात्मन् भूतात्मन् भूतभावन

namaste puṇḍarīkākṣa bhaktānāmabhayaṅkara |
sanātanātman sarvātman bhūtātman bhūtabhāvana

30.7

प्रणेतर्मनसो बुद्धेरिन्द्रियाणां गुणात्मक ।
त्रिगुणातीत निर्द्वंद्व शुद्धसत्त्व हृदि स्थित

praṇetarmanaso buddherindriyāṇāṃ guṇātmaka |
triguṇātīta nirdvaṃdva śuddhasattva hṛdi sthita

30.8

सितदीर्घादिनिः शेषकल्पनापरिवर्जित ।
जन्मादिभिरसंस्पृष्ट स्वप्नादिपरिवर्जित

sitadīrghādiniḥ śeṣakalpanāparivarjita |
janmādibhirasaṃspṛṣṭa svapnādiparivarjita

30.9

संध्यारात्रिरहो भूमिर्गगनं वायुरंबु च ।
हुताशनो मनो बुद्धिर्भूतादिस्त्वं तथाच्युत

saṃdhyārātriraho bhūmirgaganaṃ vāyuraṃbu ca |
hutāśano mano buddhirbhūtādistvaṃ tathācyuta

30.10

सर्गस्थितिविनाशानां कर्ता कर्तृपतिर्भवान् ।
ब्रह्मविष्णुशिवाख्याभिरात्ममूर्तिभिरीश्वर

sargasthitivināśānāṃ kartā kartṛpatirbhavān |
brahmaviṣṇuśivākhyābhirātmamūrtibhirīśvara

30.11

देवा दैत्यास्तथा यक्षा राक्षसाः सिद्धपन्नगाः ।
कूष्माण्डाश्च पिशाचाश्च गन्धर्वा मनुजास्तथा

devā daityāstathā yakṣā rākṣasāḥ siddhapannagāḥ |
kūṣmāṇḍāśca piśācāśca gandharvā manujāstathā

30.12

पशवश्च मृगाश्चैव पतङ्गाश्च सरीसृपाः ।
वृक्षगुल्मलताबह्व्यःसमस्तास्तृणजातयः

paśavaśca mṛgāścaiva pataṅgāśca sarīsṛpāḥ |
vṛkṣagulmalatābahvyaḥsamastāstṛṇajātayaḥ

30.13

स्थूला मध्यास्तथा सूक्ष्माःसूक्ष्मात्सूक्ष्मतराश्च ये ।
देहभेदा भवान् सर्वे ये केचित्पुर्गलाश्रयाः

sthūlā madhyāstathā sūkṣmāḥsūkṣmātsūkṣmatarāśca ye |
dehabhedā bhavān sarve ye kecitpurgalāśrayāḥ

30.14

माया तवेयमज्ञातपरमार्थातिमोहिनी ।
अनात्मन्यात्मविज्ञानं यया मूढो निरुद्ध्यते

māyā taveyamajñātaparamārthātimohinī |
anātmanyātmavijñānaṃ yayā mūḍho niruddhyate

30.15

अस्वे स्वमिति भावोत्र यत्पुंसामुपजायते ।
अहं ममेति भावो यत्प्रायेणैवाभिजायते ।
संसारमातुर्मायायास्तवैतन्नाथ चेष्टितम्

asve svamiti bhāvotra yatpuṃsāmupajāyate |
ahaṃ mameti bhāvo yatprāyeṇaivābhijāyate |
saṃsāramāturmāyāyāstavaitannātha ceṣṭitam

30.16

यैः स्वधर्मपरैर्नाथ नरैराराधितो भवान् ।
ते तरन्त्यखिलामेतां मायामात्मविमुक्तये

yaiḥ svadharmaparairnātha narairārādhito bhavān |
te tarantyakhilāmetāṃ māyāmātmavimuktaye

30.17

ब्रह्माद्याःसकला देवा मनुष्याः पशवस्तथा ।
विष्णुमाया महावर्तमोहान्धतमसावृताः

brahmādyāḥsakalā devā manuṣyāḥ paśavastathā |
viṣṇumāyā mahāvartamohāndhatamasāvṛtāḥ

30.18

आराध्य त्वामभीप्संते कामानात्मभवक्षयम् ।
यदेते पुरुषा माया सैवेयं भगवंस्तव

ārādhya tvāmabhīpsaṃte kāmānātmabhavakṣayam |
yadete puruṣā māyā saiveyaṃ bhagavaṃstava

