Chapter 17: The Pranava, the Panchakshara and the worlds above

प्रणवस्य च माहात्म्यं षड्लिंगस्य महामुने ।
शिवभक्तस्य पूजां च क्रमशो ब्रूहि नःप्रभो

praṇavasya ca māhātmyaṃ ṣaḍliṃgasya mahāmune |
śivabhaktasya pūjāṃ ca kramaśo brūhi naḥprabho

तपोधनैर्भवद्भिश्च सम्यक्प्रश्नस्त्वयं कृतः ।
अस्योत्तरं महादेवो जानाति स्म न चापरः

tapodhanairbhavadbhiśca samyakpraśnastvayaṃ kṛtaḥ |
asyottaraṃ mahādevo jānāti sma na cāparaḥ

अथापि वक्ष्ये तमहं शिवस्य कृपयैव हि ।
शिवोऽस्माकं च युष्माकं रक्षां गृह्णातु भूरिशः

athāpi vakṣye tamahaṃ śivasya kṛpayaiva hi |
śivo'smākaṃ ca yuṣmākaṃ rakṣāṃ gṛhṇātu bhūriśaḥ

प्रो हि प्रकृतिजातस्य संसारस्य महोदधेः ।
नवं नावांतरमिति प्रणवं वै विदुर्बुधाः

pro hi prakṛtijātasya saṃsārasya mahodadheḥ |
navaṃ nāvāṃtaramiti praṇavaṃ vai vidurbudhāḥ

प्रः प्रपंचो न नास्तिवो युष्माकं प्रणवं विदुः ।
प्रकर्षेण नयेद्यस्मान्मोक्षं वः प्रणवं विदुः

praḥ prapaṃco na nāstivo yuṣmākaṃ praṇavaṃ viduḥ |
prakarṣeṇa nayedyasmānmokṣaṃ vaḥ praṇavaṃ viduḥ

स्वजापकानां योगिनां स्वमंत्रपूजकस्य च ।
सर्वकर्मक्षयं कृत्वा दिव्यज्ञानं तु नूतनम्

svajāpakānāṃ yogināṃ svamaṃtrapūjakasya ca |
sarvakarmakṣayaṃ kṛtvā divyajñānaṃ tu nūtanam

तमेव मायारहितं नूतनं परिचक्षते ।
प्रकर्षेण महात्मानं नवं शुद्धस्वरूपकम्

tameva māyārahitaṃ nūtanaṃ paricakṣate |
prakarṣeṇa mahātmānaṃ navaṃ śuddhasvarūpakam

नूतनं वै करोतीति प्रणवं तं विदुर्बुधाः ।
प्रणवं द्विविधं प्रोक्तं सूक्ष्मस्थूलविभेदतः

nūtanaṃ vai karotīti praṇavaṃ taṃ vidurbudhāḥ |
praṇavaṃ dvividhaṃ proktaṃ sūkṣmasthūlavibhedataḥ

सूक्ष्ममेकाक्षरं विद्यात्स्थूलं पंचाक्षरं विदुः ।
सूक्ष्ममव्यक्तपंचार्णं सुव्यक्तार्णं तथेतरत्

sūkṣmamekākṣaraṃ vidyātsthūlaṃ paṃcākṣaraṃ viduḥ |
sūkṣmamavyaktapaṃcārṇaṃ suvyaktārṇaṃ tathetarat

जीवन्मुक्तस्य सूक्ष्मं हि सर्वसारं हि तस्य हि ।
मंत्रेणार्थानुसंधानं स्वदेहविलयावधि

jīvanmuktasya sūkṣmaṃ hi sarvasāraṃ hi tasya hi |
maṃtreṇārthānusaṃdhānaṃ svadehavilayāvadhi

स्वदेहेगलिते पूर्णं शिवं प्राप्नोति निश्चयः ।
केवलं मंत्रजापी तु योगं प्राप्नोति निश्चयः

svadehegalite pūrṇaṃ śivaṃ prāpnoti niścayaḥ |
kevalaṃ maṃtrajāpī tu yogaṃ prāpnoti niścayaḥ

षट्त्रिंशत्कोटिजापी तु निश्चयं योगमाप्नुयात् ।
सूक्ष्मं च द्विविधं ज्ञेयं ह्रस्वदीर्घविभेदतः

ṣaṭtriṃśatkoṭijāpī tu niścayaṃ yogamāpnuyāt |
sūkṣmaṃ ca dvividhaṃ jñeyaṃ hrasvadīrghavibhedataḥ

अकारश्च उकारश्च मकारश्च ततः परम् ।
बिंदुनादयुतं तद्धि शब्दकालकलान्वितम्

akāraśca ukāraśca makāraśca tataḥ param |
biṃdunādayutaṃ taddhi śabdakālakalānvitam

दीर्घप्रणवमेवं हि योगिनामेव हृद्गतम् ।
मकारं तंत्रितत्त्वं हि ह्रस्वप्रणव उच्यते

dīrghapraṇavamevaṃ hi yogināmeva hṛdgatam |
makāraṃ taṃtritattvaṃ hi hrasvapraṇava ucyate

शिवः शक्तिस्तयोरैक्यं मकारं तु त्रिकात्मकम् ।
ह्रस्वमेवं हि जाप्यं स्यात्सर्वपापक्षयैषिणाम्

śivaḥ śaktistayoraikyaṃ makāraṃ tu trikātmakam |
hrasvamevaṃ hi jāpyaṃ syātsarvapāpakṣayaiṣiṇām

भूवायुकनकार्णोद्योःशब्दाद्याश्च तथा दश ।
आशान्वयेदशपुनः प्रवृत्ता इति कथ्यते

bhūvāyukanakārṇodyoḥśabdādyāśca tathā daśa |
āśānvayedaśapunaḥ pravṛttā iti kathyate

ह्रस्वमेव प्रवृत्तानां निवृत्तानां तु दीर्घकम् ।
व्याहृत्यादौ च मंत्रादौ कामं शब्दकलायुतम्

hrasvameva pravṛttānāṃ nivṛttānāṃ tu dīrghakam |
vyāhṛtyādau ca maṃtrādau kāmaṃ śabdakalāyutam

वेदादौ च प्रयोज्यं स्याद्वंदने संध्ययोरपि ।
नवकौटिजपाञ्जप्त्वा संशुद्धः पुरुषो भवेत्

vedādau ca prayojyaṃ syādvaṃdane saṃdhyayorapi |
navakauṭijapāñjaptvā saṃśuddhaḥ puruṣo bhavet

