Chapter 1: Brahma tells Narada the whole of Sati's katha

विधे सर्वं विजानासि कृपया शंकरस्य च ।
त्वयाद्भुता हि कथिताः कथा मे शिवयोश्शुभाः

vidhe sarvaṃ vijānāsi kṛpayā śaṃkarasya ca |
tvayādbhutā hi kathitāḥ kathā me śivayośśubhāḥ

त्वन्मुखांभोजसंवृत्तां श्रुत्वा शिवकथां पराम् ।
अतृप्तो हि पुनस्तां वै श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो

tvanmukhāṃbhojasaṃvṛttāṃ śrutvā śivakathāṃ parām |
atṛpto hi punastāṃ vai śrotumicchāmyahaṃ prabho

पूर्णांशश्शंकरस्यैव यो रुद्रो वर्णितः पुरा ।
विधे त्वया महेशानः कैलासनिलयो वशी

pūrṇāṃśaśśaṃkarasyaiva yo rudro varṇitaḥ purā |
vidhe tvayā maheśānaḥ kailāsanilayo vaśī

स योगी सर्वविष्ण्वादिसुरसे व्यस्सतां गतिः ।
निर्द्वंद्वः क्रीडति सदा निर्विकारी महाप्रभुः

sa yogī sarvaviṣṇvādisurase vyassatāṃ gatiḥ |
nirdvaṃdvaḥ krīḍati sadā nirvikārī mahāprabhuḥ

सोऽभूत्पुनर्गृहस्थश्च विवाह्य परमां स्त्रियम् ।
हरिप्रार्थनया प्रीत्या मंगलां स्वतपस्विनीम्

so'bhūtpunargṛhasthaśca vivāhya paramāṃ striyam |
hariprārthanayā prītyā maṃgalāṃ svatapasvinīm

प्रथमं दक्षपुत्री सा पश्चात्सा पर्वतात्मजा ।
कथमेकशरीरेण द्वयोरप्यात्मजा मता

prathamaṃ dakṣaputrī sā paścātsā parvatātmajā |
kathamekaśarīreṇa dvayorapyātmajā matā

कथं सती पार्वती सा पुनश्शिवमुपागता ।
एतत्सर्वं तथान्यच्च ब्रह्मन् गदितुमर्हसि

kathaṃ satī pārvatī sā punaśśivamupāgatā |
etatsarvaṃ tathānyacca brahman gaditumarhasi

इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरर्षेः शंकरात्मनः ।
प्रसन्नमानसो भूत्वा ब्रह्मा वचनमब्रवीत्

iti tasya vacaḥ śrutvā surarṣeḥ śaṃkarātmanaḥ |
prasannamānaso bhūtvā brahmā vacanamabravīt

शृणु तात मुनिश्रेष्ठ कथयामि कथां शुभाम् ।
यां श्रुत्वा सफलं जन्म भविष्यति न संशयः

śṛṇu tāta muniśreṣṭha kathayāmi kathāṃ śubhām |
yāṃ śrutvā saphalaṃ janma bhaviṣyati na saṃśayaḥ

पुराहं स्वसुतां दृष्ट्वा संध्याह्वां तनयैस्सह ।
अभवं विकृतस्तात कामबाणप्रपीडितः

purāhaṃ svasutāṃ dṛṣṭvā saṃdhyāhvāṃ tanayaissaha |
abhavaṃ vikṛtastāta kāmabāṇaprapīḍitaḥ

धर्मः स्मृतस्तदा रुद्रो महायोगी परः प्रभुः ।
धिक्कृत्य मां सुतैस्तात स्वस्थानं गतवानयम्

dharmaḥ smṛtastadā rudro mahāyogī paraḥ prabhuḥ |
dhikkṛtya māṃ sutaistāta svasthānaṃ gatavānayam

यन्मायामोहितश्चाहं वेदवक्ता च मूढधीः ।
तेनाकार्षं सहाकार्य परमेशेन शंभुना

yanmāyāmohitaścāhaṃ vedavaktā ca mūḍhadhīḥ |
tenākārṣaṃ sahākārya parameśena śaṃbhunā

तदीर्षयाहमाकार्षं बहूपायान्सुतैः सह ।
कर्तुं तन्मोहनं मूढः शिवमाया विमोहितः

tadīrṣayāhamākārṣaṃ bahūpāyānsutaiḥ saha |
kartuṃ tanmohanaṃ mūḍhaḥ śivamāyā vimohitaḥ

अभवंस्तेऽथ वै सर्वे तस्मिञ् शंभो परप्रभो ।
उपाया निष्फलास्तेषां मम चापि मुनीश्वर

abhavaṃste'tha vai sarve tasmiñ śaṃbho paraprabho |
upāyā niṣphalāsteṣāṃ mama cāpi munīśvara

तदाऽस्मरं रमेशानं व्यथोपायस्तुतैस्सह ।
अबोधयत्स आगत्य शिवभक्तिरतस्सुधीः

tadā'smaraṃ rameśānaṃ vyathopāyastutaissaha |
abodhayatsa āgatya śivabhaktiratassudhīḥ