30.19

मया त्वं पुत्रकामिन्या वैरिपक्षजयाय च ।
आराधितो न मोक्षाय मायाविलसितं हि तत्

mayā tvaṃ putrakāminyā vairipakṣajayāya ca |
ārādhito na mokṣāya māyāvilasitaṃ hi tat

30.20

कौपीनाच्छादनप्राया वाञ्छा कल्पद्रुमादपि ।
जायते यदपुण्यानां सोपराधः स्वदोषजः

kaupīnācchādanaprāyā vāñchā kalpadrumādapi |
jāyate yadapuṇyānāṃ soparādhaḥ svadoṣajaḥ

30.21

तत्प्रसीदाखिलजगन्मायामोहकराव्यय ।
अज्ञानं ज्ञानसद्भावभूतं भूतेश नाशय

tatprasīdākhilajaganmāyāmohakarāvyaya |
ajñānaṃ jñānasadbhāvabhūtaṃ bhūteśa nāśaya

30.22

नमस्ते चक्रहस्ताय शार्ङ्गहस्ताय ते नमः ।
नन्दहस्ताय ते विष्णो शङ्खहस्ताय ते नमः

namaste cakrahastāya śārṅgahastāya te namaḥ |
nandahastāya te viṣṇo śaṅkhahastāya te namaḥ

30.23

एतत्पश्यामि ते रूपं स्थूलचिह्नोपलक्षितम् ।
न जानामि परं यत्ते प्रसीद परमेश्वर

etatpaśyāmi te rūpaṃ sthūlacihnopalakṣitam |
na jānāmi paraṃ yatte prasīda parameśvara

श्रीपराशर उवाच

30.24

अदित्यैवं स्तुतो विष्णुः प्रहस्याह सुरारणिम् ।
माता देवि त्वमस्माकं प्रसीद वरदा भव

adityaivaṃ stuto viṣṇuḥ prahasyāha surāraṇim |
mātā devi tvamasmākaṃ prasīda varadā bhava

अदिदिरुवाच

30.25

एवमस्तु यथेच्छा ते त्वमशेषैः सुरासुरैः ।
अजेयः पुरुषव्याघ्र सर्त्यलोके भविष्यसि

evamastu yathecchā te tvamaśeṣaiḥ surāsuraiḥ |
ajeyaḥ puruṣavyāghra sartyaloke bhaviṣyasi

श्रीपराशर उवाच

30.26

ततः कृष्णस्य पत्नी च शक्रेण सहितादितिम् ।
सत्यभामा प्रणम्याह प्रसीदेति पुनः पुनः

tataḥ kṛṣṇasya patnī ca śakreṇa sahitāditim |
satyabhāmā praṇamyāha prasīdeti punaḥ punaḥ

अदितिरुवाच

30.27

मत्प्रसादान्न ते सुभ्रु जरा वैरूप्यमेव वा ।
भविष्यत्यनवद्याङ्गि सुस्थिरं नवयौवनम्

matprasādānna te subhru jarā vairūpyameva vā |
bhaviṣyatyanavadyāṅgi susthiraṃ navayauvanam

श्रीपराशर उवाच

30.28

अदित्या तु कृतानुज्ञो देवराजो जनार्दनम् ।
यथावत्पूजयामास बहुमानपुरःसरम्

adityā tu kṛtānujño devarājo janārdanam |
yathāvatpūjayāmāsa bahumānapuraḥsaram

30.29

शची च सत्यभामायै पारिजातस्य पुष्पकम् ।
न ददौ मानुषीं मत्वा स्वयं पुष्पैरलङ्कृता

śacī ca satyabhāmāyai pārijātasya puṣpakam |
na dadau mānuṣīṃ matvā svayaṃ puṣpairalaṅkṛtā

30.30

ततो ददर्श कृष्णोऽपि सत्यभामासहायवान् ।
दवोद्यानानि हृद्यानि नन्दनादीनि सत्तम

tato dadarśa kṛṣṇo'pi satyabhāmāsahāyavān |
davodyānāni hṛdyāni nandanādīni sattama