पुनश्च नवकोट्या तु पृथिवीजयमाप्नुयात् ।
पुनश्च नवकोट्या तु ह्यपांजयमवाप्नुयात्

punaśca navakoṭyā tu pṛthivījayamāpnuyāt |
punaśca navakoṭyā tu hyapāṃjayamavāpnuyāt

पुनश्च नवकोट्या तु तेजसांजयमाप्नुयात् ।
पुनश्च नवकोट्या तु वायोर्जयमवाप्नुयात् ।
आकाशजयमाप्नोति नवकोटिजपेन वै

punaśca navakoṭyā tu tejasāṃjayamāpnuyāt |
punaśca navakoṭyā tu vāyorjayamavāpnuyāt |
ākāśajayamāpnoti navakoṭijapena vai

गंधादीनांक्रमेणैवनवकोटिजपेणवै ।
अहंकारस्य च पुनर्नव कोटिजपेन वै

gaṃdhādīnāṃkrameṇaivanavakoṭijapeṇavai |
ahaṃkārasya ca punarnava koṭijapena vai

सहस्रमंत्रजप्तेन नित्यशुद्धो भवेत्पुमान् ।
ततः परं स्वसिद्ध्यर्थं जपो भवति हि द्विजाः

sahasramaṃtrajaptena nityaśuddho bhavetpumān |
tataḥ paraṃ svasiddhyarthaṃ japo bhavati hi dvijāḥ

एवमष्टोत्तरशतकोटिजप्तेन वै पुनः ।
प्रणवेन प्रबुद्धस्तु शुद्धयोगमवाप्नुयात्

evamaṣṭottaraśatakoṭijaptena vai punaḥ |
praṇavena prabuddhastu śuddhayogamavāpnuyāt

शुद्धयोगेन संयुक्तो जीवन्मुक्तो न संशयः ।
सदा जपन्सदाध्यायञ्छिवं प्रणवरूपिणम्

śuddhayogena saṃyukto jīvanmukto na saṃśayaḥ |
sadā japansadādhyāyañchivaṃ praṇavarūpiṇam

समाधिस्थो महायोगीशिव एव न संशयः ।
ऋषिच्छंदोदेवतादि न्यस्य देहेपुनर्जपेत्

samādhistho mahāyogīśiva eva na saṃśayaḥ |
ṛṣicchaṃdodevatādi nyasya dehepunarjapet

प्रणवं मातृकायुक्तं देहे न्यस्य ऋषिर्भवेत् ।
दशमातृषडध्वादि सर्वं न्यासफलं लभेत्

praṇavaṃ mātṛkāyuktaṃ dehe nyasya ṛṣirbhavet |
daśamātṛṣaḍadhvādi sarvaṃ nyāsaphalaṃ labhet

प्रवृत्तानां च मिश्राणां स्थूलप्रणवमिष्यते ।
क्रियातपोजपैर्युक्तास्त्रिविधाः शिवयोगिनः

pravṛttānāṃ ca miśrāṇāṃ sthūlapraṇavamiṣyate |
kriyātapojapairyuktāstrividhāḥ śivayoginaḥ

धनादिविभवैश्चैव कराद्यंगैर्नमादिभिः ।
क्रियया पूजया युक्तः क्रियायोगीति कथ्यते

dhanādivibhavaiścaiva karādyaṃgairnamādibhiḥ |
kriyayā pūjayā yuktaḥ kriyāyogīti kathyate

पूजायुक्तश्च मितभुग्बाह्येंद्रि यजयान्वितः ।
परद्रो हादिरहितस्तपोयोगीति कथ्यते

pūjāyuktaśca mitabhugbāhyeṃdri yajayānvitaḥ |
paradro hādirahitastapoyogīti kathyate

एतैर्युक्तः सदा क्रुद्धः सर्वकामादिवर्जितः ।
सदा जपपरः शांतोजपयोगीति तं विदुः

etairyuktaḥ sadā kruddhaḥ sarvakāmādivarjitaḥ |
sadā japaparaḥ śāṃtojapayogīti taṃ viduḥ

उपचारैः षोडशभिः पूजया शिवयोगिनाम् ।
सालोक्यादिक्रमेणैव शुद्धो मुक्तिं लभेन्नरः

upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pūjayā śivayoginām |
sālokyādikrameṇaiva śuddho muktiṃ labhennaraḥ

जपयोगमथो वक्ष्ये गदतः शृणुत द्विजाः ।
तपःकर्तुर्जपः प्रोक्तो यज्जपन्परिमार्जते

japayogamatho vakṣye gadataḥ śṛṇuta dvijāḥ |
tapaḥkarturjapaḥ prokto yajjapanparimārjate

शिवनाम नमःपूर्वं चतुर्थ्यां पंचतत्त्वकम् ।
स्थूलप्रणवरूपं हि शिवपंचाक्षरं द्विजाः

śivanāma namaḥpūrvaṃ caturthyāṃ paṃcatattvakam |
sthūlapraṇavarūpaṃ hi śivapaṃcākṣaraṃ dvijāḥ

पंचाक्षरजपेनैव सर्वसिद्धिं लभेन्नरः ।
प्रणवेनादिसंयुक्तं सदा पंचाक्षरं जपेत्

paṃcākṣarajapenaiva sarvasiddhiṃ labhennaraḥ |
praṇavenādisaṃyuktaṃ sadā paṃcākṣaraṃ japet

गुरूपदेशं संगम्य सुखवासे सुभूतले ।
पूर्वपक्षे समारभ्य कृष्णभूतावधि द्विजाः

gurūpadeśaṃ saṃgamya sukhavāse subhūtale |
pūrvapakṣe samārabhya kṛṣṇabhūtāvadhi dvijāḥ

माघं भाद्रं विशिष्टं तु सर्वकालोत्तमोत्तमम् ।
एकवारं मिताशीतु वाग्यतो नियतेंद्रि यः

māghaṃ bhādraṃ viśiṣṭaṃ tu sarvakālottamottamam |
ekavāraṃ mitāśītu vāgyato niyateṃdri yaḥ

स्वस्य राजपितृ-णां च शुश्रूषणं च नित्यशः ।
सहस्रजपमात्रेण भवेच्छुद्धोऽन्यथा ऋणी

svasya rājapitṛ-ṇāṃ ca śuśrūṣaṇaṃ ca nityaśaḥ |
sahasrajapamātreṇa bhavecchuddho'nyathā ṛṇī

पंचाक्षरं पंचलक्षं जपेच्छिवमनुस्मरन् ।
पद्मासनस्थं शिवदं गंगाचंद्र कलान्वितम्

paṃcākṣaraṃ paṃcalakṣaṃ japecchivamanusmaran |
padmāsanasthaṃ śivadaṃ gaṃgācaṃdra kalānvitam