प्रबोधितो रमेशेन शिवतत्त्वप्रदर्शिना ।
तदीर्षामत्यजं सोहं तं हठं न विमोहितः

prabodhito rameśena śivatattvapradarśinā |
tadīrṣāmatyajaṃ sohaṃ taṃ haṭhaṃ na vimohitaḥ

शक्तिं संसेव्य तत्प्रीत्योत्पादयामास तां तदा ।
दक्षादशिक्न्यां वीरिण्यां स्वपुत्राद्धरमोहने

śaktiṃ saṃsevya tatprītyotpādayāmāsa tāṃ tadā |
dakṣādaśiknyāṃ vīriṇyāṃ svaputrāddharamohane

सोमा भूत्वा दक्षसुता तपः कृत्वा तु दुस्सहम् ।
रुद्रपत्न्यभवद्भक्त्या स्वभक्तहितकारिणी

somā bhūtvā dakṣasutā tapaḥ kṛtvā tu dussaham |
rudrapatnyabhavadbhaktyā svabhaktahitakāriṇī

सोमो रुद्रो गृही भूत्वाऽकार्षील्लीलां परां प्रभुः ।
मोहयित्वाथ मां तत्र स्वविवाहेऽविकारधीः

somo rudro gṛhī bhūtvā'kārṣīllīlāṃ parāṃ prabhuḥ |
mohayitvātha māṃ tatra svavivāhe'vikāradhīḥ

विवाह्य तां स आगत्य स्वगिरौ सूतिकृत्तया ।
रेमे बहुविमोहो हि स्वतंत्रस्स्वात्तविग्रहः

vivāhya tāṃ sa āgatya svagirau sūtikṛttayā |
reme bahuvimoho hi svataṃtrassvāttavigrahaḥ

तया विहरतस्तस्य व्यातीयाय महान् मुने ।
कालस्सुखकरश्शभोर्निर्विकारस्य सद्रतेः

tayā viharatastasya vyātīyāya mahān mune |
kālassukhakaraśśabhornirvikārasya sadrateḥ

ततो रुद्रस्य दक्षेण स्पर्द्धा जाता निजेच्छया ।
महामूढस्य तन्मायामोहितस्य सुगर्विणः

tato rudrasya dakṣeṇa sparddhā jātā nijecchayā |
mahāmūḍhasya tanmāyāmohitasya sugarviṇaḥ

तत्प्रभावाद्धरं दक्षो महागर्वी विमूढधीः ।
महाशांतं निर्विकारं निनिद बहुमोहितः

tatprabhāvāddharaṃ dakṣo mahāgarvī vimūḍhadhīḥ |
mahāśāṃtaṃ nirvikāraṃ ninida bahumohitaḥ

ततो दक्षः स्वयं यज्ञं कृतवान्गर्वितोऽहरम् ।
सर्वानाहूय देवादीन् विष्णुं मां चाखिलाधिपः

tato dakṣaḥ svayaṃ yajñaṃ kṛtavāngarvito'haram |
sarvānāhūya devādīn viṣṇuṃ māṃ cākhilādhipaḥ

नाजुहाव तथाभूतो रुद्रं रोषसमाकुलः ।
तथा तत्र सतीं नाम्ना स्वपुत्रीं विधिमोहितः

nājuhāva tathābhūto rudraṃ roṣasamākulaḥ |
tathā tatra satīṃ nāmnā svaputrīṃ vidhimohitaḥ

यदा नाकारिता पित्रा मायामोहित चेतसा ।
लीलां चकार सुज्ञाना महासाध्वी शिवा तदा

yadā nākāritā pitrā māyāmohita cetasā |
līlāṃ cakāra sujñānā mahāsādhvī śivā tadā

अथागता सती तत्र शिवाज्ञामधिगम्य सा ।
अनाहूतापि दक्षेण गर्विणा स्वपितुर्गृहम्

athāgatā satī tatra śivājñāmadhigamya sā |
anāhūtāpi dakṣeṇa garviṇā svapiturgṛham

विलोक्य रुद्रभागं नो प्राप्यावज्ञां च ताततः ।
विनिंद्य तत्र तान्सर्वान्देहत्यागमथाकरोत्

vilokya rudrabhāgaṃ no prāpyāvajñāṃ ca tātataḥ |
viniṃdya tatra tānsarvāndehatyāgamathākarot

तच्छुत्वा देव देवेशः क्रोधं कृत्वा तु दुस्सहम् ।
जटामुत्कृत्य महतीं वीरभद्रमजीजनत्

tacchutvā deva deveśaḥ krodhaṃ kṛtvā tu dussaham |
jaṭāmutkṛtya mahatīṃ vīrabhadramajījanat

सगणं तं समुत्पाद्य किं कुर्य्या मिति वादिनम् ।
सर्वापमानपूर्वं हि यज्ञध्वंसं दिदेश ह

sagaṇaṃ taṃ samutpādya kiṃ kuryyā miti vādinam |
sarvāpamānapūrvaṃ hi yajñadhvaṃsaṃ dideśa ha