30.31

ददर्श च सुगन्धाढ्यं मञ्जरीपुञ्जधारिणम् ।
नित्याह्लादकरं ताम्रबालपल्लवशोभितम्

dadarśa ca sugandhāḍhyaṃ mañjarīpuñjadhāriṇam |
nityāhlādakaraṃ tāmrabālapallavaśobhitam

30.32

मथ्यमानेऽमृते जातं जातरूपोपमत्वचम् ।
पारिजातं जगन्नाथः केशवः केशिसूदनः

mathyamāne'mṛte jātaṃ jātarūpopamatvacam |
pārijātaṃ jagannāthaḥ keśavaḥ keśisūdanaḥ

30.33

तुतोष परमप्रीत्या तरुराजमनुत्तमम् ।
तं दृष्ट्वा प्राह गोविन्दं सत्यभामा द्विजोत्तम ।
कस्मान्न द्वारकामेष नीयते कृष्ण पादपः

tutoṣa paramaprītyā tarurājamanuttamam |
taṃ dṛṣṭvā prāha govindaṃ satyabhāmā dvijottama |
kasmānna dvārakāmeṣa nīyate kṛṣṇa pādapaḥ

30.34

यदि चेत्त्वद्वचः सत्यं त्वमत्यर्थं प्रियेति मे ।
मद्गेहनिष्कुटार्थाय तदयं नीयतां तरुः

yadi cettvadvacaḥ satyaṃ tvamatyarthaṃ priyeti me |
madgehaniṣkuṭārthāya tadayaṃ nīyatāṃ taruḥ

30.35

न मे जांबवती तादृगभीष्टा न च रुक्मिणी ।
सत्ये यथा त्वमित्युक्तं त्वया कृष्णासकृत्प्रियम्

na me jāṃbavatī tādṛgabhīṣṭā na ca rukmiṇī |
satye yathā tvamityuktaṃ tvayā kṛṣṇāsakṛtpriyam

30.36

सत्यं तद्यदि गोविन्द नोपचारकृतं मम ।
तदस्तु पारिजातोऽयं मम गेहविभूषणम्

satyaṃ tadyadi govinda nopacārakṛtaṃ mama |
tadastu pārijāto'yaṃ mama gehavibhūṣaṇam

30.37

बिभ्रती पारिजातस्य केशपक्षेण मञ्जरीम् ।
सपत्नीनामहं मध्ये शोभेयमिति कामये

bibhratī pārijātasya keśapakṣeṇa mañjarīm |
sapatnīnāmahaṃ madhye śobheyamiti kāmaye

30.38

इत्युक्तःस प्रहस्यैनां पारिजातं गरुत्मति ।
आरोपयामास हरिस्तमूचुर्वनरक्षिणः

ityuktaḥsa prahasyaināṃ pārijātaṃ garutmati |
āropayāmāsa haristamūcurvanarakṣiṇaḥ

30.39

भो शची देवराजस्य महिषी तत्परीग्रहम् ।
पारिजातं न गोविन्द हर्तुमर्हसि पादपम्

bho śacī devarājasya mahiṣī tatparīgraham |
pārijātaṃ na govinda hartumarhasi pādapam

30.40

उत्पन्नो देवराजाय दत्तःसोऽपि ददौ पुनः ।
महिष्यै सुमहाभाग देव्यै शच्यै कुतूहलात्

utpanno devarājāya dattaḥso'pi dadau punaḥ |
mahiṣyai sumahābhāga devyai śacyai kutūhalāt

30.41

शचीविभूषणार्थाय देवैरमृतमन्थने ।
उत्पादितोऽयं न क्षेमी गृहीत्वैनं गमिष्यसि

śacīvibhūṣaṇārthāya devairamṛtamanthane |
utpādito'yaṃ na kṣemī gṛhītvainaṃ gamiṣyasi

30.42

देवराजो मुखप्रेक्षी यस्यास्तस्याः परिग्रहम् ।
मैढ्यात्प्रार्थयसे क्षेमी गृहीत्वैनं हि को व्रजेत्

devarājo mukhaprekṣī yasyāstasyāḥ parigraham |
maiḍhyātprārthayase kṣemī gṛhītvainaṃ hi ko vrajet

30.43

अवश्यमस्य देवेन्द्रो निष्कृतिं कृष्ण यास्यति ।
वज्रोद्यतकरं शक्रमनुयास्यन्ति चामराः

avaśyamasya devendro niṣkṛtiṃ kṛṣṇa yāsyati |
vajrodyatakaraṃ śakramanuyāsyanti cāmarāḥ