वामोरुस्थितशक्त्या च विराजं तं महागणैः ।
मृगटंकधरं देवं वरदाभयपाणिकम्

vāmorusthitaśaktyā ca virājaṃ taṃ mahāgaṇaiḥ |
mṛgaṭaṃkadharaṃ devaṃ varadābhayapāṇikam

सदानुग्रहकर्त्तारं सदा शिवमनुस्मरन् ।
संपूज्य मनसा पूर्वं हृदिवासूर्यमंडले

sadānugrahakarttāraṃ sadā śivamanusmaran |
saṃpūjya manasā pūrvaṃ hṛdivāsūryamaṃḍale

जपेत्पंचाक्षरीं विद्यां प्राण्मुखः शुद्धकर्मकृत् ।
प्रातः कृष्णचतुर्दश्यां नित्यकर्मसमाप्य च

japetpaṃcākṣarīṃ vidyāṃ prāṇmukhaḥ śuddhakarmakṛt |
prātaḥ kṛṣṇacaturdaśyāṃ nityakarmasamāpya ca

मनोरमे शुचौ देशे नियतः शुद्धमानसः ।
पंचाक्षरस्य मंत्रस्य सहस्रं द्वादशं जपेत्

manorame śucau deśe niyataḥ śuddhamānasaḥ |
paṃcākṣarasya maṃtrasya sahasraṃ dvādaśaṃ japet

वरयेच्च सपत्नीकाञ्छैवान्वै ब्राह्मणोत्तमान् ।
एकं गुरुवरं शिष्टं वरयेत्सांबमूर्तिकम्

varayecca sapatnīkāñchaivānvai brāhmaṇottamān |
ekaṃ guruvaraṃ śiṣṭaṃ varayetsāṃbamūrtikam

ईशानं चाथ पुरुषमघोरं वाममेव च ।
सद्योजातं च पंचैव शिवभक्तान्द्विजोत्तमान्

īśānaṃ cātha puruṣamaghoraṃ vāmameva ca |
sadyojātaṃ ca paṃcaiva śivabhaktāndvijottamān

पूजाद्र व्याणि संपाद्य शिवपूजां समारभेत् ।
शिवपूजां च विधिवत्कृत्वा होमं समारभेत्

pūjādra vyāṇi saṃpādya śivapūjāṃ samārabhet |
śivapūjāṃ ca vidhivatkṛtvā homaṃ samārabhet

मुखांतं च स्वसूत्रेण कृत्वा होमं समारभेत् ।
दशैकं वा शतैकं वा सहस्रैकमथापि वा

mukhāṃtaṃ ca svasūtreṇa kṛtvā homaṃ samārabhet |
daśaikaṃ vā śataikaṃ vā sahasraikamathāpi vā

कापिलेन घृतेनैव जुहुयात्स्वयमेव हि ।
कारयेच्छिवभक्तैर्वाप्यष्टोत्तरशतं बुधः

kāpilena ghṛtenaiva juhuyātsvayameva hi |
kārayecchivabhaktairvāpyaṣṭottaraśataṃ budhaḥ

होमान्ते दक्षिणा देया गुरोर्गोमिथुनं तथा ।
ईशानादिस्वरूपांस्तान्गुरुं सांबं विभाव्य च

homānte dakṣiṇā deyā gurorgomithunaṃ tathā |
īśānādisvarūpāṃstānguruṃ sāṃbaṃ vibhāvya ca

तेषां पत्सिक्ततोयेन स्वशिरः स्नानमाचरेत् ।
षट्त्रिंशत्कोटितीर्थेषु सद्यः स्नानफलं लभेत्

teṣāṃ patsiktatoyena svaśiraḥ snānamācaret |
ṣaṭtriṃśatkoṭitīrtheṣu sadyaḥ snānaphalaṃ labhet

दशांगमन्नं तेषां वै दद्याद्वैभक्तिपूर्वकम् ।
पराबुद्ध्या गुरोः पत्नीमीशानादिक्रमेण तु

daśāṃgamannaṃ teṣāṃ vai dadyādvaibhaktipūrvakam |
parābuddhyā guroḥ patnīmīśānādikrameṇa tu

परमान्नेन संपूज्य यथाविभवविस्तरम् ।
रुद्रा क्षवस्त्रपूर्वं च वटकापूपकैर्युतम्

paramānnena saṃpūjya yathāvibhavavistaram |
rudrā kṣavastrapūrvaṃ ca vaṭakāpūpakairyutam

बलिदानं ततः कृत्वा भूरिभोजनमाचरेत् ।
ततः संप्रार्थ्य देवेशं जपं तावत्समापयेत्

balidānaṃ tataḥ kṛtvā bhūribhojanamācaret |
tataḥ saṃprārthya deveśaṃ japaṃ tāvatsamāpayet

पुरश्चरणमेवं तु कृत्वा मन्त्रीभवेन्नरः ।
पुनश्च पंचलक्षेण सर्वपापक्षयो भवेत्

puraścaraṇamevaṃ tu kṛtvā mantrībhavennaraḥ |
punaśca paṃcalakṣeṇa sarvapāpakṣayo bhavet

अतलादि समारभ्य सत्यलोकावधिक्रमात् ।
पंचलक्षजपात्तत्तल्लोकैश्वर्यमवाप्नुयात्

atalādi samārabhya satyalokāvadhikramāt |
paṃcalakṣajapāttattallokaiśvaryamavāpnuyāt

मध्ये मृतश्चेद्भोगांते भूमौ तज्जापको भवेत् ।
पुनश्च पंचलक्षेण ब्रह्मसामीप्यमाप्नुयात्

madhye mṛtaścedbhogāṃte bhūmau tajjāpako bhavet |
punaśca paṃcalakṣeṇa brahmasāmīpyamāpnuyāt

पुनश्च पंचलक्षेण सारूप्यैश्वर्यमाप्नुयात् ।
आहत्य शतलक्षेण साक्षाद्ब्रह्मसमो भवेत्

punaśca paṃcalakṣeṇa sārūpyaiśvaryamāpnuyāt |
āhatya śatalakṣeṇa sākṣādbrahmasamo bhavet

कार्यब्रह्मण एवं हि सायुज्यं प्रतिपद्य वै ।
यथेष्टं भोगमाप्नोति तद्ब्रह्मप्रलयावधि

kāryabrahmaṇa evaṃ hi sāyujyaṃ pratipadya vai |
yatheṣṭaṃ bhogamāpnoti tadbrahmapralayāvadhi

पुनः कल्पांतरे वृत्ते ब्रह्मपुत्रः सजायते ।
पुनश्च तपसा दीप्तः क्रमान्मुक्तो भविष्यति

punaḥ kalpāṃtare vṛtte brahmaputraḥ sajāyate |
punaśca tapasā dīptaḥ kramānmukto bhaviṣyati