तदाज्ञां प्राप्य स गणाधीशो बहुबलान्वितः ।
गतोऽरं तत्र सहसा महाबलपराक्रमः

tadājñāṃ prāpya sa gaṇādhīśo bahubalānvitaḥ |
gato'raṃ tatra sahasā mahābalaparākramaḥ

महोपद्रवमाचेरुर्गणास्तत्र तदाज्ञया ।
सर्वान्स दंडयामास न कश्चिदवशेषितः

mahopadravamācerurgaṇāstatra tadājñayā |
sarvānsa daṃḍayāmāsa na kaścidavaśeṣitaḥ

विष्णुं संजित्य यत्नेन सामरं गणसत्तमः ।
चक्रे दक्षशिरश्छेदं तच्छिरोग्नौ जुहाव च

viṣṇuṃ saṃjitya yatnena sāmaraṃ gaṇasattamaḥ |
cakre dakṣaśiraśchedaṃ tacchirognau juhāva ca

यज्ञध्वंसं चकाराशु महोपद्रवमाचरन् ।
ततो जगाम स्वगिरिं प्रणनाम प्रभुं शिवम्

yajñadhvaṃsaṃ cakārāśu mahopadravamācaran |
tato jagāma svagiriṃ praṇanāma prabhuṃ śivam

यज्ञध्वंसोऽभवच्चेत्थं देवलोके हि पश्यति ।
रुद्रस्यानुचरैस्तत्र वीरभद्रादिभिः कृतः

yajñadhvaṃso'bhavaccetthaṃ devaloke hi paśyati |
rudrasyānucaraistatra vīrabhadrādibhiḥ kṛtaḥ

मुने नीतिरियं ज्ञेया श्रुतिस्मृतिषु संमता ।
रुद्रे रुष्टे कथं लोके सुखं भवति सुप्रभो

mune nītiriyaṃ jñeyā śrutismṛtiṣu saṃmatā |
rudre ruṣṭe kathaṃ loke sukhaṃ bhavati suprabho

ततो रुद्रः प्रसन्नोभूत्स्तुतिमाकर्ण्य तां पराम् ।
विज्ञप्तिं सफलां चक्रे सर्वेषां दीनवत्सलः

tato rudraḥ prasannobhūtstutimākarṇya tāṃ parām |
vijñaptiṃ saphalāṃ cakre sarveṣāṃ dīnavatsalaḥ

पूर्ववच्च कृतं तेन कृपालुत्वं महात्मना ।
शंकरेण महेशेन नानालीलावि हारिणा

pūrvavacca kṛtaṃ tena kṛpālutvaṃ mahātmanā |
śaṃkareṇa maheśena nānālīlāvi hāriṇā

जीवितस्तेन दक्षो हि तत्र सर्वे हि सत्कृताः ।
पुनस्स कारितो यज्ञः शंकरेण कृपालुना

jīvitastena dakṣo hi tatra sarve hi satkṛtāḥ |
punassa kārito yajñaḥ śaṃkareṇa kṛpālunā

रुद्रश्च पूजितस्तत्र सर्वैर्देवैर्विशेषतः ।
यज्ञे विश्वादिभिर्भक्त्या सुप्रसन्नात्मभिर्वने

rudraśca pūjitastatra sarvairdevairviśeṣataḥ |
yajñe viśvādibhirbhaktyā suprasannātmabhirvane

सतीदेहसमुत्पन्ना ज्वाला लोकसुखावहा ।
पतिता पर्वते तत्र पूजिता सुखदायिनी

satīdehasamutpannā jvālā lokasukhāvahā |
patitā parvate tatra pūjitā sukhadāyinī

ज्वालामुखीति विख्याता सर्वकामफलप्रदा ।
बभूव परमा देवी दर्शनात्पापहारिणी

jvālāmukhīti vikhyātā sarvakāmaphalapradā |
babhūva paramā devī darśanātpāpahāriṇī

इदानीं पूज्यते लोके सर्वकामफलाप्तये ।
संविधाभिरनेकाभिर्महोत्सवपरस्परम्

idānīṃ pūjyate loke sarvakāmaphalāptaye |
saṃvidhābhiranekābhirmahotsavaparasparam

ततश्च सा सती देवी हिमालयसुता ऽभवत् ।
तस्याश्च पार्वतीनाम प्रसिद्धमभवत्तदा

tataśca sā satī devī himālayasutā 'bhavat |
tasyāśca pārvatīnāma prasiddhamabhavattadā

सा पुनश्च समाराध्य तपसा कठिनेन वै ।
तमेव परमेशानं भर्त्तारं समुपाश्रिता

sā punaśca samārādhya tapasā kaṭhinena vai |
tameva parameśānaṃ bharttāraṃ samupāśritā

एतत्सर्वं समाख्यातं यत्पृष्टोहं मुनीश्वर ।
यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

etatsarvaṃ samākhyātaṃ yatpṛṣṭohaṃ munīśvara |
yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