30.44

तदलं सकलैर्देवैर्विग्रहेण तवाच्युत ।
विपाककटु यत्कर्म तन्न शंसंति पण्डिताः

tadalaṃ sakalairdevairvigraheṇa tavācyuta |
vipākakaṭu yatkarma tanna śaṃsaṃti paṇḍitāḥ

30.45

इत्युक्ते तैरुवाचैतान् सत्यभामातिकोपिनी ।
का शची पारिजातस्य को वा शक्रःसुराधिपः

ityukte tairuvācaitān satyabhāmātikopinī |
kā śacī pārijātasya ko vā śakraḥsurādhipaḥ

30.46

सामान्यःसर्वलोकस्य यद्येषोऽमृतमन्थने ।
समुत्पन्नस्तरुः कस्मादोको गृह्णाति वासवः

sāmānyaḥsarvalokasya yadyeṣo'mṛtamanthane |
samutpannastaruḥ kasmādoko gṛhṇāti vāsavaḥ

30.47

यथा सुरा यथैवेन्दुर्यथा श्रीर्वनरक्षिणः ।
सामान्यःसर्वलोकस्य पारिजातस्तथा द्रुमः

yathā surā yathaivenduryathā śrīrvanarakṣiṇaḥ |
sāmānyaḥsarvalokasya pārijātastathā drumaḥ

30.48

भर्तृ बहुमहागर्वाद्रुणद्ध्येनमथो शची ।
तत्कथ्यतामलं क्षान्त्या सत्वा हारयति द्रुमम्

bhartṛ bahumahāgarvādruṇaddhyenamatho śacī |
tatkathyatāmalaṃ kṣāntyā satvā hārayati drumam

30.49

कथ्यतां च द्रुतं गत्वा पौलोम्या वचनं मम ।
सत्यभामा वदत्येतदितिगर्वोद्धताक्षरम्

kathyatāṃ ca drutaṃ gatvā paulomyā vacanaṃ mama |
satyabhāmā vadatyetaditigarvoddhatākṣaram

30.50

यदि त्वं दयिता भर्तुर्यदि वश्यः पतिस्तव ।
मद्भर्तुर्हरतो वृक्षं तत्कारय निवारणम्

yadi tvaṃ dayitā bharturyadi vaśyaḥ patistava |
madbharturharato vṛkṣaṃ tatkāraya nivāraṇam

30.51

जानामि ते पतिं शक्रं जानामि त्रिदशेश्वरम् ।
पारिजातं तथाप्येनं मानुषी हारयामि ते

jānāmi te patiṃ śakraṃ jānāmi tridaśeśvaram |
pārijātaṃ tathāpyenaṃ mānuṣī hārayāmi te

30.52

इत्युक्ता रक्षिणो गत्वा शच्याः प्रोचुर्यथोदितम् ।
श्रुत्वा चोत्साहयामास शची चक्रं सुराधिपम्

ityuktā rakṣiṇo gatvā śacyāḥ procuryathoditam |
śrutvā cotsāhayāmāsa śacī cakraṃ surādhipam

30.53

ततःसमस्तदेवानां सैन्यैः परिवृतो हरिम् ।
प्रययौ पारिजातार्थमिन्द्रोयोद्धुं द्विजोत्तम

tataḥsamastadevānāṃ sainyaiḥ parivṛto harim |
prayayau pārijātārthamindroyoddhuṃ dvijottama

30.54

ततः परिघनिस्त्रिंशगदाशूलवरायुधाः ।
बभूवुस्त्रिदसाःसज्जाः शक्रे वज्रकरे स्थिते

tataḥ parighanistriṃśagadāśūlavarāyudhāḥ |
babhūvustridasāḥsajjāḥ śakre vajrakare sthite

30.55

ततो निरिक्ष्य गोविन्दो नागराजोपरि स्थितम् ।
शक्रं देवपरिवारं युद्धाय समुपस्थितम्

tato nirikṣya govindo nāgarājopari sthitam |
śakraṃ devaparivāraṃ yuddhāya samupasthitam

30.56

चकार शङ्खनिर्घोषं दिशः शब्देन पूरयन् ।
मुमोच शरसंघातान् सहस्रायुतशः शितान्

cakāra śaṅkhanirghoṣaṃ diśaḥ śabdena pūrayan |
mumoca śarasaṃghātān sahasrāyutaśaḥ śitān