पृथ्व्यादिकार्यभूतेभ्यो लोका वै निर्मिताः क्रमात् ।
पातालादि च सत्यांतं ब्रह्मलोकाश्चतुर्दश

pṛthvyādikāryabhūtebhyo lokā vai nirmitāḥ kramāt |
pātālādi ca satyāṃtaṃ brahmalokāścaturdaśa

सत्यादूर्ध्वं क्षमांतं वैविष्णुलोकाश्चतुर्दश ।
क्षमलोके कार्यविष्णुर्वैकुंठे वरपत्तने

satyādūrdhvaṃ kṣamāṃtaṃ vaiviṣṇulokāścaturdaśa |
kṣamaloke kāryaviṣṇurvaikuṃṭhe varapattane

कार्यलक्ष्म्या महाभोगिरक्षां कृत्वाऽधितिष्ठति ।
तदूर्ध्वगाश्च शुच्यंतां लोकाष्टाविंशतिः स्थिताः

kāryalakṣmyā mahābhogirakṣāṃ kṛtvā'dhitiṣṭhati |
tadūrdhvagāśca śucyaṃtāṃ lokāṣṭāviṃśatiḥ sthitāḥ

शुचौ लोके तु कैलासे रुद्रो वै भूतहृत्स्थितः ।
षडुत्तराश्च पंचाशदहिंसांतास्तदूर्ध्वगाः

śucau loke tu kailāse rudro vai bhūtahṛtsthitaḥ |
ṣaḍuttarāśca paṃcāśadahiṃsāṃtāstadūrdhvagāḥ

अहिंसालोकमास्थाय ज्ञानकैलासके पुरे ।
कार्येश्वरस्तिरोभावं सर्वान्कृत्वाधितिष्ठति

ahiṃsālokamāsthāya jñānakailāsake pure |
kāryeśvarastirobhāvaṃ sarvānkṛtvādhitiṣṭhati

तदंते कालचक्रं हि कालातीतस्ततः परम् ।
शिवेनाधिष्ठितस्तत्र कालश्चक्रेश्वराह्वयः

tadaṃte kālacakraṃ hi kālātītastataḥ param |
śivenādhiṣṭhitastatra kālaścakreśvarāhvayaḥ

माहिषं धर्ममास्थाय सर्वान्कालेन युंजति ।
असत्यश्चाशुचिश्चैव हिंसा चैवाथ निर्घृणा

māhiṣaṃ dharmamāsthāya sarvānkālena yuṃjati |
asatyaścāśuciścaiva hiṃsā caivātha nirghṛṇā

असत्यादिचतुष्पादः सर्वांशः कामरूपधृक् ।
नास्तिक्यलक्ष्मीर्दुःसंगो वेदबाह्यध्वनिः सदा

asatyādicatuṣpādaḥ sarvāṃśaḥ kāmarūpadhṛk |
nāstikyalakṣmīrduḥsaṃgo vedabāhyadhvaniḥ sadā

क्रोधसंगः कृष्णवर्णो महामहिषवेषवान् ।
तावन्महेश्वरः प्रोक्तस्तिरोधास्तावदेव हि

krodhasaṃgaḥ kṛṣṇavarṇo mahāmahiṣaveṣavān |
tāvanmaheśvaraḥ proktastirodhāstāvadeva hi

तदर्वाक्कर्मभोगो हि तदूर्ध्वं ज्ञानभोगकम् ।
तदर्वाक्कर्ममाया हि ज्ञानमाया तदूर्ध्वकम्

tadarvākkarmabhogo hi tadūrdhvaṃ jñānabhogakam |
tadarvākkarmamāyā hi jñānamāyā tadūrdhvakam

मा लक्ष्मीः कर्मभोगो वै याति मायेति कथ्यते ।
मा लक्ष्मीर्ज्ञानभोगो वै याति मायेति कथ्यते

mā lakṣmīḥ karmabhogo vai yāti māyeti kathyate |
mā lakṣmīrjñānabhogo vai yāti māyeti kathyate

तदूर्ध्वं नित्यभोगो हि तदर्वाण्नश्वरं विदुः ।
तदर्वाक्च तिरोधानं तदूर्ध्वं न तिरोधनम्

tadūrdhvaṃ nityabhogo hi tadarvāṇnaśvaraṃ viduḥ |
tadarvākca tirodhānaṃ tadūrdhvaṃ na tirodhanam

तदर्वाक्पाशबंधो हि तदूर्ध्वं न हि बंधनम् ।
तदर्वाक्परिवर्तंते काम्यकर्मानुसारिणः

tadarvākpāśabaṃdho hi tadūrdhvaṃ na hi baṃdhanam |
tadarvākparivartaṃte kāmyakarmānusāriṇaḥ

निष्कामकर्मभोगस्तु तदूर्ध्वं परिकीर्तितः ।
तदर्वाक्परिवर्तंते बिंदुपूजापरायणाः

niṣkāmakarmabhogastu tadūrdhvaṃ parikīrtitaḥ |
tadarvākparivartaṃte biṃdupūjāparāyaṇāḥ

तदूर्ध्वं हि व्रजंत्येव निष्कामा लिंगपूजकाः ।
तदर्वाक्परिवर्तंते शिवान्यसुरपूजकाः

tadūrdhvaṃ hi vrajaṃtyeva niṣkāmā liṃgapūjakāḥ |
tadarvākparivartaṃte śivānyasurapūjakāḥ

शिवैकनिरता ये च तदूर्ध्वं संप्रयांति ते ।
तदर्वाग्जीवकोटिः स्यात्तदूर्ध्वं परकोटिकाः

śivaikaniratā ye ca tadūrdhvaṃ saṃprayāṃti te |
tadarvāgjīvakoṭiḥ syāttadūrdhvaṃ parakoṭikāḥ

सांसारिकास्तदर्वाक्च मुक्ताः खलु तदूर्ध्वगाः ।
तदर्वाक्परिवर्तंते प्राकृतद्र व्यपूजकाः

sāṃsārikāstadarvākca muktāḥ khalu tadūrdhvagāḥ |
tadarvākparivartaṃte prākṛtadra vyapūjakāḥ

तदूर्ध्वं हि व्रजंत्येते पौरुषद्र व्यपूजकाः ।
तदर्वाक्छक्तिलिंगं तु शिवलिंगं तदूर्ध्वकम्

tadūrdhvaṃ hi vrajaṃtyete pauruṣadra vyapūjakāḥ |
tadarvākchaktiliṃgaṃ tu śivaliṃgaṃ tadūrdhvakam

तदर्वागावृतं लिंगं तदूर्ध्वं हि निरावृति ।
तदर्वाक्कल्पितं लिंगं तदूर्ध्वं वै न कल्पितम्

tadarvāgāvṛtaṃ liṃgaṃ tadūrdhvaṃ hi nirāvṛti |
tadarvākkalpitaṃ liṃgaṃ tadūrdhvaṃ vai na kalpitam

तदर्वाग्बाह्यलिंगं स्यादंतरंगं तदूर्ध्वकम् ।
तदर्वाक्छक्तिलोका हि शतं वै द्वादशाधिकम्

tadarvāgbāhyaliṃgaṃ syādaṃtaraṃgaṃ tadūrdhvakam |
tadarvākchaktilokā hi śataṃ vai dvādaśādhikam

तदर्वाग्बिंदुरूपं हि नादरूपं तदुत्तरम् ।
तदर्वाक्कर्मलोकस्तु तदूर्ध्वं ज्ञानलोककः

tadarvāgbiṃdurūpaṃ hi nādarūpaṃ taduttaram |
tadarvākkarmalokastu tadūrdhvaṃ jñānalokakaḥ

नमस्कारस्तदूर्ध्वं हि मदाहंकारनाशनः ।
जनिजं वै तिरोधानं नानिषिद्ध्यातते इति

namaskārastadūrdhvaṃ hi madāhaṃkāranāśanaḥ |
janijaṃ vai tirodhānaṃ nāniṣiddhyātate iti

ज्ञानशब्दार्थ एवं हि तिरोधाननिवारणात् ।
तदर्वाक्परिवर्तंते ह्याधिभौतिकपूजकाः

jñānaśabdārtha evaṃ hi tirodhānanivāraṇāt |
tadarvākparivartaṃte hyādhibhautikapūjakāḥ

आध्यात्मिकार्चका एव तदूर्ध्वं संप्रयांतिवै ।
तावद्वै वेदिभागं तन्महालोकात्मलिंगके

ādhyātmikārcakā eva tadūrdhvaṃ saṃprayāṃtivai |
tāvadvai vedibhāgaṃ tanmahālokātmaliṃgake

प्रकृत्याद्यष्टबंधोपि वेद्यंते संप्रतिष्ठतः ।
एवमेतादृशं ज्ञेयं सर्वं लौकिकवैदिकम्

prakṛtyādyaṣṭabaṃdhopi vedyaṃte saṃpratiṣṭhataḥ |
evametādṛśaṃ jñeyaṃ sarvaṃ laukikavaidikam

अधर्ममहिषारूढं कालचक्रं तरंति ते ।
सत्यादिधर्मयुक्ता ये शिवपूजापराश्च ये

adharmamahiṣārūḍhaṃ kālacakraṃ taraṃti te |
satyādidharmayuktā ye śivapūjāparāśca ye

तदूर्ध्वं वृषभो धर्मो ब्रह्मचर्यस्वरूपधृक् ।
सत्यादिपादयुक्तस्तु शिवलोकाग्रतः स्थितः

tadūrdhvaṃ vṛṣabho dharmo brahmacaryasvarūpadhṛk |
satyādipādayuktastu śivalokāgrataḥ sthitaḥ

क्षमाशृङ्गः शमश्रोत्रो वेदध्वनिविभूषितः ।
आस्तिक्यचक्षुर्निश्वासगुरुबुद्धिमना वृषः

kṣamāśṛṅgaḥ śamaśrotro vedadhvanivibhūṣitaḥ |
āstikyacakṣurniśvāsagurubuddhimanā vṛṣaḥ

क्रियादिवृषभा ज्ञेयाः कारणादिषु सर्वदा ।
तं क्रियावृषभं धर्मं कालातीतोधितिष्ठति

kriyādivṛṣabhā jñeyāḥ kāraṇādiṣu sarvadā |
taṃ kriyāvṛṣabhaṃ dharmaṃ kālātītodhitiṣṭhati

ब्रह्मविष्णुमहेशानां स्वस्वायुर्दिनमुच्यते ।
तदूर्ध्वं न दिनं रात्रिर्न जन्ममरणादिकम्

brahmaviṣṇumaheśānāṃ svasvāyurdinamucyate |
tadūrdhvaṃ na dinaṃ rātrirna janmamaraṇādikam

पुनः कारणसत्यांताः कारणब्रह्मणस्तथा ।
गंधादिभ्यस्तु भूतेभ्यस्तदूर्ध्वं निर्मिताः सदा

punaḥ kāraṇasatyāṃtāḥ kāraṇabrahmaṇastathā |
gaṃdhādibhyastu bhūtebhyastadūrdhvaṃ nirmitāḥ sadā

सूक्ष्मगंधस्वरूपा हि स्थिता लोकाश्चतुर्दश ।
पुनः कारणविष्णोर्वै स्थिता लोकाश्चतुर्दश

sūkṣmagaṃdhasvarūpā hi sthitā lokāścaturdaśa |
punaḥ kāraṇaviṣṇorvai sthitā lokāścaturdaśa

पुनःकारणरुद्र स्य लोकाष्टाविंशका मताः ।
पुनश्च कारणेशस्य षट्पंचाशत्तदूर्ध्वगाः

punaḥkāraṇarudra sya lokāṣṭāviṃśakā matāḥ |
punaśca kāraṇeśasya ṣaṭpaṃcāśattadūrdhvagāḥ

ततः परं ब्रह्मचर्यलोकाख्यं शिवसंमतम् ।
तत्रैव ज्ञानकैलासे पंचावरणसंयुते

tataḥ paraṃ brahmacaryalokākhyaṃ śivasaṃmatam |
tatraiva jñānakailāse paṃcāvaraṇasaṃyute

पंचमंडलसंयुक्तं पंचब्रह्मकलान्वितम् ।
आदिशक्तिसमायुक्तमादिलिंगं तु तत्र वै

paṃcamaṃḍalasaṃyuktaṃ paṃcabrahmakalānvitam |
ādiśaktisamāyuktamādiliṃgaṃ tu tatra vai

शिवालयमिदं प्रोक्तं शिवस्य परमात्मनः ।
परशक्त्यासमायुक्तस्तत्रैव परमेश्वरः

śivālayamidaṃ proktaṃ śivasya paramātmanaḥ |
paraśaktyāsamāyuktastatraiva parameśvaraḥ

सृष्टिः स्थितिश्च संहारस्तिरोभावोप्यनुग्रहः ।
पंचकृत्यप्रवीणोऽसौ सच्चिदानंदविग्रहः

sṛṣṭiḥ sthitiśca saṃhārastirobhāvopyanugrahaḥ |
paṃcakṛtyapravīṇo'sau saccidānaṃdavigrahaḥ