30.57

ततो दिशो नभश्चैव दृष्ट्वा शरशतैश्चितम् ।
मुमुचुस्त्रिदशाःसर्वे ह्यस्त्रशस्त्राम्यनेकशः

tato diśo nabhaścaiva dṛṣṭvā śaraśataiścitam |
mumucustridaśāḥsarve hyastraśastrāmyanekaśaḥ

30.58

एकैकमस्त्रं शस्त्रं च दैवैर्मुक्तं सहस्रशः ।
चिच्छेद लीलयैवेशो जगतां मधुसूदनः

ekaikamastraṃ śastraṃ ca daivairmuktaṃ sahasraśaḥ |
ciccheda līlayaiveśo jagatāṃ madhusūdanaḥ

30.59

पाशं सलिलराजस्य समाकृष्यीरगात्पुनः ।
चकार खण्डशश्चञ्च्वा बालपन्नगदेहवत्

pāśaṃ salilarājasya samākṛṣyīragātpunaḥ |
cakāra khaṇḍaśaścañcvā bālapannagadehavat

30.60

यमेन प्रहितं दण्डं गदाविक्षेपखण्डितम् ।
पृथिव्यां पातयामास भगवान् देवकीसुतः

yamena prahitaṃ daṇḍaṃ gadāvikṣepakhaṇḍitam |
pṛthivyāṃ pātayāmāsa bhagavān devakīsutaḥ

30.61

शिबिकां च धनेशस्य चक्रेण तिलशो विभुः ।
चकार शौरिरर्कं च दृषृदृष्टहतौजसम्

śibikāṃ ca dhaneśasya cakreṇa tilaśo vibhuḥ |
cakāra śaurirarkaṃ ca dṛṣṛdṛṣṭahataujasam

30.62

नीतोऽग्निः शीततां बाणैर्द्राविता वसवो दिशः ।
चक्रविच्छिन्नशुलाग्रा रुद्रा भुवि निपातिताः

nīto'gniḥ śītatāṃ bāṇairdrāvitā vasavo diśaḥ |
cakravicchinnaśulāgrā rudrā bhuvi nipātitāḥ

30.63

साध्या विश्वेऽथ मरुतो गन्धर्वाश्चैव सा यकैः ।
शार्ङ्गिणा प्रेरितैरस्ता व्योम्नि शाल्मलितूलवत्

sādhyā viśve'tha maruto gandharvāścaiva sā yakaiḥ |
śārṅgiṇā preritairastā vyomni śālmalitūlavat

30.64

गरुत्मानपि तुण्डेन पक्षाभ्यां च नखाङ्कुरैः ।
भक्षयंस्ताडयन् देवान् दारयंश्च चचार वै

garutmānapi tuṇḍena pakṣābhyāṃ ca nakhāṅkuraiḥ |
bhakṣayaṃstāḍayan devān dārayaṃśca cacāra vai

30.65

ततः शतसहस्रेण देवेन्द्रमधुसूदनौ ।
परस्परं ववर्षाते धाराभिरिव तोयदौ

tataḥ śatasahasreṇa devendramadhusūdanau |
parasparaṃ vavarṣāte dhārābhiriva toyadau

30.66

ऐरावतेन गरुडो युयुधे तत्र संकुले ।
देवैः समस्तैर्युयुधे शक्रेण च जनार्दनः

airāvatena garuḍo yuyudhe tatra saṃkule |
devaiḥ samastairyuyudhe śakreṇa ca janārdanaḥ

30.67

भिन्नेष्वशेषबाणेषु शस्त्रेष्वस्त्रेषु च त्वरन् ।
जग्राह वासवो वज्रं कृष्णश्चक्रं सुदर्शनम्

bhinneṣvaśeṣabāṇeṣu śastreṣvastreṣu ca tvaran |
jagrāha vāsavo vajraṃ kṛṣṇaścakraṃ sudarśanam

30.68

ततो हाहाकृतं सर्वं त्रैलोक्यं द्विजसत्तम ।
वज्रचक्रकरौ दृष्ट्वा देवाराजजनार्दनौ

tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ trailokyaṃ dvijasattama |
vajracakrakarau dṛṣṭvā devārājajanārdanau