ध्यानधर्मः सदा यस्य सदानुग्रहतत्परः ।
समाध्यासनमासीनः स्वात्मारामो विराजते

dhyānadharmaḥ sadā yasya sadānugrahatatparaḥ |
samādhyāsanamāsīnaḥ svātmārāmo virājate

तस्य संदर्शनं सांध्यं कर्मध्यानादिभिः क्रमात् ।
नित्यादिकर्मयजनाच्छिवकर्ममतिर्भवेत्

tasya saṃdarśanaṃ sāṃdhyaṃ karmadhyānādibhiḥ kramāt |
nityādikarmayajanācchivakarmamatirbhavet

क्रियादिशिवकर्मभ्यः शिवज्ञानं प्रसाधयेत् ।
तद्दर्शनगताः सर्वे मुक्ता एव न संशयः

kriyādiśivakarmabhyaḥ śivajñānaṃ prasādhayet |
taddarśanagatāḥ sarve muktā eva na saṃśayaḥ

मुक्तिरात्मस्वरूपेण स्वात्मारामत्वमेव हि ।
क्रियातपोजपज्ञानध्यानधर्मेषु सुस्थितः

muktirātmasvarūpeṇa svātmārāmatvameva hi |
kriyātapojapajñānadhyānadharmeṣu susthitaḥ

शिवस्य दर्शनं लब्धा स्वात्मारामत्वमेव हि ।
यथा रविः स्वकिरणादशुद्धिमपनेष्यति

śivasya darśanaṃ labdhā svātmārāmatvameva hi |
yathā raviḥ svakiraṇādaśuddhimapaneṣyati

कृपाविचक्षणः शंभुरज्ञानमपनेष्यति ।
अज्ञानविनिवृत्तौ तु शिवज्ञानं प्रवर्तते

kṛpāvicakṣaṇaḥ śaṃbhurajñānamapaneṣyati |
ajñānavinivṛttau tu śivajñānaṃ pravartate

शिवज्ञानात्स्वस्वरूपमात्मारामत्वमेष्यति ।
आत्मारामत्वसंसिद्धौ कृतकृत्यो भवेन्नरः

śivajñānātsvasvarūpamātmārāmatvameṣyati |
ātmārāmatvasaṃsiddhau kṛtakṛtyo bhavennaraḥ

पुनश्च शतलक्षेण ब्रह्मणः पदमाप्नुयात् ।
पुनश्च शतलक्षेण विष्णोः पदमवाप्नुयात्

punaśca śatalakṣeṇa brahmaṇaḥ padamāpnuyāt |
punaśca śatalakṣeṇa viṣṇoḥ padamavāpnuyāt

पुनश्च शतलक्षेण रुद्र स्य पदमाप्नुयात् ।
पुनश्च शतलक्षेण ऐश्वर्यं पदमाप्नुयात्

punaśca śatalakṣeṇa rudra sya padamāpnuyāt |
punaśca śatalakṣeṇa aiśvaryaṃ padamāpnuyāt

पुनश्चैवंविधेनैव जपेन सुसमाहितः ।
शिवलोकादिभूतं हि कालचक्रमवाप्नुयात्

punaścaivaṃvidhenaiva japena susamāhitaḥ |
śivalokādibhūtaṃ hi kālacakramavāpnuyāt

कालचक्रं पंचचक्रमेकैकेन क्रमोत्तरे ।
सृष्टिमोहौ ब्रह्मचक्रं भोगमोहौ तु वैष्णवम्

kālacakraṃ paṃcacakramekaikena kramottare |
sṛṣṭimohau brahmacakraṃ bhogamohau tu vaiṣṇavam

कोपमोहौ रौद्र चक्रं भ्रमणं चैश्वरं विदुः ।
शिवचक्रं ज्ञानमोहौ पंचचक्रं विदुर्बुधाः

kopamohau raudra cakraṃ bhramaṇaṃ caiśvaraṃ viduḥ |
śivacakraṃ jñānamohau paṃcacakraṃ vidurbudhāḥ

पुनश्च दशकोट्या हि कारणब्रह्मणः पदम् ।
पुनश्च दशकोट्या हि तत्पदैश्वर्यमाप्नुयात्

punaśca daśakoṭyā hi kāraṇabrahmaṇaḥ padam |
punaśca daśakoṭyā hi tatpadaiśvaryamāpnuyāt

एवं क्रमेण विष्ण्वादेः पदं लब्ध्वा महौजसः ।
क्रमेण तत्पदैश्वर्यं लब्ध्वा चैव महात्मनः

evaṃ krameṇa viṣṇvādeḥ padaṃ labdhvā mahaujasaḥ |
krameṇa tatpadaiśvaryaṃ labdhvā caiva mahātmanaḥ

शतकोटिमनुं जप्त्वा पंचोत्तरमतंद्रि तः ।
शिवलोकमवाप्नोति पंचमावरणाद्बहिः

śatakoṭimanuṃ japtvā paṃcottaramataṃdri taḥ |
śivalokamavāpnoti paṃcamāvaraṇādbahiḥ

राजसं मंडपं तत्र नंदीसंस्थानमुत्तमम् ।
तपोरूपश्च वृषभस्तत्रैव परिदृश्यते

rājasaṃ maṃḍapaṃ tatra naṃdīsaṃsthānamuttamam |
taporūpaśca vṛṣabhastatraiva paridṛśyate

सद्योजातस्य तत्स्थानं पंचमावरणं परम् ।
वामदेवस्य च स्थानं चतुर्थावरणं पुनः

sadyojātasya tatsthānaṃ paṃcamāvaraṇaṃ param |
vāmadevasya ca sthānaṃ caturthāvaraṇaṃ punaḥ

अघोरनिलयं पश्चात्तृतीयावरणं परम् ।
पुरुषस्यैव सांबस्य द्वितीयावरणं शुभम्

aghoranilayaṃ paścāttṛtīyāvaraṇaṃ param |
puruṣasyaiva sāṃbasya dvitīyāvaraṇaṃ śubham

ईशानस्य परस्यैव प्रथमावरणं ततः ।
ध्यानधर्मस्य च स्थानं पंचमं मंडपं ततः

īśānasya parasyaiva prathamāvaraṇaṃ tataḥ |
dhyānadharmasya ca sthānaṃ paṃcamaṃ maṃḍapaṃ tataḥ

बलिनाथस्य संस्थानं तत्र पूर्णामृतप्रदम् ।
चतुर्थं मंडपं पश्चाच्चंद्र शेखरमूर्तिमत्

balināthasya saṃsthānaṃ tatra pūrṇāmṛtapradam |
caturthaṃ maṃḍapaṃ paścāccaṃdra śekharamūrtimat