30.69

क्षिप्तं वज्रमथेन्द्रेण जग्राह भगवान्हरिः ।
न मुमोच तदा चक्रं शक्रं तिष्ठेति चाब्रवीत्

kṣiptaṃ vajramathendreṇa jagrāha bhagavānhariḥ |
na mumoca tadā cakraṃ śakraṃ tiṣṭheti cābravīt

30.70

प्रणष्टवज्रं देवेन्द्रं गरुडक्षतवाहनम् ।
सत्यभामाब्रवीद्वीरं पलायनपरायणम्

praṇaṣṭavajraṃ devendraṃ garuḍakṣatavāhanam |
satyabhāmābravīdvīraṃ palāyanaparāyaṇam

30.71

त्रैलोक्येश न ते युक्तं शचीभर्तुः पलायनम् ।
पारिजातस्रगाभोगा त्वामुपस्थास्यते शची

trailokyeśa na te yuktaṃ śacībhartuḥ palāyanam |
pārijātasragābhogā tvāmupasthāsyate śacī

30.72

कीदृशं देवराज्यं ते पारिजातस्रगुज्ज्वलाम् ।
अपश्यतो यथापूर्वं ग्रणयाभ्यागतां शचीम्

kīdṛśaṃ devarājyaṃ te pārijātasragujjvalām |
apaśyato yathāpūrvaṃ graṇayābhyāgatāṃ śacīm

30.73

अलं शक्र प्रयासेन न व्रीडां गन्तुमर्हसि ।
नीयतां पारिजातोयं देवाःसंतु गतव्यथाः

alaṃ śakra prayāsena na vrīḍāṃ gantumarhasi |
nīyatāṃ pārijātoyaṃ devāḥsaṃtu gatavyathāḥ

30.74

परिगर्वावलेपेन बहुमानपुरःसरम् ।
न ददर्श गृहं यातामुपचारेण मां शची

parigarvāvalepena bahumānapuraḥsaram |
na dadarśa gṛhaṃ yātāmupacāreṇa māṃ śacī

30.75

स्त्रीत्वादगुरुचित्ताहं स्वभर्तृश्लाघनापरा ।
ततः कृतवती शक्र भवता सह विग्रहम्

strītvādagurucittāhaṃ svabhartṛślāghanāparā |
tataḥ kṛtavatī śakra bhavatā saha vigraham

30.76

तदलं पारिजातेन परस्वेन हृतेन मे ।
रूपेण गर्विता सा तु भर्त्रा का स्त्री न गर्विता

tadalaṃ pārijātena parasvena hṛtena me |
rūpeṇa garvitā sā tu bhartrā kā strī na garvitā

30.77

इत्युक्तो वै निववृते देवराजस्तया द्विज ।
प्राह चैनामलं चण्डि सख्युः खेदोक्तिविस्तरैः

ityukto vai nivavṛte devarājastayā dvija |
prāha caināmalaṃ caṇḍi sakhyuḥ khedoktivistaraiḥ

इन्द्र उवाच

30.78

न चापि सर्गसंहारस्थितिकर्ताखिलस्य यः ।
जितस्य तेन मे व्रीडा जायते विश्वरूपिणा

na cāpi sargasaṃhārasthitikartākhilasya yaḥ |
jitasya tena me vrīḍā jāyate viśvarūpiṇā

30.79

यस्माज्जगत्सकलमेतदनादिमध्याद्यस्मिन्यतश्च न भविष्यति सर्वभूतात् ।
तेनोद्भवप्रलयपालनकारणेन व्रीडा कथं भवति देवि निराकृतस्य

yasmājjagatsakalametadanādimadhyādyasminyataśca na bhaviṣyati sarvabhūtāt |
tenodbhavapralayapālanakāraṇena vrīḍā kathaṃ bhavati devi nirākṛtasya

30.80

सकलभुवनसूतिर्मूर्तिरल्पाल्पसूक्ष्माविदितसकलवेद्यैर्ज्ञायते यस्य नान्यैः ।
तमजमकृतमीशं शाश्वतं स्वेच्छयैनं जगदुपकृतिमर्त्यं को विजेतुं समर्थः

sakalabhuvanasūtirmūrtiralpālpasūkṣmāviditasakalavedyairjñāyate yasya nānyaiḥ |
tamajamakṛtamīśaṃ śāśvataṃ svecchayainaṃ jagadupakṛtimartyaṃ ko vijetuṃ samarthaḥ

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)