सोमस्कंदस्य च स्थानं तृतीयं मंडपं परम् ।
द्वितीयं मंडपं नृत्यमंडपं प्राहुरास्तिकाः

somaskaṃdasya ca sthānaṃ tṛtīyaṃ maṃḍapaṃ param |
dvitīyaṃ maṃḍapaṃ nṛtyamaṃḍapaṃ prāhurāstikāḥ

प्रथमं मूलमायायाः स्थानं तत्रैव शोभनम् ।
ततः परं गर्भगृहं लिंगस्थानं परं शुभम्

prathamaṃ mūlamāyāyāḥ sthānaṃ tatraiva śobhanam |
tataḥ paraṃ garbhagṛhaṃ liṃgasthānaṃ paraṃ śubham

नंदिसंस्थानतः पश्चान्न विदुः शिववैभवम् ।
नंदीश्वरो बहिस्तिष्ठन्पंचाक्षरमुपासते

naṃdisaṃsthānataḥ paścānna viduḥ śivavaibhavam |
naṃdīśvaro bahistiṣṭhanpaṃcākṣaramupāsate

एवं गुरुक्रमाल्लब्धं नंदीशाच्च मया पुनः ।
ततः परं स्वसंवेद्यं शिवे नैवानुभावितम्

evaṃ gurukramāllabdhaṃ naṃdīśācca mayā punaḥ |
tataḥ paraṃ svasaṃvedyaṃ śive naivānubhāvitam

शिवस्य कृपया साक्षाच्छिव लोकस्य वैभवम् ।
विज्ञातुं शक्यते सर्वैर्नान्यथेत्याहुरास्तिकाः

śivasya kṛpayā sākṣācchiva lokasya vaibhavam |
vijñātuṃ śakyate sarvairnānyathetyāhurāstikāḥ

एवंक्रमेणमुक्ताः स्युर्ब्राह्मणा वै जितेंद्रि यः ।
अन्येषां च क्रमं वक्ष्ये गदतः शृणुतादरात्

evaṃkrameṇamuktāḥ syurbrāhmaṇā vai jiteṃdri yaḥ |
anyeṣāṃ ca kramaṃ vakṣye gadataḥ śṛṇutādarāt

गुरूपदेशाज्जाप्यं वै ब्राह्मणानां नमोऽतकम् ।
पंचाक्षरं पंचलक्षमायुष्यं प्रजपेद्विधिः

gurūpadeśājjāpyaṃ vai brāhmaṇānāṃ namo'takam |
paṃcākṣaraṃ paṃcalakṣamāyuṣyaṃ prajapedvidhiḥ

स्त्रीत्वापनयनार्थं तु पंचलक्षं जपेत्पुनः ।
मंत्रेण पुरुषो भूत्वा क्रमान्मुक्तो भवेद्बुधः

strītvāpanayanārthaṃ tu paṃcalakṣaṃ japetpunaḥ |
maṃtreṇa puruṣo bhūtvā kramānmukto bhavedbudhaḥ

क्षत्रियः पंचलक्षेण क्षत्त्रत्वमपनेष्यति ।
पुनश्च पंचलक्षेण क्षत्त्रियो ब्राह्मणो भवेत्

kṣatriyaḥ paṃcalakṣeṇa kṣattratvamapaneṣyati |
punaśca paṃcalakṣeṇa kṣattriyo brāhmaṇo bhavet

मंत्रसिद्धिर्जपाच्चैव क्रमान्मुक्तो भवैन्नरः ।
वैश्यस्तु पंचलक्षेण वैश्यत्वमपनेष्यति

maṃtrasiddhirjapāccaiva kramānmukto bhavainnaraḥ |
vaiśyastu paṃcalakṣeṇa vaiśyatvamapaneṣyati

पुनश्च पंचलक्षेण मंत्रक्षत्त्रिय उच्यते ।
पुनश्च पंचलक्षेण क्षत्त्रत्वमपनेष्यति

punaśca paṃcalakṣeṇa maṃtrakṣattriya ucyate |
punaśca paṃcalakṣeṇa kṣattratvamapaneṣyati

पुनश्च पंचलक्षेण मंत्रब्राह्मण उच्यते ।
शूद्र श्चैव नमॐतेन पंचविंशतिलक्षतः

punaśca paṃcalakṣeṇa maṃtrabrāhmaṇa ucyate |
śūdra ścaiva namaoṃtena paṃcaviṃśatilakṣataḥ

मंत्रविप्रत्वमापद्य पश्चाच्छुद्धो भवेद्द्विजः ।
नारीवाथ नरो वाथ ब्राह्मणो वान्य एव वा

maṃtravipratvamāpadya paścācchuddho bhaveddvijaḥ |
nārīvātha naro vātha brāhmaṇo vānya eva vā

नमोन्तं वा नमःपूर्वमातुरः सर्वदा जपेत् ।
ततः स्त्रीणां तथैवोह्यगुरुर्निर्दर्शयेत्क्रमात्

namontaṃ vā namaḥpūrvamāturaḥ sarvadā japet |
tataḥ strīṇāṃ tathaivohyagururnirdarśayetkramāt

साधकः पंचलक्षान्ते शिवप्रीत्यर्थमेव हि ।
महाभिषेक नैवेद्यं कृत्वा भक्तांश्च पूजयेत्

sādhakaḥ paṃcalakṣānte śivaprītyarthameva hi |
mahābhiṣeka naivedyaṃ kṛtvā bhaktāṃśca pūjayet

पूजया शिवभक्तस्य शिवः प्रीततरो भवेत् ।
शिवस्य शिवभक्तस्य भेदो नास्ति शिवो हि सः

pūjayā śivabhaktasya śivaḥ prītataro bhavet |
śivasya śivabhaktasya bhedo nāsti śivo hi saḥ

शिवस्वरूपमंत्रस्य धारणाच्छिव एव हि ।
शिवभक्तशरीरे हि शिवे तत्परमो भवेत्

śivasvarūpamaṃtrasya dhāraṇācchiva eva hi |
śivabhaktaśarīre hi śive tatparamo bhavet

शिवभक्ताः क्रियाः सर्वा वेदसर्वक्रियां विदुः ।
यावद्यावच्छिवं मंत्रं येन जप्तं भवेत्क्रमात्

śivabhaktāḥ kriyāḥ sarvā vedasarvakriyāṃ viduḥ |
yāvadyāvacchivaṃ maṃtraṃ yena japtaṃ bhavetkramāt

तावद्वै शिवसान्निध्यं तस्मिन्देहे न संशयः ।
देवीलिंगं भवेद्रू पं शिवभक्तस्त्रियास्तथा

tāvadvai śivasānnidhyaṃ tasmindehe na saṃśayaḥ |
devīliṃgaṃ bhavedrū paṃ śivabhaktastriyāstathā

यावन्मंत्रं जपेद्देव्यास्तावत्सान्निध्यमस्ति हि ।
शिवं संपूजयेद्धीमान्स्वयं वै शब्दरूपभाक्

yāvanmaṃtraṃ japeddevyāstāvatsānnidhyamasti hi |
śivaṃ saṃpūjayeddhīmānsvayaṃ vai śabdarūpabhāk

स्वयं चैव शिवो भूत्वा परां शक्तिं प्रपूजयेत् ।
शक्तिं बेरं च लिंगं च ह्यालेख्या मायया यजेत्

svayaṃ caiva śivo bhūtvā parāṃ śaktiṃ prapūjayet |
śaktiṃ beraṃ ca liṃgaṃ ca hyālekhyā māyayā yajet

शिवलिंगं शिवं मत्वा स्वात्मानं शक्तिरूपकम् ।
शक्तिलिंगं च देवीं च मत्वा स्वं शिवरूपकम्

śivaliṃgaṃ śivaṃ matvā svātmānaṃ śaktirūpakam |
śaktiliṃgaṃ ca devīṃ ca matvā svaṃ śivarūpakam

शिवलिंगं नादरूपं बिंदुरूपं तु शक्तिकम् ।
उपप्रधानभावेन अन्योन्यासक्तलिंगकम्

śivaliṃgaṃ nādarūpaṃ biṃdurūpaṃ tu śaktikam |
upapradhānabhāvena anyonyāsaktaliṃgakam

पूजयेच्च शिवं शक्तिं स शिवो मूलभावनात् ।
शिवभक्ताञ्छिवमंत्ररूपकाञ्छिवरूपकान्

pūjayecca śivaṃ śaktiṃ sa śivo mūlabhāvanāt |
śivabhaktāñchivamaṃtrarūpakāñchivarūpakān

षोडशैरुपचारैश्च पूजयेदिष्टमाप्नुयात् ।
येन शुश्रूषणाद्यैश्च शिवभक्तस्य लिंगिनः

ṣoḍaśairupacāraiśca pūjayediṣṭamāpnuyāt |
yena śuśrūṣaṇādyaiśca śivabhaktasya liṃginaḥ

आनंदं जनयेद्विद्वाञ्छिवः प्रीततरो भवेत् ।
शिवभक्तान्सपत्नीकान्पत्न्या सह सदैव तत्

ānaṃdaṃ janayedvidvāñchivaḥ prītataro bhavet |
śivabhaktānsapatnīkānpatnyā saha sadaiva tat

पूजयेद्भोजनाद्यैश्च पंच वा दश वा शतम् ।
धने देहे च मंत्रे च भावनायामवंचकः

pūjayedbhojanādyaiśca paṃca vā daśa vā śatam |
dhane dehe ca maṃtre ca bhāvanāyāmavaṃcakaḥ

शिवशक्तिस्वरूपेण न पुनर्जायते भुवि ।
नाभेरधो ब्रह्मभागमाकंठं विष्णुभागकम्

śivaśaktisvarūpeṇa na punarjāyate bhuvi |
nābheradho brahmabhāgamākaṃṭhaṃ viṣṇubhāgakam

मुखं लिंगमिति प्रोक्तं शिवभक्तशरीरकम् ।
मृतान्दाहादियुक्तान्वा दाहादिरहितान्मृतान्

mukhaṃ liṃgamiti proktaṃ śivabhaktaśarīrakam |
mṛtāndāhādiyuktānvā dāhādirahitānmṛtān

उद्दिश्य पूजयेदादिपितरं शिवमेव हि ।
पूजां कृत्वादिमातुश्च शिवभक्तांश्च पूजयेत्

uddiśya pūjayedādipitaraṃ śivameva hi |
pūjāṃ kṛtvādimātuśca śivabhaktāṃśca pūjayet

पितृलोकं समासाद्यक्रमान्मुक्तो भवेन्मृतः ।
क्रियायुक्तदशभ्यश्च तपोयुक्तो विशिष्यते

pitṛlokaṃ samāsādyakramānmukto bhavenmṛtaḥ |
kriyāyuktadaśabhyaśca tapoyukto viśiṣyate

तपोयुक्तशतेभ्यश्च जपयुक्तो विशिष्यते ।
जपयुक्तसहस्रेभ्यः शिवज्ञानी विशिष्यते

tapoyuktaśatebhyaśca japayukto viśiṣyate |
japayuktasahasrebhyaḥ śivajñānī viśiṣyate

शिवज्ञानिषु लक्षेषु ध्यानयुक्तो विशिष्यते ।
ध्यानयुक्तेषु कोटिभ्यः समाधिस्थो विशिष्यते

śivajñāniṣu lakṣeṣu dhyānayukto viśiṣyate |
dhyānayukteṣu koṭibhyaḥ samādhistho viśiṣyate

उत्तरोत्तर वै शिष्ट्यात्पूजायामुत्तरोत्तरम् ।
फलं वैशिष्ट्यरूपं च दुर्विज्ञेयं मनीषिभिः

uttarottara vai śiṣṭyātpūjāyāmuttarottaram |
phalaṃ vaiśiṣṭyarūpaṃ ca durvijñeyaṃ manīṣibhiḥ

तस्माद्वै शिवभक्तस्य माहात्म्यं वेत्ति को नरः ।
शिवशक्त्योः पूजनं च शिवभक्तस्य पूजनम्

tasmādvai śivabhaktasya māhātmyaṃ vetti ko naraḥ |
śivaśaktyoḥ pūjanaṃ ca śivabhaktasya pūjanam

कुरुते यो नरो भक्त्या स शिवः शिवमेधते ।
य इमं पठतेऽध्यायमर्थवद्वेदसंमतम्

kurute yo naro bhaktyā sa śivaḥ śivamedhate |
ya imaṃ paṭhate'dhyāyamarthavadvedasaṃmatam

शिवज्ञानी भवेद्विप्रः शिवेन सह मोदते ।
श्रावयेच्छिवभक्तांश्च विशेषज्ञो मनीश्वराः

śivajñānī bhavedvipraḥ śivena saha modate |
śrāvayecchivabhaktāṃśca viśeṣajño manīśvarāḥ

शिवप्रसादशिद्धिः स्याच्छिवस्य कृपया बुधाः

śivaprasādaśiddhiḥ syācchivasya kṛpayā budhāḥ